مقالات و پایان نامه های سری سیزدهم

پذیرش و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) براساس مدلUTAUT در دهیاران استان …

اثرات اجتماعی
شرایط تسهیل گر
قصد استفاده ازICT
(نیات رفتاری)
استفاده از ICT
جنسیت
سن
تجربه
اراده استفاده
شکل(۲-۱۰) نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری ونکتاش و همکاران (۲۰۰۳)
استفاده از این مدل در زمینه پذیرش فناوری اطلاعات وارتباطات می باشد. این مدل به عنوان یک راهنما برای روشن ساختن میزان عملکرد، میزان کوشش، تاثیر اجتماعی و کمک کردن به شرایط وهمچنین میزان عادات وتمایلات رفتاری را  تعیین می کند. این نظریه ابزار سودمندی برای مدیران به منظور ارزیابی احتمال پذیرش فناوری جدید در درون سازمان است. همچنین به شناخت عواملی که پذیرش فناوری‌های جدید را تحریک می‌نمایند، کمک می‌کند. از زمان شکل‌گیری این نظریه توسط ونکاتش و موریس و همکاران در سال ۲۰۰۳ محققان مختلف به آزمون آن درپذیرش فناوری پرداخته‌اند.(گوپتا، داس‌گوپتا، ۲۰۰۸).
در ذیل به تشریح متغیرهای این مدل می پردازیم :
۲-۹-۹-۱- استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات :
این متغیر به عنوان متغیر نهایی در اغلب مدل های توسعه ارائه شده قرار دارد. در برخی مدل ها نیز متغیر پذیرش به جای استفاده قرار دارد. در مدل پذیرش فناوری (TAM) این متغیر به میزان استفاده واقعی کاربران از فناوری دلالت دارد. قصد یا نیات رفتاری نمایش دهنده مسیر رفتار و عمل آینده فرد است. در واقع متاثر از انتخاب شخص است و به تداوم و هدایت رفتار منجر می شود که در نهایت عمل استفاده صورت می گیرد.
بنابراین، تمایل رفتاری به “قدرت یک میل برای انجام رفتاری خاص” اشاره دارد و انتظار می رود که منجر به استفاده واقعی از یک فناوری شود. در نتیجه، تصمیم به استفاده از فناوری اطلاعات که خود تابعی از نگرش نسبت به استفاده از فناوری اطلاعات و برداشت ذهنی از مفید بودن فناوری اطلاعات و ارتباطات است، در شکل گیری رفتار نهایی استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر مهمی دارد. تصمیم به استفاده از فناوری را می توان پیش درآمد و عاملی موثر بر استفاده از فناوری تلقی کرد. تحقیقات نشان می دهد که متغیر قصد استفاده از فناوری بر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات اثر معناداری دارد. (دیویس و همکاران ، ۱۹۸۹).
۲-۹-۹-۲- قصد استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات :
نیات رفتاری یا قصد استفاده کاربر از کامپیوتر میزان احتمال بکارگیری سیستم توسط فرد است درواقع بیانگر شدت نیت و اراده فردی برای انجام رفتار هدف است (موریس ودیلون، ۱۹۹۶). رابطه قصد استفاده یا نیات رفتاری با متغیر وابسته رفتار استفاده ازفناوری نشان می دهد، افراد تمایل دارند در رفتارهایی درگیر شوند که قصد انجام آنها را دارند(کنر و آرمیتاژ ۱۹۹۸) در واقع رفتارهایی که برای انجام شدن، تنها نیازمند اراده و قصد فرد می باشند، بنابراین رفتار استفاده ازفناوری همیشه بعد از قصد استفاده یا نیات رفتاری و متصل به آن است. قصد استفاده میزان احتمال بکارگیری سیستم توسط فرد است. قصد استفاده از فناوری یا نیات رفتاری به معنی احتمال ذهنی فرد برای این است که یک رفتار خاص را انجام خواهد داد.قصد استفاده احتمال به کارگیری فن آوری توسط کاربر گفته می شود. قصد استفاده از نگرش نسبت به کاربرد فناوری مشتق می شود و به رفتار واقعی منجر می گردد(لین[۶۴] و همکاران، ۲۰۱۱).
۲-۹-۹-۳- نگرش به استفاده :
نگرش به استفاده که عقاید کاربران، نگرش آنان را دراستفاده از فناورى اطلاعات وارتباطات تحت تأثیرقرار می دهد. نگرش نسبت به کاربرد فناوری به ارزیابی کاربر از درجه مطلوبیت در به کارگیری فن آوری، گفته می شود. (وین سنت چانگ[۶۵]، ۲۰۰۴) حالتى ذهنى یا عصبى حاکى از تمایل، که از طریق تجربه سازمان یافته و بر پاسخ هاى فرد به تمامى موضوعات و موقعیت هایى که با آن در ارتباط است، تأثیرى جهت دار یا پویا دارد. در نگرش به استفاده، دیدگاه هر فرد نسبت به خوشایند و کاربردی بودن و در کل ایده آل بودن آن فناوری بررسی می گردد (سانچز[۶۶] و هروس[۶۷] ، ۲۰۱۰)
۲-۹-۹-۴- خودکارآمدی :
خودکارآمدی کامپیوتری قضاوت افراد در مورد توانایی خود در استفاده از کامپیوتر می باشد و به عنوان عامل مهمی در مطالعه رفتار افراد در مورد فناوری اطلاعاتی مورد ملاحظه قرار می گیرد. همچنین به عنوان یک اعتقاد که رفتار را به سوی فناوری های جدید اطلاعاتی هدایت می کند تعریف می شود (اجروال[۶۸] و همکاران، ۲۰۰۰). اولین کسی که در مورد خودکارآمدی کامپیوتر مطلبی را بیان کرد بندورا در سال ۱۹۷۷ بود (خرمی[۶۹] ، ۲۰۰۱). خودکارآمدی به منزله تعیین کننده مستقیم رفتار فرد مطرح می شود (یی[۷۰] و هوآنگ[۷۱] ، ۲۰۰۳).
۲-۹-۹-۵- انتظار اجرا:
انتظار اجرا درجه ای است که در آن فرد اعتقاد دارد که استفاده از فناوری به او در رسیدن به منافعی در عملکرد شغلی کمک می کند . در مطالعات پیشین پذیرش فناوری ، ساختار انتظار اجرا پیش بین محکمی برای قصد استفاده است. در یک محیط تجاری ، انتظار اجرا نقش مهمی در تصمیم گیری و پذیرش فناوری دارد و می تواند بطور مستقیم و غیر مستقیم از طریق عوامل رویکردی ، قصد رفتاری را تحت تاثیر قرار دهد (اسکاپر[۷۲] و لوئیز[۷۳] ،۲۰۰۷).
پیشینه تئوریکی این متغیر را میتوان در درک سودمندی (مدل پذیرش فناوری)، انگیزه خارجی (مدل محرک)، تناسب شغلی (مدل کاربرد رایانه شخصی)، مزیت نسبی (تئوری اشاعه نوآوری) و انتظارات خارجی (تئوری شناخت اجتماعی) ردیابی کرد. اتخاذ انتظار اجرا در زمینه های پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات به این معناست که به نظر کاربران ، فناوری اطلاعات مفید است چرا که به آنها در جستجوی اطلاعات و انجام هر چه سریعتر دیگر کارها ، انعطاف و کارایی دست یابی به خدمات مختلف کمک می کند(دیاز[۷۴] و میشل[۷۵] ، ۲۰۱۰)
۲-۹-۹-۶- انتظار تلاش :
انتظار تلاش درجه ای از سهولت است که با کاربرد سیستم همراه است. شکی نیست که سهولت استفاده از رایانه، میزان کاربرد آن را تحت تاثیر قرار می دهد و افزایش این میزان را باید با افزایش قصد استفاده از رایانه همراه دانست. انتظار تلاش در مدل یکپارچه پذیرش و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات از نظر لغوی به معنای سهولت استفاده است. نکته جالب در این متغیر این است که انتظار تلاش در تعامل با زمان است. در شرایطی که انتظار تلاش پایین باشد کاربران بالقوه هم این تصمیم را در حاشیه قرار می دهند و اگر انتظار تلاش افراد بالا باشد کاربرد و تصمیم به استفاده از رایانه هم در مرکزیت فعالیتها قرار می گیرد. (دیاز و میشل ، ۲۰۱۰) طبق مدل پذیرش ، انتظار تلاش می تواند وجود شرایط تسهیل گر را تعیین کند. به عبارتی شرایط تسهیل گر در صورت بروز انتظار تلاش نمود می یابد. ونکاتش و همکاران از بین ۸ مدلی که مفهوم انتظار اجرا را تشکیل می دهند ، سه ساختار را شناسایی کرده اند که عبارتند از سهولت استفاده درک شده ، پیچیدگی و سهولت استفاده. افزون بر این مارچواکا و همکاران ادعا کرده اند که این ساختار می تواند نقش عمده ای در تعیین پذیرش کاربر از فناوری اطلاعات داشته باشد.(مارچکا[۷۶] و چانگ[۷۷] ،۲۰۰۷)
۲-۹-۹-۷- اثرات اجتماعی :
اثرات اجتماعی درک شده توسط فرد برای انجام یا عدم انجام رفتار هدف اشاره دارد. افراد غالباً برمبنای ادراکاتشان از آنچه که دیگران (دوستان، خانواده، همکاران و…) فکر می کنند باید انجام دهند، عمل می کنند و قصد آنها جهت پذیرش رفتار به صورت بالقوه متاثر از افرادی است که ارتباطات نزدیکی با آنها دارند.(لوچ[۷۸] ، ۲۰۰۳). اثرات اجتماعی را می توان به دو بخش پیام و ارسال کننده پیام تقسیم کرد. هرکدام از این دو بخش می تواند چگونگی شکل گیری تصمیم افراد جهت آشنایی با فناوری جدید را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین ارسال کننده پیام می تواند تاثیر مستقیمی بر قصد استفاده از فناوری بگذارد (دیاز و میشل ، ۲۰۱۰).اثرات اجتماعی بیان میکند که افراد مهم درباره کاربرد یا عدم کاربرد فناوری جدید توسط کاربر چگونه فکر می کنند. تحقیقات مختلف بیان می دارند که دوستان ، خانواده ، افراد فامیل و هم دانشگاهی ها، گروههای تاثیر گذار بر اثرات اجتماعی هستند .مدل TAM2 اثرات اجتماعی را به عنوان یکی از عواملی معرفی می کند که مواجهه افراد با فناوری و پذیرش و یا رد آن را تحت تاثیر قرار می دهد. اثرات اجتماعی به عنوان یکی از تعیین کننده های مستقیم قصد استفاده است و تاثیر مستقیمی که اثرات اجتماعی بر قصد استفاده دارد این است که مردم حتی اگر قصد یک رفتار و یا عواقب آن را نداشته باشند ممکن است آن رفتار را به نمایش بگذارند. بنابراین یک فرد در جهت پیروی از دیگران رفتارهایی را از خود ساطع می کنند.
۲-۹-۹-۸- شرایط تسهیل گر :
درجه ای که یک فرد اعتقاد دارد که یک سازمان و زیربنای فنی جهت حمایت از سیستم وجود دارد. تاثیر شرایط تسهیل گر می بایست مدیران را نسبت به موانع ممکن در جهت کاربرد مطلع کند. عامل تعیین کننده شرایط تسهیل گر طبق تحقیقات انجام شده در پیش بینی قصد استفاده فاقد اهمیت، شناسایی شد، اما در تعیین استفاده از فناوری مهم است. در واقع شرایط تسهیل گر همان موانع فنی و سازمانی هستند. این متغیر هم مثل انتظار تلاش قدرت پیش بینی استفاده از فناوری و امکان کاهش آن را دارد. (دیاز و میشل ، ۲۰۱۰) محققان پیشنهاد دادند که نبود منابع تسهیل گر نشانه موانع کاربردی است و ممکن است مانع قصد استفاده از فناوری شود. در هر حال وجود منابع تسهیل گر نمی تواند کاربران را به کاربرد سیستم ترغیب کند. علاوه بر این محققان دریافتند که شرایط تسهیل گر عمدتاً به استفاده واقعی مربوط می شوند. (القحطانی و همکاران ، ۲۰۰۷) البته عامل شرایط تسهیل گر کمترین عامل مورد مطالعه در تئوری ها و مدل های موجود است. بعضی از بررسی ها نشان می دهد که شرایط تسهیل گر عامل مهمی در ترغیب افراد به استفاده از سیستم ها و فناوری هاست. بنابراین فرض شد که عامل تعیین کننده شرایط تسهیل گر تعیین کننده مستقیمی است و انتظار می رود که این عامل رفتار استفاده را تحت تاثیر قرار دهد. تامسون و همکاران اظهار کردند که حمایت از کاربران سیستم های رایانه ای می تواند نوعی شرایط تسهیل گر باشد که کاربرد سیستم را تحت تاثیر قرار می دهد. با آموزش کاربران و کمک به آنها در هنگام مواجه شدن با مشکلات رایانه ای، می توان بعضی از موانع بالقوه جهت استفاده از رایانه را کاهش داد و یا رفع کرد. به گفته تیلور و تاد[۷۹] منابع تسهیل گر درک شده توسط افراد دیدگاه آنان را درباره پذیرش و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات تحت تاثیر قرار می دهد. شرایط تسهیل گر عواملی همچون حمایت های سازمانی، آموزش و فراهم کردن حمایت های رایانه ای را شامل می شود.
۲-۹-۹-۹- اضطراب :
اضطراب استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات ، اغلب یک جنبه ناخوشایند دارد، اضطراب و حالت‌های احساسی مشابه نه تنها می‌توانند بر تعامل تاثیر گذارند، بلکه بر بهره‌وری، یادگیری، روابط اجتماعی و در مجموع بر رفاه تاثیر می‌گذارند. تمایل فرد به استفاده از رایانه به عنوان یک امر ناراحت‌کننده و اضطراب‌آور است. به عبارت دیگر، نگرانی در مورد از دست دادن داده‌های مهم یا از بین رفتن تجهیزات رایانه‌ای یا سایر اشتباهات است. محققان اضطراب رایانه‌ای را به عنوان حالتی ذهنی که منجر به ترسناکی یا بیمناک بودن در زمان تمایل به استفاده از رایانه یا در زمان استفاده از رایانه می‌شود، تعریف کرده‌اند(تونگ و چانگ[۸۰] ، ۲۰۰۸). هر چقدر اضطراب افراد در استفاده از رایانه بیشتر باشد، آنها احتمالا کمتر از فناوری اطلاعات و ارتباطات استفاده خواهند کرد. ممکن است کاربران، رایانه را به عنوان پدیده ای در نظر بگیرند که اضطراب آنها را افزایش می دهد. اضطراب رایانه ای به عنوان عامل تعیین کننده پذیرش نام برده شده است. (فارلند[۸۱] و همیلتون[۸۲] ، ۲۰۰۶)
بخش دوم :
پیشینه تحقیق
۲-۲- پیشینه تحقیق :
بسیاری از پژوهشگران برای بررسی موضوعات و مسائل مربوط به یک حوزه، از مدلها و الگوهای معتبر موجود در آن حوزه استفاده می کنند. چنانکه گفته شد، در زمینه پذیرش فناوری اطلاعات نیز مدلهایی وجود دارد که اعتبار آنها در پژوهشهایی گوناگون مورد تائید است.
از هنگام ارائه مدل پذیرش فناوری، استفاده های مکرری از آن در پژوهشها به عمل آمده که تقریباً همگی آنها در حوزه فناوری اطلاعات بوده است . پیژپرس[۸۳] ٨۵ مقاله را که تحقیقات انجام شده با مدل پذیرش فناوری را نشان می دهد فهرست کرده و در عین حال معتقد است که این فهرست تنها بخشی از مقالات ذیربط را در بر می گیرد (پیژپرس ، ۲۰۰۱) . طبق گزارش انستیتوی اطلاعات علمی (ISI) تا ژانویه ٢٠٠٠ ، تعداد ۴٢۴ مقاله به دو مقاله معرفی این مدل ارجاع داده اند (ونکاتش و دیویس ، ۲۰۰۰ ) و (دیویس و همکاران ، ۱۹۸۹ ).
۲-۲-۱- تحقیقات داخلی :

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است