فایل های دانشگاهی

تاثیر سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار شهری- قسمت ۶

در مقابل «تمرکز روی موجودات زنده» که در دهه ۱۹۶۰ مطرح شد و در دهه ۱۹۷۰ ادامه پیدا کرد، توقف استفاده بی پروا از منابع ز مین را امری ضروری و حیاتی می داند (همان، ۴۶). بنابراین پایداری آگاهی از ظرفیت و محدودیت سیاره زمین و اطلاع از این واقعیت است که تعادل زیست محیطی جهان در معرض خطر است. در مفهوم پایداری ابعاد اقتصادی و اجتماعی نیز قویاً مورد نظر است چرا که پایداری از یک بعد مثلاً پایدرای زیست محیطی به تنهایی پایداری محسوب نمی گردد. لذا پایداری دامنه وسیعی از موضوعات را در بر می گیرد، در مجموع در ارزیابی پایداری آن را باید به عنوان نوعی کلیت نگریست و تمامی موضوعات را در ارتباط با هم در نظر گرفت.
عکس مرتبط با اقتصاد
اصول توسعه پایدار : وابستگی انسان به طبیعت یکی از بدیهیات و زیر بنای مفهوم توسعه پایدار می باشد. انسان جزئی از طبیعت است، و در چرخه حیات زندگی کلیه اعمال حیاتی را در پناه طبیعت و در ارتباط با آن به صورت تبادل انرژی و ماده انجام می دهد. آفریدگار طبیعت را همچون مادری مهربان منبع نیازهای پایه بشر قرار داده است و این در شرایطی است که امروزه شهرها با دو بحران عمده و به هم پیوسته «جمعیتی» و «زیست محیطی» روبرو هستند. (یار محمدی، ۱۳۷۹: ص ۳) بحران جمعیت در دردناک ترین شکل خود به ازدحام تبدیل می شود و دارای پیامدهای منفی همچون گرسنگی، فقر، فساد و ناامنی می باشد. که نه تنها تندرستی و خلاقیت انسان را به خطر می اندازد بلکه باعث تخفیف حس احترام و حرمت به خود نیز یم گردد. در نتیجه این امر ناگوار است که رفع نیازهای اولیه بقا به هدف نهایی تبدیل می شود و زندگی مفهوم واقعی خود را از دست می دهد، لذا سرانجام محتوم این وضع چیزی نیست جز اشاعه بی اعتنایی عمومی نسبت به محیط های طبیعی و مصنوع (همان: ۷). بنابراین اگر مقرر است که انسان با دست خود نابود شود و توسعه ای پایدار به ارمغان آورد، از یک طرف باید چگونگی و آهنگ بهره برداری آن از طبیعت با توان بازسازی و سرعت باز تولید آن متناسب باشد. (صرافی، مجله معماری و شهرسازی، شماره ۳۵، ص ۳۹). بدین سان رعایت اصول پایدار یک امر ضروری و حیاتی است و باید توجه داشت در کنار اهمیت به موارد زیست محیطی در توسعه پایدار، پایداری اجتماعی و اقتصادی(socio – Economic sustainability) نیز در خور اهمیت متوجه می باشد.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
در واقع پایداری واقعی زمانی فراهم می شود که پایداری اجتماعی با هدف عدالت اجتماعی¹، پایداری اقتصادی با هدف بقای اقتصادی² و پایداری زیست محیطی با هدف تعادل اکولوژیک³به وجود آید. به سخن دیگر، همانگونه که در مدل معروف سه توپ مشاهده می شود (شکل شماره ۲) به شهرها به عنوان متولیان وظایف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی نگاه شده است.
مدیریت تقاضا و نیازهای انسانی:
سبک های زندگی وآرمان های فرهنگی سبز
اقتصاد و
صنعت
جامعه
و سیاست
محیط
پاکیزگی فن آوری و نوگرایی بومی

شکل شماره ۲- محیط زیست – اقتصاد جامعه (به نقل از کریمی)
عکس مرتبط با محیط زیست
¹.social equity ².Economic Viability
³.Ecological Balance
بنابراین توسعه پایدار صرفاً زیست محیطی و بدون توجه به ابعاد اقتصادی و اجتماعی توسعه، توسعه پایدار محسوب نمی شود. بطور کلی ساست های اصولی توسعه پایدار را می توان به چهار گروه زیر تقسیم کرد:
الف) به حداقل رساندن مصرف منابع طبیعی تجدید ناپذیر مانند سوخت های فسیلی و منابع کافی،
ب) پایدار ساختن مصرف منابع طبیعی تجدیدپذیر مانند آبهای زیرزمینی، خاک و گیاهان،
ج) نگهداشتن حد تولید ضایعات و آلودگی ها در میزان ظرفتی جذب محلی و جهانی مانند گازهای گلخانه ای، مواد شیمیایی نابود کننده اوزون و زباله های سمی.
د) تامین نیازهای پایه انسانی و اجتماعی مانند دسترسی به ابزار معیشت، داشتن حق انتخاب، مشارکت در تعیین سرنوشت، سرمایه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و …)! (صارفی؛ ۳۹)
۲-۴-۲-انواع توسعه پایدار:
۲-۴-۲-۱- دیدگاه پرنشیب و آزار دهنده توسعه پایدار:
در این دیدگاه به منابع طبیعی به عنوان یک سرمایه نگاه می شود و حداکثر استفاده کردن از آن مورد نظر است. شرکت های صنعتی چند ملیتی با سرمایه های بیکران بدون کوچکترین توجهی به منابع با ارزش محیطی از آن استفاده می کنند، و حتی اگر آلودگی های ایجاد شده از این گونه فعالیت های صنعتی به پاره شدن پرده اوزون بیانجامد، آنها همچنان به حداکثرسازی سرمایه های خود مشغولند. در این دیدگاه نظرات مخربی وجود دارد و دسته ای به این اعتقاد چسبیده اند که اگر به هوش و استعداد انسان میدان بدهیم و مخصوصاً این هوش و استعداد را از طریق تکنولوژی بیان نماییم، این قدرت و استعداد انسان می تواند هر گونه مسئله محیطی را حل کند. براساس این نظریه هیچ محدودیتی در زمینه ظرفیت درک انسان وجود ندارد. و این قدرت انسانی می تواند هر گونه سیتسم محیطی را تحت نفوذ خود درآورد. در این دیدگاه توسعه پایدار تنها هم معنی رشد پایدار سیستم اقتصادی ارزیابی می شود و از سوی دیگر توسعه پایدار تنها هم معنی رشد پایدار تلقی می گردد. توسعه جنبه کمیت گرا دارد و تنها با محصول ناخالص ملیGNP اندازه گیری می شود. در دیدگاه پر نشیب و آزار دهنده توسعه، ابزار سیاست گذاری به صورت مداوم به حداکثرسازی محصول و رشد آن می پردازد.
نتیجه تصویری برای موضوع هوش
محدودیت این دیدگاه در متن توسعه پایدار عبارت از این است که این دیدگاه با معیار پول نگاه متمرکزی بر سیستم فعالیت اقتصادی دارد. و از نتایج محیطی اینگونه فعالیت ها کاملاً چشم می پوشد. بطور کلی توسعه پر نشیب و آزار دهنده روشی از توسعه است که طی آن به هر قیمت باید سرمایه ها افزایش یابند و به حداکثر برسند (مجتهدزاده: ۴۸-۴۷).
۲-۴-۲-۲-توسعه پایدار ضیعف:
این دیدگاه هدف با ارزشی را تعقیب می کرد و آن عبارت است از «ترکیب رشد سرمایه داری با امور محیطی» بود، براساس این دیدگاه هدف بکارگیر اصول اقتصاد نئوکلاسیک در حل مسائل محیطی است. لازمه اهداف سیاستگذاری در زمینه توسعه پایدار ضعیف در نظر گرفتن رشد اقتصادی است، اما طی آن هزینه های محیطی نیز مورد توجه قرار می گیرد. و برای این منظور حساب معینی تعیین می گردد. این امر ممکن است، زیرا در اینجا محیط به عنوان منابع قابل اندازه گیری در نظر گرفته می شود. طی این دیدگاه منابع محیطی به عنوان سرمایه های ثابت تلقی می شوند، در حالیکه اقتصاد مجاز است بدنبال هر آرمان و هدف مجاز اجتماعی مناسب برود. طی این دیدگاه برای پایداری دو نوع ابعاد اصلی تعریف می شود:
الف) توسعه پایدار که چنین تعریف می شود: رشد پایدار با توجه به سرآنه درآمد واقعی طی زمان و با توجه به اهداف رشد اقتصادی رسمی بدون تخلیه ذخیره های سرمایه های ملی.
ب) استفاده پایدار از منابع و محیط به شرطی که سرمایه های محیطی کاملاً تخلیه نشود. توسعه پایدار ضعیف نفوذ فزاینده ای بر‌آژانس های بین المللی داشته است که این امر شامل بانک جهانی و سازمان ملل متحد می شود، و تقریباً هم معنی مدیریت محیطی تلقی شده است.
در این باره طبیت به عنوان تولید کننده مصالح و عوامل و ثروت محیطی فرض می شود که هر دو فرم ثروت اندوزی با اهداف اجتماعی مربوط می شود. و بدتر اینکه در این دیدگاه طبیعت به عنوان عوامل پر از ثروت است که این ثروت باید در اختیار انسان قرار گیرد، اما دیگران کمی از این موقعیت عقب می نشینند و می گویند: ثروت اندوزی از طبیعت از جهت مصالح و ثروت محیطی در واقع باید مانند یک شریک با طبیعت تلقی شود (همان: ۴۹).
۲-۴-۲-۳- توسعه پایدار قوی:
طرفداران این دیدگاه مدعی این نکته هستند که پیش شرط هر گونه توسعه اقتصادی، محافظت محیطی است. آنها به سیاستگذاران سطح بالای ممالک اروپایی توصیه نموده اند که در زمینه تنظیم سیاست های اقتصادی خود محافظت های فیزیکی را نیز با آن سیاست ها ترکیب نمایند به عبارت دیگر هر گونه توسعه اقتصادی باید طوری انجام شود که محیط لطمه نخورد و اگر از ثروت محیطی استفاده می شود هزینه هایی باید تعیین کرد تا مخصوصاً منابع تجدید ناپذیر اقتصادی کاملاً از بیخ و بن تهی نشوند، و همچنین صنایع فاضلاب ها و دورهای خود را بدون تصفیه کامل در محیط رها نکنند. چنین سیاست هایی عملاً در پاره ای از کشورهای اروپایی اجرا شده است.
به صورت کلی دیدگاه فوق هر گونه سیاستگذاری اقتصادی با عطف توجه کامل نسبت به سرمایه های محیطی، چه آنهایی که تجدیدپذیر هستند و چه آنهایی که قابل تهی شدن هستند، مورد توجه قرار می گیرد و تصویب می شود. در این دیدگاه توجه کمی به دیدگاه کمی مبذول می شود. اما به هر حال رشد کیفی بیشتر مورد توجه است. در عین حال اهداف رشد اقتصادی نیز کماکان مورد توجه سیاستگذاران توسعه پایدار قرار دارد (همان: ۵۰).
۲-۴-۲-۴- مدل ایده آل توسعه پایدار:
این مدل یک نظر عمیق و وسیع است که هدف آن تغییر ساختار اقتصاد، اجتماع و سیاست است. بصورت کلی اجزا این سیستم طوری چیده شده است که رفتار انسان را نسبت به محیط و طبیعت اصلاح کند. مدل ایده آل توسعه پایدار تنها به زندگی انسان فکر نمی کند. بلکه کلیه عوامل زنده و غیره زنده بجز انسان را بسیار ارزشمند تلقی می کند. زیرا ارزش های ذاتی و اصلی اینگونه عوامل برای زندگی انسان بسیار مفید است. از سوی دیگر این مدل در جستجوی معیارهای برابری برای فرم های گوناگون زندگی است. این مدل از توسعه پایدار کلی نگر است و به روابط متقابل، اعمال متقابل و مکان های متقابل عناصر زندگی توجه دارد. نهایتاً در این مدل، «ارزش» در فرایند طبیعی و گروه ها نهفته است و نه در هستی مجرد زندگی افراد، و به این ترتیب در این مدل ابعاد اجتماعی توسعه پایدار بیشتر مورد توجه قرار می گیرد و معیارهای اندازه گیری موجود را در زمینه کیفیت زندگی کافی نمی بیند، و پیشنهاد می نماید شاخص های بیشتری در زمینه اندازه گیری کیفیت زندگی فراهم گردد.
طرفداران این دیدگاه می گویند که تاکنون کارهای تحقیقاتی زیادی در زمینه این مدل انجام شده است که در خارج از سیستم های اقتصادی و اجتماعی قرار دارند. مخالفان این نظریه با اجرای سیاست های آن ایراد می گیرند، اما در عین حال با این نظر که در مصرف منابع زمین باید حد اعتدال را مراعات کرد و از آنچه باقی مانده محافظت نمود، موافق هستند. اکولوژیست ها در زمینه محافظت محیطی اعتقاد به فراهم نمودن محدویت هاییعنی در زمینه فعالیت اقتصادی دارند. به همین دلیل مقبولیت قابل توجهی ندارند، زیرا پاره ای از کشورهای صنعتی جهان در زمینه قبول مفاهیم توسعه پایدار به حداقل تغییرات سیاسی در زمینه توسعه پایدار ایده آل تن داده اند. آنها معتقدند که محدودیت اقتصادی به عدم توسعه اقتصادی کالبدی – و قدرت سیاسی خواهد انجامید (همان: ۵۱).
به این ترتیب چهار نوع دیدگاه توسعه پایدار هر کدام به جهاتی از توسعه نظر دوخته اند، در هر چهار دیدگاه این فعالیت های اقتصادی و صنعتی است که ایجاد مسئله می نماید. از سویی توسعه کشورها مبتنی بر توسعه اقتصادی است و از سوی دیگر همین توسعه اقتصادی که بدنبال آن توسعه صنعتی مطرح است، خود ایجاد کننده مشکلات طبیعی است. بنابراین ضرورت زندگی انسان اکنون به خطر افتاده، توسعه پایدار را امری الزامی می نماید.
۲-۵-اصول و مبانی طراحی مدل پایدار شهری:
پایداری کامل و واقعی هرگز قابل وصول نمی باشد، لیکن این امر هرگز نباید ما را از تلاش برای حرکت به سوی پایداری باز دارد. شهری که حتی یک قدم در جهت پایداری بردارد باید مورد تشویق و حمایت قرار گیرد. حال خواه این تصمیم در مورد بازیافت باشد، یا استفاده از انرژی خورشید یا استفاده از وسایل نقلیه و یا تعامل با نیروی انسانی و سرمایه اجتماعی. جامعه شناسان و شهرسازان می توانند نقش مهمی در بحث های مربوط به پایداری و تدوین راه حل های کلی برای دستیابی به طراحی شهری پایدار داشته باشند. با مطالعه مفاهیم طراحی شهری و همچنین اصول پایداری در شهرها می توان در راستای ارائه الگوی طراحی شهری پایدار گام برداشت.
۲-۵-۱-نکاتی چند در ارتباط با طراحی شهری :
یک شهر اگرچه با فعالیت ها و عناصر موجود در آن تعرف می گردد ولی تصویر و سیمایی نیز از آن در ذهن نقش می بندد و از جمله اینکه سیمای شهری باید به دیده آید، به ذهن سپرده شود و سبب آرامش خاطر گردد لذا یکی از ارکان اصلی در شهر کیفیت بصری شهر می باشد. عوامل سازنده نما و ظاهر شهر، آن ویژگی های خاص کالبد محیط شهری می باشد که درک و دریافت بصری آنها مهم است.
این ویژگی ها عبارتند از:
۱- فرم فضایی:
این عامل مرکز توجه آدمی به عنوان موجودی متحرک است، در مقیاس شهری باید فضاهایی را که دسترسی به آنها برای عموم آزاد است را مورد توجه قرار داد. نخستین عامل در یک فضای شهری، دسترسی سهل و آسان است و دیگر آن که مقیاس و فرم آن فضا در جهت تعریف و خوانایی در یک محیط تاثیر بسزایی دارد.
۲- تماشای زندگی و فعالیت ها:
تماشای مردم در حین کار و تفریح گواه بر زنده بودن یک فضای شهری است. این خود بر گرمی صحنه های شهر می افزاید. این زندگی و فعالیت ها کم و زیاد می شود ریتم فصلی و روزانه ای به این حرکت ها می دهد. پویایی یک فضا و تحرک در آن به ماهیت کسانی که در آن محیط قرار دارند و مناسب سازی فضا برای فعالیت آنها (مردم، عامل اصلی پویایییک فضا) کمک به زنده بودن آن فضای شهری می نماید.
۳- جو و محیط:
مجموعه شرایطی که محیط را در بر می گیرد از قبیل نور، صدا، اقلیم و … وسیله ای برای درک بصری فضا و تاثیرگذاری محیط برفرد را شامل می شوند. استفاده از حواس پنج گانه بشر در طراحی یک فضای شهری، به دلیل درک و ارتباط برد با محیط اطراف این امکان را فراهم می سازد که تاثیر یک فضای شهری مناسب را به شخص القا نمود، ولی باید در طرح نما و ظاهر شهر از این عوامل در کنار سایر عوامل استفاده نمود.
۴- خط آسمان:
فرم کلی و نشانه های عمده جاهایی که به عنوان نشانه هایی به چشم می آیند، حفظ افق و خط بالای ساختمانی است (خط آسمان) که از عواملی است که سیمای شهری را تشکیل می دهد. به این عوامل می توان مکان هایی را که این عوامل از روی آنها و یا بر بالای آنها به چشم می آید، افزود. جابجایی و تغییر عواملی که در سیمای شهر موثرند عواملی شناخته شده اند و در طراحی نیز موثر می باشند.
۵- سطوح و نماها:
مشاهده سطوحی که ما آنها را در محیط و یک فضای شهری تجربه می کنیم و مانند سطح دیوارها و کف ها یا مصالحی که در محیط شهری از آنها استفاده گردیده و یا استفاده از عوامل طبیعی مانند: پستی و بلندی، زمین، آب، نوع پوشش گیاهی و … از مهمترین مواد تاثیرگذار بر یک فضا به شمار می رود (وزین، ۱۳۷۸: ۴۰-۳۵).
۲-۵-۲-تاثیر عوامل اجتماعی و طبیعی و اقلیمی در طراحی های شهر:
۱- عوامل فرهنگی و اجتماعی و طراحی شهری:
تاثیر عوامل فرهنگی و اجتماعی در شهرسازی و برنامه ریزی های شهری آنچنان گسترده است که هیچ یک از عناصر مختلف شهری را نمی توان بدون تاثیر چنین عواملی دانست. هر فرم و مجموعه شهری، همانطور که متاثر از عوامل اقلیمی و طبیعی است، نتیجه علائق و خصوصیات اجتماعی و فرهنگی مردم است. بنابراین در طرح و تدوین هر برنامه برای توسعه شهر، یا نوسازی و بهسازی شهر و بالاخره طراحی هر ساختمان شهری، ارتباط چنین برنامه هایی از نظر فرم و سیمای شهری و محله ای و فرم و تیپ ساختمان ها با مسائل اجتماعی و جامعه شناسی شهری، بایستی مدنظر قرارگیرد.
در بوجود آمدن فرم مجموعه های شهری و زیباسازی محیط، روابط بین مردم و سلیقه های آنها نسبت به شهری که در آن زندگی می کنند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نوع مسکن بایستی بنابر خواسته جمعیتی که می خواهند در آن زندگی کنند بنیان گردد و روابط مجموعه های مسکونی با سایر مجموعه ها از اولویت برخوردار باشد.
سیمای شهری و فرم گیری ساختمان ها کاملا در روحیات و مردم و حتی در بالا و پایین بردن سطح ناراحتی های عصبی و روانی ساکنین شهر موثر است.
تنگی اطاق ها، کم نور بدون آنها، در ارتفاع ساخته شدن ابنیه مسکونی، وجود سروصدای ناشی از همجواری واحدهای مسکونی با یکدیگر (مانند آپارتمان های چندین طبقه و چند واحدی) بر روحیات ساکنین شهر تاثیر می گذارد.
بطور کلی، وجود فضاهای بازرگانی، دیدن افق شهر و طبیعت بیرون از شهرها، سهم ارزنده ای در کاهش خستگی های ناشی از کار و فعالیت دارد. بنابراین، بایستی از ایجاد ساختمان های مبهم فشرده و بدون فضای باز یا نور کافی و تنگ و تاریک خودداری کرد.
وجود یک طبقه با حیاط، حوض و آب نما، باغچه و گل و گیاه از نظر محیط بازی و پرورش جسمی کودکان و سکونت و آرامش ساکنین از چنان تاثیری برخوردار است که یک آپارتمان بدون حیاط و فضای باز و در میان ساختمان های مرتفع همجوار با تعداد خانواده هایی که در طبقات مختلف ساختمان زندگی می کنند، نمی توانند واجد آن باشد.
طبق نظر بسیاری از متخصصین علوم اجتماعی و جامعه شناسی شهری، آپارتمان نشینی هر چند که باعث نزدیکی فاصله مکانی بین خانواده های شهری می شود، در صورتی که آپارتمان ها به نحو صحیحی وجود نداشته باشند از نظر روابط بین خانواده ها و بروز اختلافات احتمالی ناشی از سکونت در یک مجموعه آپارتمانی ممکن است آنها را از نظر عاطفی از یکدیگر دور نماید و باعث ایجاد روابط غیر صمیمی بین ساکنین آپارتمان ها می گردد (فرشاد، ۱۳۸۱، ۱۰۷-۱۰۶).
۲- عوامل طبیعی و اقلیمی و طراحی شهری:
رابطه و وابستگی فعالیت های انسانی با مکانی که این فعالیت ها در آن انجام می گیرد و هماهنگی و ناهماهنگی های طبیعی که در نواحی مختلف زمین وجود دارد، بسیار مهم و با اهمیت می باشد. شرایط محیطی، چه از دیدگاه منطقه ای و چه از جهت موقعیت های خاص یک شهر یا یک روستا همواره عوامل پیشرفت و یا بازدارنده بوده است. این عامل در چگونگی بوجود آمدن واحدها، شهرها و آبادی ها، نقش عمده ای را ایفا نموده است.
عوامل محیط طبیعی بصورت جلگه، دشت، فلات، دریا، کوه، تپه و … از یک سو و عوامل آب و هوایی از سوی دیگر، در بوجود آمدن و ادامه حیات شهرها و آبادی ها، عامل موثر بوده است. عوامل طبیعی، آب و هوا نقش بسیار مهمی را در فعالیت های انسانی دارد. انواع آب و هوا و تغیرات سالیانه یا فصلی آن، انسانها را در جهت ساختن و بوجود آوردن انواع فضاهای زیستی خود، به ایجاد نقاط مسکونی در رابطه با نوع آب و هوای محیطی که در آن زندگی می کنند ملزم ساخته است. طول و عرض در و پنچره ها، ضخامت دیوارها، شکل و فرم ساختمان، نوع سقف، ارتفاع ساختمان و همه و همه هماهنگ با شرایط محیطی و بخصوص عوامل آب و هوایی می باشد.
درجه حرارت، ریزش جوی در فصول مختلف سال، بالا و پایین بودن درصد رطوبت، باد و تابش خورشید از جمله عوامل اقلیمی است که عامل بسیار مهمی در طراحی شهری به حساب می آید.ارتفاع ساختمانها، تعداد پنجره ها، طول و عرض آنها، فاصله ساختمان ها با یکدیگر، میزان استفاده از نور طبیعی ساختمان ها، ضخامت دیوارها، جهت ساختمان ها، نوع مصالح و عوامل دیگری بستگی به میزان تابش روزانه و سالیانه آفتاب و زاویه تابش آن دارد. (همان: ۱۰۸).
۳- پستی و بلندی زمین:
نقش پستی و بلندی زمین و شیب مناسب، در احداث راه ها، سیمای شهرها، ارتفاع ساختمان ها و بالاخره دید و منظر شهری بسیار قابل توجه است. قرارگاه شهر یا روستا و شکل ناهمواری زمین، ممکن است به کلی مانع رشد آنها یا باعث رشد و توسعه آنها گردد. مثلاً اگر شهرها و روستاها در محل تلاقی کوه و جنگلی واقع شده باشند یا در محل دره هایی که کوهستان ها را از هم جدا می کند و یا از نقطه به هم گرایی و پیوستگاه دره ها جای گرفته باشند ایجاد و توسعه آنها با مشکلات چندانی روبرو نخواهد بود در حالیکه نقاطی که توسط کوه ها محصور باشند مانع مهمی برای توسعه دارند.
۴- راه و شبکه های ارتباطی:
راه ها عامل ارتباط دهنده تاسیسات شهری مختلف می باشد و از این نظر دارای اهمیت می باشند. معمولا بین ۲۵ تا ۳۰ درصد از سرانه های شهری اختصاص به راه ها و شبکه های ارتباطی دارد. ضوابط عرض انواع معابر شهری عبارتند از:
کوچه ۱۲-۸ متر

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *