بازی که درآن احساسات، نیازها و عواطف کودکان میتواند بروز پیدا کند، بازی نمایشی است. بازی نمایشی میتواند کمک کند تا کودک از خود مرکزی بیرون آید و متوجه بیرون خود شود و همچنین به کودک فرصت میدهد تا شخصیت درونی خود را آشکار کند. اگرچه بازیهای تقلیدی و نمایشی باهم مشترکند و در حقیقت بازی نمایشی خود نوعی از بازی تقلیدی است؛ اما نکته ظریف اینجاست که در بازی تقلیدی، کودک سعی به تقلید نقش دارد، در حالی که در بازی نمایشی کودک علاوه بر تقلید نقش، انتظار خود از آن نقش را نیز بیان میدارد. کودکان، نه تنها به تقلید فعالیتهای بزرگسالان میپردازند، بلکه همچنین مشتاقانه علاقه دارند که مانند آنها لباس بپوشند و مانند آنها سخن بگویند. نخستین بازیهای نمایشی کودک در خانه انجام میشود و آن زمانی است که مثلا دختر،کفشهای مادرش را میپوشد و یا پسر، به تقلید از پدر، روزنامه میخواند و یا با مخاطبهای فرضی به مکالمه تلفنی میپردازد و نقش آنان را به نمایش میگذارد.(همان منبع)

اگرچه بازیهای تقلیدی و نمایشی با هم مشترکاند و در حقیقت،بازی نمایشی خود نوعی از بازی تقلیدی است،نکته ظریف اینجاست که در بازی تقلیدی کودک سعی به تقلید نقش دارد، در حالی که در بازی نمایشی، کودک علاوه بر تقلید نقش، انتظار خود از آن نقش را بیان میدارد. مثلا هرگاه کودک پدری سختگیر و مستبد داشته باشد، کودک در بازی تقلیدی خود سختگیر و مستبد میشود؛اما در بازی نمایشی انتظار محبت و همدردی پدر با فرزند را منعکس میکند.(همان منبع)
بازیهای نمایشی به تواناییهای کودک برای فرار از محدودیتهایی که واقعیت براو تحمیل میکند،میافزاید. این بازیها او را قادر میسازد که به آرزوهای خود جامه عمل بپوشاند و به وی فرصت میدهد تا خود را از شر بدخلقیها برهاند و بر موقعیتهایی که در زندگی واقعی او را آزار میدهند فائق آید. کودک هرچه سرخوردهتر باشد، بیشتر به بازیهای نمایشی رو میآورد. کودکی که انطباق اجتماعی ضعیفی دارد، بیشتر از کودک دارای انطباق صحیح و کافی به بازیهای نمایشی میپردازد.(همان منبع)
تحقیق درباره بازیهای کودکان در مهد کودک، نشان داده است که کودکانی که بیشترین وقت را صرف بازیهای قاعدهدار میکنند، کمترین میزان نگرانی و دلشوره را دارند، در حالی که کودکان دچار نگرانی وقت بیشتری را به بازیهای نمایشی اختصاص میدهند. بازی نمایشی به کودک فرصت میدهد تا شخصیت خویش را آشکار سازد. در واقع، مهمترین بازیای که درآن احساسات، نیازها و عواطف کودکان میتواند بروز و ظهور کند، بازی نمایشی است.(همان منبع)
موضوعات عادی بازیهای نمایشی و تخیلی کودکان خردسال عبارتند از:
الگوهای خانگی، از جمله میهمان بازی، آشپزی، مواظبت از بچهها و ایفای نقش پدر و مادر
تقلید از حیوانات که میپرند و میخزند.
مراقبت از بیماران و تقلید نقش دکتر و پرستار
فروشگاه بازی کردن
سفر کردن و دیگر فعالیتهای مربوط به حمل و نقل، مانند راندن خودرو، قطار، هواپیما و کشتی
ایفای نقش پلیس و به طور کلی بازی با اسلحه
بازی آتشنشانی
کشتن و کشته شدن
مهمانی دادن و عروسی کردن
ایفای نقش قهرمانان افسانهای
بازیهای نمادین:
بازیهای نمادین نقطه اوج بازیهای کودکان است که از حدود یکو نیم یا دو سالگی آغاز میشود و در پنج و شش سالگی به کمال خود میرسد و تا هشت و نه سالگی نیز ادامه مییابد. درواقع، بازی نمادین زمانی آغاز میشود که کودک به تدریج زبان میگشاید و توانایی کاربرد علائم و نمادهای زبان را دارد. بازیهای نمادین، یا بازیهای تقلیدی و نمایشی تفاوت دارد. در بازیهای تقلیدی و نمایشی، کودک با بهره گرفتن از وسایل موجود به برون فکنی یا درونفکنی امیال و خواستههای خود میپردازد و از این طریق، به لذتی درونی و برونی دست مییابد و خود را از قید تنشها رها میسازد.در بازیهای تقلیدی و نمایشی، کودک سعی دارد به اشیاء و وسایل واقعی موجود در محیط خود دست پیدا کرده و با آن وسایل بازی کند اما در بسیاری از اوقات، محدودیتها مانع دستیابی کودک به ابزار و وسایلی است که در بازی به آن نیاز دارد. در این مرحله است که کودک، برای حل مشکل خود، به بازیهای نمادین روی میآورد و عناصری تازه وارد بازی کودکان میشوند. واقعیتها تغییر شکل مییابند. اشیایی که وجود ندارند به وسیله اشیای دیگر به نمایش درمیآیند.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۷۷u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مثلا تکه چوبی را اسب خود میپندارد؛ قوطی کبریت را در دست میگیرد و آن را ماشین خود میداند و شروع به استارت زدن، بوق زدن،ترمز گرفتن عقب و جلو رفتن و پارک کردن میکند،یا قاشق چایخوری را به عنوان هواپیما در فضا حرکت میدهد و بعد آن را در فرودگاه به زمین مینشاند.در این بازیها کودک شیء مورد استفاده را نمادی از شیء اصلی تلقی میکند. در چنین اوقاتی، کمک تخیل بسیار چشمگیر است و کودک، برای این که تخیلش بتواند خوب کار کند، به بسیاری اشیاء و مواد، نیاز دارد، اما دراین میان چیزهایی را که میشناسد واز آنها دانش مختصری دارد، محدودند. نیروی تخیل به کمک کودک میششتابد تا او نشانه ها را بسازد، نشانههایی که جانشین اشیاء، حیوانات و اشخاص واقعی میشوند.(همان منبع،۷۴)
در حقیقت میتوان گفت که نشانه ها عبارتند از تصوراتی که کودک از دنیای درون و بیرون خود دارد و خاصیت تخیل این است که آن تصورات را رشد و گسترش میدهد. در اینجاست که ارزش و اهمیت اسباببازیها آشکار میشود؛ زیرا تنوع و گستردگی آنها کمک میکند تا کودک بتواند به توسعه هرچه بیشتر نشانه ها و در نتیجه به تصورات خود، نایل آید.
پیاژه معتقد است که نشانه ها در واقع زبان فردی کودک است که وی میتواند با آنها احساسات درونی خود را آشکار سازد. مثلا اگر کودکی تنبیه شده باشد، ممکن است عروسک خود را کتک بزند یا با خرس کوچولوی خود اوقات تلخی کند؛ یا کودکی که دارویی را به اکراه نوشیده و به این دلیل کارش به مشاجره با مادرش کشیده باشد، به طور نمادین دارو را با عروسکش میخوراند و درباره مزایای دارو با عروسک سخن میگوید. اینگونه بازیها را پیاژه”بازی جبرانی” مینامد.
متخصصان بازی درمانی، متخصصانی که بر روی کودکان دارای ناراحتیهای عاطفی کار میکنند، در اتاق بازی درمانی، از وسایلی مانند عروسکها، خانواده های عروسکی،جعبههای شن و… بهره میگیرند؛ زیرا کودکان ممکن است نتوانند احساسات خود را وسیله کلمات منتقل کنند.
کودکان، به وسیله بازی یا اسباب بازیها، احساسات و ناکامیهای خود را نشان میدهند. اسباببازیها در واقع کلمات کودکان هستند و حالت نمادین دارند که روان درمانگر میتواند اوضاع و احوال درونی کودک را تفسیر کند.(همان منبع)
بازیهای تخیلی:
بازیهای تخیلی ریشه در خلاقیت کودک دارند. تخیل به مرور همگام با رشد ذهنی او از مرحله بازیها خارج شده و به صحنه داستانها و گفتارهای کودک کشانده میشود. نظریهپردازان معتقدند رشد تخیل کودک در هنگام کودکی و از طریق بازی میتواند باعث گردد تا در زندگی بزرگسالی این کودکان تبدیل به هنرمندان، نویسندگان، نقاشان، مخترعین و کاشفانی بزرگ گردند. تخیل به آنگونه فعالیت عالی ذهن گفته میشود که اشیاء یا حوادثی را در ذهن هنگام تخیل، روابط تازهای را ایجاد میکند و آنها را به شکلهایی در میآورد که پیشتر هرگز با آنها برخورد نداشته است.کودک تخیلی آنچنان قوی دارد که میتواند جریان آب باریکی را به صورت رودخانهای پهناور در خیال مجسم نماید و تلی کوچک از خاک را تپهای فرض کند.کودک مانند خودرویی حرکت میکند و دور میزند. خود را به منزله راننده میبیند و بدن خود را همانند خودرو به کار میاندازد.تخیل کودک اسباببازیها را بزرگ میکند و مواد بازی را تغییر میدهد. تا به این ترتیب، کودک بتواند به عالم خیال وارد شود،موجودات خیالی را واقعی فرض کند و از بازی خود لذت ببرد.(همان منبع،۷۷)
این دسته از بازیها در حقیقت میدانی برای تجلی قدرت خلاقیت بازیکنان است. یعنی هرچه قدرت خلاقیت آنها قویتر باشد بازیهای تخیلی، ریشه در خلاقیت بازیکنان دارند. باید توجه داشت که تخیل کودک به مرور و همگام با رشد ذهنی او از مرحلهی بازی خارج شده و به صحنه داستانها و گفتارهای آن کشانده میشودریال نظریه پردازان، خلاقیت کودک را همگام و همسان با قدرت تخیل کودک در نظر میگیرند، و معتقدند که رشد تخیل کودکان در دوران کودکی و از طریق بازی میتواند موجب شود تا در بزرگسالی به یکی از هنرمندان، نویسندگان، مخترعین و کاشفان بزرگ تبدیل شوند(شاوردی،۱۳۸۱،به نقل از نوروزی و دهقان زاده،۱۳۹۱)
هرچند کودک ذهن فعال و قوی دارد، اسباببازیها در نظر او مانند واقعی هستند و او هر دو قلمرو واقعیت و خیال را نیک میشناسد. در انواع بازیهای تخیلی، پرتو خیال است که اسباببازیها و مواد را جان میبخشد و هنگامی که خلق و خوی طفل دگرگون میشود، اسباببازیها ممکن است در نظر او تغییر کند؛مثلا جریان باریکی از آب صورت خندق بگیرد، یا تکه چوبی که قایق بود،به خیال او جزیرهای جلوه کند. برای کودک بسیار آسان است که صندوقخانهای کوچک، گاهی محل اختفای دزد و زمانی محل تاجگذاری پادشاه باشد.
این بازیها در یک و نیم سالگی آشکار، ولی معمولا در سه سالگی آغاز میشود و در طی چند سال غنا و پیچیدگی مییابد. تحقق این مرحله، مستلزم پشت سر گذاشتن مطلوب مراحل پیشین است. در این بازیها کودک، برای تظاهر به نوشیدن ابتدا فنجانی خالی را به کار میبرد، در مرحله بعد این کار را با یک برگ که به شکل فنجان درآمده یا کف دست خود که آن را گود کرده است و میان آنها و شیء واقعی مشابهت ظاهری وجود دارد، انجام میدهد. او در مرحله بعدی، از اشیای مناسبی استفاده میکند که به شیء واقعی شبیه نیست و سرانجام به مرحلهای میرسد که این کار را اصولا بدون استفاده از اشیاء و یا حرکات نمایشی صامت انجام میدهد.(خزاعی و خزاعی،۷۷،۱۳۹۲)

این مراحل، میزان “فاصله گرفتن” تدریجی کودک از اشیای واقعی و افزایش مهارت وی در نمادسازی را نشان میدهند. تفاوت این نوع از بازیها با بازیهای نمادین آن است که در بازیهای تقلیدی و نمایشی و حتی نمادین، کودک از آنچه دیده و تجربه کسب کرده است الگوبرداری میکند، در حالی که در بازیهای تخیلی، کودک با بهره گرفتن از تجربه های گذشته خود، رویدادی جدید که در سابق برخورد چندانی با آن نداشته است، به وجود میآورد.(همان منبع)
کودک با بهره گرفتن از بازیهای نمادین، پرنده اندیشه را به دور دستها پرواز میدهد و یا نیروی تخیل خود اشیاء و موجودات مورد علاقه را دربرابر خویش حاضر میکند و درآنها تغییراتی میدهد تا مناسب بازی او شوند و آنگاه آنها را با اسباببازیهای نمادین خود فعال میکند. کودک با بهره گرفتن از نیروی تخیل خود، موجودات یا اشیایی را که باعث زحمت و آزارش هستند، بدون ترس از گزند آنها و با رضایت خاطر، حاضر میکند و آنگاه با اسباب بازیهای نمادین خود، آنها را هلاک میسازد یا از آنها انتقام میگیرد و به تنبیهشان میپردازد.(همان منبع)
رشد تخیل باید هدف اصلی آموزش و پرورش کودک باشد. همه مخترعان، نویسندگان، نقاشان و موسیقیدانان بیتردید تخیلی قوی داشتهاند. بازی کودکان میتواند برای رشد تخیل بیاندازه مفید واقع شود و تخیل نیز فرصتهای ثمربخشی را برای یادگیری و شناسایی کودکان از جهان فراهم میآورد.(همان منبع)
بازیهای ورزشی:
کودکان بازی و تفریح را دوست دارند و از فعالیت بدنی لذت میبرند، مطالعات مختلف نشان میدهد که اولین انگیزه و مهمترین دلیل شرکت کودکان در ورزش، تفریح نمودن است. کودکان بیشتر از عوامل درونی مثل تفریح و سرگرمی و بهبود مهارتهای خود لذت میبرند و عوامل اجتماعی مثل با دوستان بودن برای آنها اهمیت متوسطی دارد.لذا پیشنهاد میشود که والدین و مربیان شرکت در فعالیتهای ورزشی را برای کودکان طوری برنامه ریزی نمایند که با خصوصیات جسمانی و روانی آنها متناسب باشد.
نتایج تحقیقاتی که اثر تمرین هوازی را بر افزایش توان هوازی کودکان مورد بررسی قرار دادهاند، تغییرات حداکثر اکسیژن مصرفی کودکان در اثر تمرینات هوازی را کم تا متوسط نشان دادهاند و بر توسعه تواناییهای حرکتی و افزایش انگیزش تاکید کردهاند.(همان منبع،۸۱)
تعداد زیادی از تحقیقات نشان میدهند که تمرینهای قدرتی برای کودکان موثر و بیخطر است. افزایش قدرت کودکان بیشتر حاصل سازگاری عصبی- عضلانی است و هایپرتروفی عضلانی در اثر این تمرینات بسیار کم است.در تمرین پذیری کودکان تفاوت جنسی دیده نشده است. افزایش مقاومت و شدت تمرین در کودکان باید به آرامی و به تدریج صورت گیرد و برنامه تمرین قدرتی باید به دقت، نظارت و کنترل شود. تمام وسایل باید متناسب با اندازه کودک انتخاب شود.(همان منبع)
بازی و سازگاری اجتماعی کودکان
بازی رشد اجتماعی در کودکان را افزایش میدهد و میتواند نقش مهمی در آموزش مهارتهای اجتماعی مناسب با رشد داشته باشد(آثی،۱۹۸۴،به نقل از قنبری،۱۳۸۴) بازی برای کودک وسیلهای جهت کسب تجارب اجتماعی است. بازی راه را برای مراوده و دوستی میان کودکان و همسالان میگشاید. کودک ضمن بازی رفته رفته خود را عضوی از یک جمع احساس میکند و به ارزیابی منصفانه رفتار و کردار خویش و هم بازیهایش مینشیند. ضمن بازی همهی جوانب شخصیت کودک در اتحاد و همکاری باهمبازیها شکل میگیرد (بوندارنکو و ماتوسیک۱۳۷۱ به نقل ازقنبری،۱۳۸۴) “سیشور” میگوید بازی اصولا اجتماعی است و یکی از هدفها و بازده های آن ایجاد حس دوستی و معاشرت با دیگران است. یعنی در حقیقت بازی سازندهی “انسان اجتماعی” است(مهجور،۱۳۸۰) مارگوت لوون فلد نیز معتقد است: بازی به عنوان وسیلهای جهت برقرار کردن ارتباط کودک با محیطش به کار میرود. ازاین حیث بازی دارای هدفی اجتماعی است(مکللان۱۳۷۱،به نقل از قنبری،۱۳۸۴) اگر کودک به قدر کافی در بازیهای گروهی شرکت کند فردی اجتماعی بارمیآید( بهپژوه ۱۳۷۵،به نقل از قنبری،۱۳۸۴).
بازی،سازگاری اجتماعی کودک را پیشبینی میکند. نوع بازی، تنوع فعالیتهای بازی و مقدار زمانی که کودک در بازی صرف میکند ، همگی وضع سازگاری شخصی و اجتماعی او را نشان میدند. مثلا کودکی که عمدتا به بازیهای انفرای و انزوایی میپردازد، درحالی که همسالانش با همدیگر بازی میکنند، معمولا سازگاری ضعیفی دارد. در بازی کودکان تنوع محسوسی وجود دارد.(خزاعی و خزاعی،۲۹،۱۳۹۲)
در بازی است که کودکان از خود غافل میشوند و به دیگران و همکاری و دوستی با آنها نزدیک میشوند و همین باعث میشود پایه و اساس زندگی اجتماعی او پایهریزی گردد.تجارب اجتماعیی مهمترین عامل سازندهی فرد میباشد.(رئیسوند،۱۳۷۹ به نقل از فتحی،۱۳۸۴)
اثرات شناخته شده بازی بر سلامت
اثرات بازی بر سلامت کودکان را میتوان از سه جنبه بررسی کرد:
۱-اثرات جسمی: تقویت عضلات، کاهش چاقی،خواب بهتر، تغذیه متعادلترو مقویتر( خزاعی و خزاعی،۳۰،۱۳۹۲).کودک محروم از بازی یا کودکی که بازی نمیکند، از رشد و نمو سالم بدنی و روانی بهرهمند نخواهند بود. بازی سبب میشود که تمام قسمتهای