داستان تولد Moto Z؛ موتورولا چگونه موبایل را از نو اختراع کرد

«پاول فوردهام» وارد اتاق کنفرانس می شه و موبایلی که در دست داره رو روی میز قرار میده. همه حضار، زیبایی اونو تشویق می کنن. پس از پایان بیان احساسات، «فوردهام» موبایل رو از روی میز ورداشته و با جادوی خاص خود، اونو به دو تیکه تقسیم می کنه. بعد یکی از دو قطعه رو که ضخامتش نصف آیفونه، به دست فرد روبرویش میده و میگه: این چیزی که در دست شماس، هنوزم یه گوشی موبایل کامله» و حاضرین انگشت حیرت به دهن فرو می برن …

این داستان بارها در جلسات معرفی موبایلای سری Z موتورولا تکرار شده، حال می خوایم به روزای ابتدایی تشکیل این ایده برگردیم.

نمونه اولیه اسمارت فون گذشته موتورولا یعنی Moto Z در واقع یه گوشی موبایل کامل نبود، بلکه فقطً محفظه ماشین کاری شده و بسیار نازکی از آلومینیم به رنگ صورتی بود که با نام رمز Ice میشناختنش. «پاول فوردهام» همیشه Ice رو از روی میز خود ورداشته و جلوی چشمانش می گرفت، هنوزم باور نمی کرد تونسته باشن چیزی به این نازکی بسازن.

«فوردهام» مهندس مکانیک ارشد موتورولا و یکی از چهار عضو اصلی پروژه گوشی موبایل ماژولار این شرکت همراه با تیمش، Ice رو ساختن تا به بقیه اعضای شرکت نشون بدن این وسیله چقدر جالبه. مثلاً محفظه باتری رو در پشت Ice نگه داشته و رها می کردن و یهو دو قطعه به صورت مغناطیسی به همدیگه چفت می شدن.

دلیل اصلی شروع پروژه اسمارت فونای ماژولار مانند Moto Z این جوری عنوان شده: تلفنای همراه به عنوان شخصی ترین و مهم ترین دستگاه ها در زندگی ما هستن. کاربران باید بتونن در مورد ظاهر و چگونگی کارکرد موبایل هاشون آزادانه تصمیم بگیرن. همونجوریکه مجموعه ای جور واجور از اپلیکیشنا رو در اختیار داریم، باید مجموعه افزونه های فیزیکی هم در دسترس باشن. باید بتونیم چیزی مانند دوربین قوی، پروژکتور، بلندگوی حرفه ای، حسگر دما یا هر وسیله دیگه رو خیلی راحت به پشت موبایل وصل کرده و وسیله ای جدید در اختیار داشته باشیم، و چند لحظه بعد خیلی راحت اونو تغییر بدیم.

چی می شه اگه مثل مجموعه اپلیکیشنای جور واجور، دنیایی از افزونه های فیزیکی هم در دسترس کاربران موبایل باشه؟

البته موتورولا تنها شرکتی نیس که به این ایده روی آورده، LG هم تازگیا موبایل تقریباً ماژولار خود رو روونه بازار کرده و گوگل هم روی اسمارت فون ماژولار خود کار می کنه، که در آخر قراره به بازار بیاد. شرکت موتورولا هم با وجود تغییرات مدیریتی، جابجاییای گسترده و تحولات بنیادی، بازم بر هدف خود معتقد بوده.

اونا میخوان دستگاهی بسازن که در درجه اول یه اسمارت فون عالی به حساب آید، و در درجه بعدی هزاران کاربرد دیگه داشته باشه. حال، پس از مدتا برنامه ریزی و ساخت نمونه های اولیه و آزمایشات جور واجور، در آخر Moto Z آماده س تا روونه بازار شه.

گوشی موبایل ماژولار

«اقبال ارشد» رئیس بخش مهندسی و پیشرفت اجناس جهانی موتورولا که مسئولیت اصلی رو در پیشبرد پروژه گوشی موبایل ماژولار این شرکت رو دوش داشت، علاقه ای به این دستگاه ها نداره. تعجب نکنین، منظور «اقبال» از محصول یاد شده، اون چیزیه که دیگه شرکتا به دنبالش هستن، یعنی موبایلایی که قطعات داخلی اون قابل انتخاب و تغییر هستن.

مثلاً به فروشگاه می رید و پردازنده، صفحه نمایش، حافظه و باتری لازم خود رو انتخاب، اونا رو سرهم کرده و به خونه بر می گردید، اما می بینین موبایل روشن نمی شه. بله، از یاد بردین حافظه داخلی براش بخرین.

اقبال ارشد

بخاطر این «جون داسون» تحلیلگر ارشد مؤسسه تحقیقاتی «Jackdaw Research» میگه: «اینکه بتونین لوازم جانبی جور واجور و جور واجور رو روی موبایلتان سوار کنین، منطقی تر و ساده تر از اینه که بخواین قطعات داخلی رو به دلخواه تغییر بدین.» اون عقیده داره مردم از اینکه موبایلی با ظاهر قشنگتر و قابل تغییر داشته، و لوازم جور واجور واسه کاربرده های خاص در اختیارشون قرار گیرد، استقبال می کنن.

چیزی که «ارشد» در مورد Moto Z پسند می کرد، اینه که ضرورتی نداره در روند ساخت این موبایل بعضی ویژگیا رو فدای دیگری کنیم. در حالت عادی وقتی که بخواین موبایلی باریک بسازین، باید از باتری ضعیف تری استفاده کنین و در نتیجه واسه رفع مشکل باتری، باید پردازنده کم مصرف و ضعیف تری رو به کار بگیرین. در نتیجه یا موبایل متوسطی رو روونه بازار می کنین، یا چاره ای ندارین چند نسخه متفاوت با ابعاد و ویژگیای جور واجور رو معرفی کنین. پس چه بهتر که موبایلی با بهترین سخت افزار اصلی ممکن بسازین، و اجازه بدین کاربران خودشون در مورد ویژگیای اضافه تصمیم بگیرن.

طرح اولیه واسه این ایده روی موبایل Droid Razr Maxx پیاده شد که بورد الکترونیکی مخصوصی بر پشت اون سوار شده بود. «ارشد» هنوز این نمونه رو در اختیار داره و با اشاره به درگاها و اتصالات فراوون اون میگه: «این بورد حدود ۵۲ رابط جور واجور داره». با به کار گیری این قطعه، مهندسین Motorola به همه چیز از جمله دوربین، صفحه نمایش، حسگر اثر انگشت، لوازم بیسیم و چیزای دیگه ای به جز اینا دسترسی داشتن.

«ارشد» میگه: «این ایده به ذهن ما رسید: چی می شه اگه این رابطای سخت افزاری در اختیار پیشرفت دهندگان نرم افزار قرار داشته باشه؟» مثلاً اسپاتیفای می تونه بلندگوی مخصوص به خود رو بسازه، یا اسنپ چت دوربین خاصی رو ارائه کنه، حتی پوکمون گو یه وسیله واقعیت اضافه رو واسه اتصال به پشت موبایل شما روونه بازار کنه. در واقع اونا فکر می کنن احتیاجی نیس افراد تلفن همراهشون رو شخصاً مونتاژ کنن، بلکه می تونن هر چیزی که نیاز دارن رو روی موبایل سوار کنن.

موتورولا باید موبایلی طراحی می کرد که واسه به کار گیری افزونها بهینه سازی شده باشه. این افزونها خیلی سریعً نام «mod» به خود گرفتن. اونا هم اینکه واسه شروع کار به مجموعه تقریباً بزرگ و متنوعی از modا نیاز داشتن، وگرنه فقط یه موبایل باریک با اتصالات عجیب و غریب در پشت بدنه در اختیارشون بود که توجه هیچ کاربری رو به خود جلب نمی کرد. پس شرکت فوق اقدام به ساخت تعدادی افزونه مانند یه پروژکتور کرد تا پتانسیل ایده خود رو به نمایش بزاره.

اونا در شروع کار با مشارکت همکار قدیمی خود یعنی JBL تونستن mod بلندگو با نام Soundboost رو بسازن، و شرکت Incipio هم مسئولیت ساخت مود باتری رو رو دوش گرفت. حال، شرکتای مختلفی با اونا همکاری می کنن و میشه انتظار هرگونه افزونه واسه این موبایل رو از اونا داشت.

هم اینکه موتورولا یه «کیت پیشرفت ماژول» رو هم معرفی کرده، تا روند ساخت مودها رو ساده تر کنه. «جارت سیمرسن» از مدیران ارشد بخش مهندسی میگه: «ما می خوایم تموم مشکلات سر راه تولید سخت افزار رو از بین ببریم.» این کیت پیشرفت به شکل یه قاب محافظ و مجموعه اتصالات لازم طراحی شده، و پیشرفت دهندگان فقطً باید بورد و سخت افزار مخصوص به خود رو داخل این قاب جای بدن. در این کیت پیشرفت، توانایی به کار گیری حسگرها، توانایی اضافه کردن صفحه نمایش ثانویه به پشت موبایل، اضافه کردن باتری اضافه یا موارد دیگه تعبیه شده.

مودها با لوازم جانبی فرق دارن، چون پس از اتصال به معنی یه تیکه از گوشی موبایل هستن، نه وسیله ای جداگونه.

فرق اصلی بین mod و وسایل جانبی اینه که مود به معنی یه تیکه از تلفن هستش، نه وسیله ای جداگونه. یعنی بلندگوی ساخت JBL می تونه به خروجی صدای بدون فشرده سازی در Moto Z دسترسی داشته باشه، یا باتری تعبیه شده در mod ساخت Incipio میتونه به بهینه ترین شکل ممکن دستگاه رو شارژ کنه.

هم اینکه واسه اتصال mod لازم نیس موبایل رو خاموش کنین، یا تنظیمات بلوتوث رو تغییر بدین. در واقع هیچ گزینه ای واسه فعال سازی این افزونها وجود نداره، مود اسپیکر واقعاً به معنی بلندگوی خود موبایل عمل می کنه.

اولین modای ارائه شده واسه Moto Z با هدف جبران کمبودهای اصلی همه اسمارت فونا، یعنی طول عمر باتری و کیفیت صدا عرضه می شن. هم اینکه شرکتی (شایدً Hasselblad) در حال ساخت مود دوربین حرفه ایه که به زودی معرفی می شه. حتی موتورولا می خواد یه جور مود مخصوص هم طراحی کنه که امکان اتصال چندین مود به همدیگه رو جفت و جور سازه.

«ارشد» افزونه های دیگری رو هم واسه ساده سازی زندگی روزمره در نظر داره، مثلاً مودهای POS که جانشین بارکدخوانای بدفرم الان می شه، مود مخصوص مشاهده یا ضبط ویدیوهای واقعیت مجازی، یا مودهای تست اندازه انسولین خون.

حتی از افزونه پروژکتور هم کاربرده های زیادی می شه. مثلاً می تونین اونو کنار تخت خوابتون نصب کنین و تصاویر رو روی سقف ببینین، یا حتی در آینده ای نزدیک، میشه مودهایی واسه ساخت تصاویر هولوگرام طراحی و تولید کرد.

نازک سازی

واسه اینکه بشه از همه این وسیله ها خیلی راحت استفاده کرد، Moto Z باید به اندازه کافی باریک و سبک باشه. «فوردهام» میگه «باور نمی کنم کسی بتونه سخت افزار اصلی موبایل رو با ضخامتی کمتر از چیزی که ما ساختیم، تولید کنه.» موتورولا میخواس تلفن همراهی اونقدر باریک بسازه که پس از اتصال مودها تازه به اندازه یه موبایل معمولی به نظر برسه، اما خودش به تنهایی باید یکی از بهترین اسمارت فونای بازار باشه.

واسه این کار، تیم «ارشد» نوع جدیدی از اتصالات رو طراحی کردن که به کار گیری ده ها رابط جور واجور رو از راه دو ردیف پین ۸ تایی شدنی می کنه. اونا هم اینکه آنتن موبایل رو به قسمت خارج بدنه انتقال دادن تا مودها روی اون قرار نگیرند. تیم فوق با طراحی سیستم خنک سازی مایع جدید واسه مادربورد بسیار نازک این دستگاه، از لایه محافظ ضد تابش جدیدی هم واسه جلوگیری از انتقال گرما استفاده کردن. اونا آلیاژ آلومینیوم جدیدی رو واسه جلوگیری از خم شدن دستگاه ایجاد کردن، ضمن اینکه همه اطلاعات موجود در مورد آهنرباها و عملکردشون رو واسه اتصال راحت و بدون زحمت مودها به موبایل آموختند.

البته در روند طراحی بعضی ویژگیا برابر میل اونا در نیومد. مثلاً موبایل پایانی ۵٫۲ میلیمتر ضخامت داشت (و ضخامت نسخه مقاوم تر اون یعنی Moto Z Force که صفحه نمایش ضد شکستن داره، ۷ میلیمتره). هم اینکه ماژول بزرگ دوربین هم از پنل پشتی بیرون زده، که توفیق اجباری بوده و قرار گرفتن مودها در پشت دستگاه رو ساده تر می سازه، چون جهت نصب اونا رو معلوم می کنه. با اینحال مشکلات، بازم نتیجه پایانی حیرت انگیزه.

در واقع Moto Z یه ایستگاه مرکزی هستش، مانکنی که می تونین لباسای مختلفی روی اون سوار کنین. این ویژگی واسه کاربران باحال به نظر می رسه، اما واسه پیشرفت دهندگان بسیار کاربردی تر میشه. اونا قبلاً باید از کمپانیای بزرگ تولیدکننده موبایل درخواست می کردن تا فناوری مورد نظرشون رو در موبایلا به کار بگیرن. حالا احتیاجی به این کار نیس، بلکه خودشون می تونن مودهای خاصی رو ساخته و به افراد علاقه مند بفروشن.

«بندیکت ایوانز» از سرمایه گذاران مشهور جهان در سال ۲۰۱۵ این وضعیت رو به لگوسازی تشبیه کرد. در واقع هدف موتورولا اینه که در بطن اکوسیستم مودها قرار بگیره، و کاربران هر چیزی که نیاز دارن به موبایل خود وصل کنن.

تنها شرکت بزرگی که می تونه اکوسیستم جدیدی رو واسه موبایلای اندرویدی ارائه کنه، سامسونگه

به هر حال، همه چیز به توانایی موتورولا در تبدیل شدن به مرکز ثقل این فناوری برمیگرده. هرچه باشه، اونا خودشون گوشی موبایل رو اختراع کردن و موبایلای خاطره انگیز StarTac و Razr رو به همه معرفی کردن. اما ً در بخش فروش با مشکل روبه رو هستن.

بخاطر این، گوگل با پروژه «آرا» بیشتر از همه شرکتا در مورد جلب توجه کاربران به موبایلای ماژولار فعالیت داشته، اما به نظر نمی رسه به این زودیا بتونه محصولی کاربردی و واقعی رو به بازار عرضه کنه. بازیگر دیگه این بخش، G5 ال جیه که اونم خیلی چنگی به دل نمی زنه.

«داوسون» در این رابطه میگه:

شایدً طی سالای بعد هم آزمایشاتی مثل این رو تماشاگر باشیم، اما تعجبی نداره اگه در آخر، هم ال جی و هم موتورولا از این پروژه دست بکشن.

اون با اشاره به از دست دادن استانداردهای کافی واسه ساخت و به کار گیری مودها میگه:

تنها شرکت تولیدکننده اسمارت فونای اندرویدی که به اندازه کافی بزرگ و قویه تا بتونه اکوسیستمی دور سخت افزار موبایل تشکیل بده، شرکت سامسونگ میشه.

این نکته رو هم باید در نظر گرفت که گوگل با قیمتی ناچیز دست به فروش موتورولا زد و صاحب الان اون یعنی لنوو هم کمر به نابودی کامل برند «موتورولا» بسته، و ً Moto Z و Moto Mods آخرین امیدهای این برند نام آشنا هستن.

در هر صورت نباید ناامید شد. دست کم با امید به اینکه دیگه سازندگان اسمارت فون این ایده رو واسه تلفنای همراه ماژولار ادامه و همونجوریکه امروز می تونیم پیکسلای صفحه نمایش موبایل رو به هر شکلی که می خوایم در بیاریم، روزی بشه خود اسمارت فون رو هم به دستگاه های جور واجور تبدیل کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *