پروژه و پایان نامه سری ششم

دسته بندي علمی – پژوهشی : مقایسه رابطه خودکارآمدی و فراشناخت در بین قبول شدگان و مردودین کنکور- قسمت …

سطح عزت نفس پذیرفته شدگان در دانشگاه بیش از راه نیافتگان و سایر دانش آموزان است.
سطح اضطراب پذیرفته شدگان در دانشگاه بیش از راه نیافتگان و سایر دانش آموزان است.
پیامدهای تنش زای عصبی دانش آموزان در سالهای آخر کنکور، حتی در صورت قبولی در دانشگاه رفع نمی شود و سطح سلامت عمومی پذیرفته شدگان در دانشگاه به دانش آموزان سال سوم و پیش دانشگاهی افت کرده است.
شدت نشانه های اختلالات روانی در زمینه اختلال افسردگی، اضطراب، فوبی، حساسیت بین فردی، جسمی سازی، خصومت، سایکوتیک و وسواس در بین راه نیافتگان به دانشگاه عموما بیشتر از گروههای دیگر(دانش آموزان و پذیرفته شدگان در کنکور) بود.
بین سطح سلامت عمومی و عزت نفس دختران و پسران تفاوت معناداری وجود نداشت.
در مجموع نتایج این پژوهش حاکی از تاثیرات منفی کنکور بر دانش آموزان به ویژه راه نیافتگان به دانشگاه بوده است.
در تحقیقی که به منظور بررسی و مقایسه تاثیر کنکور بر وضعیت روانی، روحی و شخصیتی دانشجویان پذیرفته شده و پذیرفته نشده و خانواده آنان در شهر شیراز انجام شد، نتایج زیر بدست آمده است.
تفاوت مثبتی در عاطفه مثبت میان دو گروه دانشجو و پشت کنکوری وجود دارد. به عبارتی دیگر کسانیکه در آزمون ورودی دانشگاه پذیرفته شده اند نسبت به کسانیکه پذیرفته نشده اند، احساس خلق و خو و نگرش بهتری نسبت به تواناییها و ویژگیهای مثبت خود دارند. بدین ترتیب اکثریت زیادی از افرادی که در دانشگاه پذیرفته نشده اند احساس شکست می کنند و دچار عواطف منفی،نظیر ناامیدی، افسردگی، اضطراب، استرس ، بدخلقی و اندوه می شوند. نتایج این تحقیق همچنین نشان می دهد والدین دانشجویان، نسبت به والدین افرادی که در کنکور پذیرفته نشده اند، به طور معناداری از عاطفه مثبت برخودارند. زیرا زمانیکه فرزندشان در کنکور پذیرفته می شود خانواده ها نیز به نوعی خود را در این موفقیت سهیم می دانند(یارمحمدیان، به نقل از سبحانی و شهیدی،۱۳۸۶).
۶-۲- پژوهشهای انجام یافته
در این قسمت پژوهشهای انجام یافته در ایران و نیز در خارج از کشور در زمینه هر یک از مفاهیم و متغیرهای مورد بحث و همچنین ارتباط بین آنها اشاره می گردد.
۱-۶-۲- نقش مهارت فراشناخت در فرآیند یادگیری و پیشرفت تحصیلی
الف) تحقیقات خارجی
موفقیت و شکست در تحصیل اثری ماندگار بر فرایند یادگیری فراگیر دارد، از این رو توجه به عواملی که می تواند در پیشرفت تحصیلی فراگیر به او کمک کند بسیار حائز اهمیت است در این میان یکی از عواملی که می تواند در این میان تاثیر گذار باشد توجه به نقش فراشناخت و استفاده از راهبردهای آن توسط فراگیر می باشد، چرا که تاکید بر نقش فراشناخت در فرایند یادگیری، نوعی انتقال مسئولیت به فراگیر و دادن نقش فعال به وی در فرایند یادگیری است.آگاهی نسبت به فرایند های ذهنی، نه تنها فراگیر را به استفاده موثر از راهبردهای یادگیری هدایت می کند، بلکه وی را به ارزشیابی دانش خود و تجزیه و تحلیل دانش شناختی، قادر ساخته و نهایتا زمینه پیشرفت او را فراهم می کند.
رابرتز[۸۲](۲۰۱۱) در طرحِ پژوهشی تجربی با عنوان«بررسی تاثیر آموزش فراشناخت بر خود کار آمدی دانشجویان مراکز آموزش عالی» به بررسی اثرات آموزش راهبردهای فراشناختی در ارتقاء مهارتهای خود کار آمدی دانشجویان روانشناسی در یادگیری دروس کامپیوتر پرداختند. وی پس از مداخلات تجربی لازم بر روی گروه آزمایش، به بررسی نتایج پیش آزمون با پس آزمون در مقایسه به گروه گواه که هیچ نوع آموزشی دریافت نکرده بود پرداخت. تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که گروه آزمایش دارای بیشترین میانگین نمرات کار آمدی در یادگیری دروس مذبور بودند.
اوزوسی[۸۳](۲۰۱۰) در پژوهشی به بررسی آگاهی فراشناختی دانش آموزان کلاس پنجم ابتدایی و ارتباط آن با دستاوردها یا عملکرد تحصیلی دانش آموزان پرداختند. در این تحقیق که ۲۴۲ نفر از دانش آموزان مدارس ابتدایی در کشور ترکیه شرکت داشتند نتایج حاکی از ارتباط قوی و معنادر بین استفاده از راهبردهای فراشناختی و موفقیت در یادگیری ریاضیات بود.
موارخ و امرانی[۸۴](۲۰۰۸) پژوهشی تحت عنوان اثرات آموزش فراشناختی بر پیشرفت تحصیلی و تنظیم شناختی دانش آموزان انجام دادند. هدف این مطالعه بررسی تاثیر آموزش فراشناختی بر پیشرفت تحصیلی شرکت کنندگان در آزمون ورودی دانشگاه و بررسی اثرات افتراقی آموزش فراشناختی به دو مولفه دانش در باره فراشناخت و تنظیم شناختی را در بر می گرفت. شرکت کنندگان متشکل از ۶۱ دانش آموز دبیرستانی تبعه اسرائیل بودند که برای آزمون ورودی دانشگاه آماده می شدند. حدود نیمی از دانش آموزان(۳۱n=) در گروه آموزش فراشناختی قرار داده شدند، که گروه پیشرفت نامیده شدند و بقیه افراد(۳۰n=) در معرض آموزش فراشناختی قرار داده نشدند(گروه کنترل). تحلیل داده ها شامل دو روش کمی و کیفی بود. مطالعه کیفی شامل مصاحبه می شد که حدود دو ماه پس از اتمام مداخله، بلافاصله پس از اینکه دانش آموزان آزمون ورودی دانشگاه در ریاضیات را به پایان رساندند، به عمل آمد. نتایج نشان داده که دانش آموزان گروه پیشرفت، وضعیت بهتری در عملکرد ریاضیات و تنظیم شناختی داشتند اما این شامل دانش در مورد شناخت نمی شد. بعلاوه در حین آزمون ورودی دانشگاه دانش آموزان گروه پیشرفت انواع متفاوتی از فرایند تنظیم شناختی را نسبت به دانش آموزان گروه کنترل اجرا نمودند.
پژوهش های برانسورد[۸۵] و همکاران(۲۰۰۴) نشان میدهند که میان خودآگاهی شناختی و یادگیری ارتباط مثبت وجود دارد و خودآگاهی شناختی لازمه یادگیری است . بسیاری از فراگیرانی که مشکل یادگیری را برآمده از ناتوانی خود میدانند، در حالی که مشکل واقعی آنها چگونگی کاربرد راهبردهای یادگیری است. خودگردانی در یادگیری عاملی مهم در پیشرفت تحصیلی است و فراگیران خودگردان با تعیین اهدافی، برای دستیابی به آنها برنامهریزی و ارزیابی میکنند. آنهایی که راهبردهای خودگردانی را بیشتر به کار میگیرند، در تحصیل خود بیشتر پیشرفت میکنند. خودگردانی دانش آموز را وادار میکند تا به طور فراشناختی، انگیزشی و رفتاری در اداره تفکر و یادگیری خود فعال باشد و کنترل یادگیری را در دست بگیرد(نقل از محتشمی و صادقی،۱۳۸۹).
پینیتریچ و دیگروت(۲۰۰۳) براساس پژوهشی که روی دانش آموزان پایه هفتم در دروس علوم و زبان انگلیسی داشته اند به این نتیجه رسیدند که فراشناخت با عملکرد یادگیری دانش آموزان رابطه مثبت دارد.
اروم رود(۲۰۰۰)در پژوهش خود نشان داد که هرچقدر دانشجویان در مورد ر اهبردهای مؤثر یادگیری و محدودیتهای تواناییهای یادگیری و حافظه خود بیشتر بدانند به همان اندازه احتمال اینکه پیشرفت تحصیلی آنان بیشتر باشد، افزایش مییابد (به نقل ازاسکیتکا[۸۶]،۲۰۰۲).
لوکانجلی[۸۷] و همکاران(۱۹۹۷) در پژوهش خویش روی دانش آموزان پنجم ابتدایی دریافتند که کودکانی که دانش فراشناختی اندکی دارند در حل مسائل ریاضی، از دانش آموزانی که دانش فراشناختی بالاتری دارند، کمتر اثر بخش هستند( نقل از عریضی، عابدی و تاجی، ۱۳۸۴). دیگر مطالعات، از جمله بورکوسکی و همکاران(۱۹۹۵) و پوردی هاتی(۱۹۹۶) به بررسی ارتباط عملکرد تحصیلی و استفاده از راهبردهای فراشناختی و حل مساله ریاضی پرداختند. نتایج نشان داد که که نمرات استفاده از راهبردها در دانش آموزان دبیرستانی که عملکرد تحصیلی بالاتری دارند، در مقایسه با دانش آموزان دارای عملکرد تحصیلی پایین ، بهتر است(نقل از صمدی،۱۳۸۱).
در یک تحقیق زمینه یابی که توسط نلسون روانشناس معاصر آمریکایی در سال ۱۹۹۳ به انجام رسید، گزارش شد که فراشناخت یکی از صد عنوان تحقیقاتی است که در سالهای اخیر در حوزه روانشناسی شناختی و تحولی مورد مطالعه قرار گرفته است که نقش فراشناخت در زمینه های مختلف نظیر یادگیری، حافظه، تفکر و حل مساله و عملکرد تحصیلی بررسی شده است(به نقل از بهرامی،۱۳۸۲).
تاگو[۸۸](۱۹۹۲) در پژوهشی که بر روی ۶ دانش آموز دارای ناتوانی های یادگیری انجام داد به این نتیجه
رسید که دانش آموزانی که با روش های شناختی و فرا شناختی آموزش می بینند در حل مسائل ریاضی نسبت به گروه شاهد عملکرد بهتری دارند(نقل از مونتاگو و همکاران،۲۰۰۰).
برکوسکی[۸۹] و همکاران به (نقل از سوانسون،۱۹۹۰) معتقدند که فراشناخت نقش اساسی را در یادگیری موفقیت آمیز ایفا میکند. به منظور بررسی فعالیت فراشناختی و تعیین مولفه های موثر فراشناخت، مطالعه یادگیری موفقیت آمیز دارای اهمیت است. دانش آموزانی که برای یادگیری و شایستگی انگیزه درونی نیرومندی دارند، از فرآیندهای شناختی پیچیده، مانند بسط یا سازماندهی ، استفاده میکنند. نقش مهم مولفه ها و مهارتهای فراشناختی در یادگیری موثر در ، مطالعات متعدد به صراحت نشان داده شده است (هارتون،۲۰۰۱؛ هودسن،۲۰۰۸؛ نقل از محتشمی،۱۳۸۹).
فراشناخت در یادگیری مهم است و یک پیش بینی کننده قوی موفقیت تحصیلی به شمار می رود (دانی[۹۰] و همکاران، ۲۰۰۳؛ کارگر[۹۱] و دانی، ۱۹۹۹). دانش آموزانی که فراشناخت خوبی نشان می دهند عملکرد تحصیلی آنها در دانشگاه به مراتب بیشتر از دانش آموزانی است که فراشناخت ضعیفی دارند. به دانش آموزان با فراشناخت ضعیف اگر آموزشهای فراشناختی داده شود ممکن است عملکرد تحصیلی آنها را بهبود بخشد. و نه باید به آنها لقب بی کفایت داد (کارگر و دانی، ۱۹۹۹). فراشناخت افراد را مجهز با استراتژیهای یادگیری می کند، به عنوان مثال، به جای تمرکز بر مطالعه اطلاعات قبلا آموخته شده به یادگیری اطلاعات جدید روی می آورند (اورسون و توبیاس[۹۲]، نقل ازکوتینهو[۹۳]، ۲۰۰۷). پینیتریچ و دیگروت[۹۴] براساس پژوهشی که روی دانش آموزان پایه هفتم در دروس علوم و زبان انگلیسی داشته اند به این نتیجه رسیدند که فراشناخت با عملکرد یادگیری دانش آموزان رابطه مثبت دارد(همان منبع).
کلیتمن و استانکو[۹۵](نقل از براتی و عریضی،۱۳۸۹) نشان دادند که وجود دانش فراشناختی مناسب، منجر به افزایش اعتماد به نفس فرد و یادگیری بهتر اومیشود.
مطالعات نشان می دهد که در فراشناخت و حل مساله ریاضی تفاوتهای فردی و گروهی حضور دارند. از جمله تفاوتهای گروهی، تفاوتهای جنسیتی است. در این زمینه نتایج متناقضی بوجود آمده است. مطالعه آندرمن و یانگ[۹۶](۱۹۹۴) و البرزی و سامانی(۱۳۷۸) و نیز (صمدی،۱۳۸۱) حاکی از عدم تاثیر عامل جنسیت در میزان استفاده از راهبردهای فراشناختی است. به عبارتی دیگر بر اساس تحقیقات آنها بین دانش فراشناختی دختر و پسر تفاوت معنی داری وجود ندارد.
صمدی(۱۳۷۴) از مطالعه روی دانش آموزان ابتدایی و دانش فراشناختی آنها در حل مسائل ریاضی دریافت که اگر چه دختران و پسران در حل مساله ریاضی تفاوتی نداشتند، ولی دختران عملکردشان را کمتر از واقع و پسران بیش از اندازه ارزیابی میکردند.
نتایج برخی از مطالعات از جمله (صمدی،۱۳۷۴؛ پنتریج و دگروت،۱۹۹۰؛ اختیاری اردکانی،۱۳۷۷؛ به نقل از صمدی،۱۳۸۱) حاکی از تفاوت دو جنس در استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی است.
ب) تحقیقات داخلی
سلیمان نژاد(۱۳۸۶) به بررسی تاثیر آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر عملکرد حل مساله ریاضی دانش آموزان سوم متوسطه رشته ریاضی فیزیک شهر تبریز پرداخت و به این نتیجه رسید که پس از آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی یادگیری خودتنظیمی عملکرد گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل تفاوت داشته و این تفاوت معنی دار است و گروه آزمایش عملکرد بهتری در حل مساله از خود بروز می دهد.
یافته های تحقیق محمد امینی(۱۳۸۶) تحت عنوان« بررسی رابطه باورهای فراشناختی با سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر شهرستان اشنویه » نشان داد که فراشناخت با سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی همبستگی مثبت و معنادار دارد.
حسینی رامشه(۱۳۸۶) به بررسی نقش مولفه های یادگیری خود تنظیمی در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع راهنمایی و دبیرستان شهر تهران پرداخت و به این نتیجه رسید که از بین مولفه های یادگیری خود تنظیمی، خود کارآمدی و خود نظم دهی، قویترین پیش بینی کننده های عملکرد تحصیلی هستند و رابطه سایر مولفه ها با عملکرد تحصیلی نیز از طریق دو مولفه مذکور اعمال می گردد. بنابراین در امر یادگیری دانش آموزان لزوم توجه بیشتر به انگیزش و شناخت(راهبردهای یادگیری) حائز اهمیت هستند.
نقص مهارت های فرا شناختی ، یکی از عوامل مهم شکست یادگیرندگان در انجام دادن تکالیف است. در تحقیقی که فولاد چنگ ( ۱۳۸۴ ) انجام داد به این نتیجه رسید که برنامه آموزش مهارت های فراشناختی بر عملکرد تحصیلی درس ریاضی تأثیر مثبت دارد(فولادچنگ،۱۳۸۴). نتیجه ی پژوهشی دیگر نیز حاکی ازآن بود که پردازش فراشناختی بر حل مسئله تاثیر مثبت دارد.(فولادچنگ و دیگران،۱۳۸۶). همچنین دانش آموزانی که مهارت های فراشناختی بالاتری دارند، نسبت به دیگر دانش آموزان عملکرد ریاضی بهتری دارند(عریضی،عابدی و تاجی،۱۳۸۴).
کدیور و عبداللهی(۱۳۸۴) به بررسی رابطه بین سبکهای شناختی و راهبردهای شناختی و فراشناختی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان پسر پایه اول دبیرستان شهر تهران پرداختند و نتیجه گرفتند که استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی با پیشرفت درسی(درس ریاضی) همبستگی مثبت وجود دارد.
رحیم پور(۱۳۸۲) نقش آموزش دانش فراشناخت در حل مساله ریاضیات را بر روی دانش آموزان دختر پایه اول دبیرستان شهر تهران مورد بررسی قرار داد و به این نتیجه رسید که آموزش راهبردهای فراشناختی اثرات مثبتی بر توانایی حل مساله ریاضی دانش آموزان دارد و روش موثری در یادگیری دانش آموزان مقطع دبیرستان در درس ریاضی است.
استوار(۱۳۸۱) در پژوهشی اثرات آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی را بر عملکرد تحصیلی درس زیست شناسی در بین دانش آموزان دختر سال اول دبیرستان که در مدارس دولتی منطقه ۱۹ تهران مشغول به تحصیل بودند را مورد بررسی قرار داد، نتایج نشان از تغیر معنی دار نمرات پیش آزمون و پس آزمون به واسطه ارائه متغیر مستقل در گروه آزمایش دارد.
نتیجۀ تحقیق رحمانی (۱۳۸۰) نشان داد که استراتژیهای شناختی، توانایی پیش بینی مثبت و معناداری از عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارند.
حجازی و سالاری فر(۱۳۷۸) به بررسی نقش اجزاء دانش فراشناختی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه سوم راهنمایی منطقه شش تهران پرداختند و به این نتیجه رسیدند که که دانش فراشناختی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر مثبت داشته و اجزاء دانش فراشناختی و دانش در باره شخص، تکلیف و راهبرد، متغیرهای مهمی در پیش بینی پیشرفت تحصیلی محسوب می شود.
پژوهش های آوانیان(۱۳۷۷) و صمدی(۱۳۸۳) نیز به نقش آموزش راهبردهای فراشناختی بر درک مطلب و سرعت یادگیری و حل مسائل ریاضی اشاره کرده اند(نقل از عریضی، عابدی و تاجی ۱۳۸۴).
.
۲-۶-۲- نقش مهارت خودکارآمدی در فرآیند یادگیری و عملکرد تحصیلی
الف) تحقیقات خارجی
پژوهش های بسیاری به رابطه مثبت میان باورهای خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی اشاره می کنند که از آن جمله می توان به (لایننبرینک[۹۷] و پینتریچ، ۲۰۰۳ ؛ لین[۹۸] و لین، ۲۰۰۱ ؛ کاروی ، تاکر، رینکه و هال[۹۹]،۲۰۰۳ ) اشاره کرد. در اکثر این پژوهش ها معمولا این ارتباط به گونه ای است که باورهای خودکارآمدی به عنوان متغیر میانجی[۱۰۰] اثرات متغیرهایی چون تجارب گذشته، توانایی شناختی و جنس و دیگر باورهای خود را بر متغیر پیشرفت تحصیلی اعمال می کردند.
مرزوکی، جفری و فوزی[۱۰۱](۲۰۱۰) در مطالعه ای به بررسی رابطه ی خود کار آمدی ریاضی و فراشناخت پرداختند. در این تحقیق طی نمونه گیری تصادفی ۲۰۳ نفر از دانشجویان دانشگاههای مالزی به عنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب گردید و پس از جواب دادن به پرسشنامه های پژوهش نتایج با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که یافته ها حاکی از وجود رابطه ی مثبت بین عملکرد ریاضی و خود کار آمدی ریاضی و همچنین استفاده از راهبردهای فراشناختی بود. آنها در پایان تحقیق خود بر اهمیت متغیر های خود کار آمدی و فراشناخت در تبیین عملکردهای تحصیلی دانشجویان اشاره نموده و لزوم توجه جدی مسئولین را در ارتقاء و آموزش آنها یاد آور شدند.
بندورا و همکاران پژوهش طولی را در طی دو سال با ۲۸۲ کودک از شهر رم ایتالیا انجام دادند. یافته های تحقیق نشان می دهد باورهای خودکارآمدی بطور مستقیم و غیر مستقیم با تاثیر بر پیشرفت تحصیلی، رفتارهای فر اجتماعی و مشکلات رفتاری، علل اساسی در افسردگی کودکان می باشد(نقل از علی نیا کروثی،۱۳۸۲).

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است