پایان نامه - مقاله و پروژه

مطالعه تطبیقی راهبردهای جذب سرمایه گذاری خارجی مورد مطالعه کشورهای ایران، ترکیه و مالزی- قسمت …

روندجریانهای ورودی سرمایه گذاری مستقیم خارجی در جهان طی سالهای ۲۰۰۹-۱۹۸۰ در نمودار شماره ۱-۲ آمده است . همانگونه که از نمودار نیز پیداست میزان کل سرمایه گذاریهای مستقیم خارجی در جهان در دهه ۱۹۸۰ بالغ بر ۱۰۸۰۸ میلیارد دلار بوده که در دهه ۱۹۹۰ بابیش از ۲۳۶ درصد رشد به ۳۶۳۴۷ میلیارد دلار افزایش یافته است . این رقم در دهه ۲۰۰۰ میلادی با۲۳۰درصد رشد نسبت به دهه ماقبل به میلیارد دلار رسیده است.[۱۸]
سهم کشورهای توسعه یافته از جریان ورودی FDI جهان طی سه دهه مزبور، به ترتیب ۷۷/۶,۷۸/۷ و ۷۲/۱ درصد و سهم کشورهای درحال توسعه از سرمایه گذاری مستقیم خارجی جهان طی دهه های فوق به ترتیب ۲۲/۴،۲۱/۳و ۲۷/۹درصد بوده است . روند تغییرات جذب FDI کشورهای درحال توسعه از کل جهان حاکی است که این کشورها سهم خود از FDI جهان را افزایش داده اند درحالیکه همین روند طی دهه های مزبور برای کشورهای توسعه یافته بطور محسوسی کاهش یافته است .(نمودارهای ۲-۲و۲-۳)
سهم جمهوری اسلامی ایران از FDI ورودی جهان طی دهه های فوق به ترتیب ۱،۱/۰ و۰۱/۰ درصد می باشد.
همچنین بررسی روند FDI ورودی جهان بعد از سال ۲۰۰۰ میلادی حاکی است تا سال ۲۰۰۳ این روند با کاهش مواجه بوده و از سال ۲۰۰۴ تا سال ۲۰۰۶ با افزایش چشمگیری مواجه بوده است. میزان FDIجهان درسال ۲۰۰۱ بالغ بر ۷۴۶۸ میلیارد دلار، در سال ۲۰۰۲ با کاهش ۲۵ درصدی به ۵۹۷۴ میلیارد دلاررسیده,ولیکن از سال۲۰۰۳روند صعودی داشته و از ۹۳۷۲ میلیارد دلار در آن سال به ۱۱۰۵۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۴ و ۱۱۵۲۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۵ و ۱۴۲۷۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ و ۱۷۹۹۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۷افزایش یافته است که البته متعاقب بروز بحران جهانی این روند با کاهش قابل ملاحظه ای در سالهای ۲۰۰۸ و۲۰۰۹ مواجه بوده است.
از نمودارهای ۲-۲ و۲-۳ قابل استنباط است که کاهش اصلی در حجم سرمایه گذاری خارجی را طی سالهای ۲۰۰۸ و۲۰۰۹ ،کشورهای توسعه یافته متحمل گردیده اند زیرا روند سرمایه گذاری طی این سالها ذر کشورهای در حال توسعه همچنان افزایشی بوده است.
مقایسه سهم کشورهای درحال توسعه با کشور ایران در مقایسه با رقابت بر سرجذب سرمایه گذاریهای مستقیم خارجی جهان قابل تعمق بوده ونمودارها سهم بسیار ناچیز ایران در مقایسه با سایرکشورهای در حال گذار به مرحله توسعه یافتگی را نشان می دهد. این موضوع درحالی است که سیاست جمهوری اسلامی ایران در راستای قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی و برخی سایر قوانین مرتبط باموضوع تشویق و جذب سرمایه های خارجی در کشور به مراتب نسبت به سالهای ابتدائی بعد از انقلاب اسلامی ، بهتر گردیده است.
همان طور که در نمودارهای ۲-۴ و۲-۵ مشاهده می شود میزان جذب سرمایه گذاری خارجی در ایران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی رقم قابل توجهی نبوده وهمین حجم پایین سرمایه گذاری نیز با وقوع جنگ تحمیلی با کاهش چشمگیری مواجه گردید وحتی در سالهایی ، کشور با نرخ منفی FDI مواجه بوده است. پس از جنگ تحمیلی تا سال ۲۰۰۰ میلادی نیز حجم سرمایه گداری خارجی هیچگاه به ارقام قابل توجهی نرسید ولی پس از سال ۲۰۰۰ به خصوص از سال ۲۰۰۲ با تمهیدات ارکان نظام رشد چند برابری سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران را شاهد بوده ایم هر چند که این ارقام هم با نرخهای جهانی و در مقایسه با کشورهای همگن ایران فاصله قابل ملاحظه ای را دارا می باشد.
طبق گزارش اخیر سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران رشد سرمایه‌گذاری خارجی ایران در سال ۲۰۰۹ نسبت به سال قبل از آن رشد ۸۴درصدی را داشته که البته این روند برای سال ۲۰۱۰ دوباره کاهنده شده است؛ ضمن اینکه این سازمان حجم سرمایه‌گذاری خارجی ایران در مقایسه با کشورهای منطقه راچندان قابل قبول نمی داند.

این سازمان تحقق نرخ رشد ۸ درصدی برنامه پنجم توسعه را نیازمند حداقل ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی عنوان نموده و درعین حال اظهار امیدواری نموده که با هدفمند شدن یارانه‌ها و آزاد شدن قیمت حامل‌های انرژی سرمایه‌گذاری خارجی در کشور ده‌ها برابر خواهد شد.
نگاهی به آمارهای چند سال گذشته نشان می‌دهد که ایران در رشد سرمایه‌گذاری خارجی در سال ۲۰۰۹ نسبت به سال ۲۰۰۸ پیشرفت ۸۴ درصدی داشته است، اما حجم سرمایه خارجی در مقایسه با کشورهای منطقه قابل قبول نیست. در سال ۲۰۰۹ ایران در شرایطی نزدیک به ۳ میلیارد دلار سرمایه خارجی – عمدتا در بخش نفت – را جذب کرد که در همین سال کشور عربستان ۵/۳۵ میلیارد دلار، قطر ۷/۸ میلیارد دلار، ترکیه ۶/۷ میلیارد دلار و لبنان ۸/۴ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کرده‌اند. دو کشور اردن و عمان نیز به ترتیب هر کدام ۴/۲ و ۲/۲ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کرده‌اند. گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) درباره سرمایه‌گذاری خارجی طی سال ۲۰۰۹ نشان می‌دهد که کل سرمایه‌گذاری مستقیم در جهان در سال ۲۰۰۷ رقم ۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد دلار، در سال ۲۰۰۸ رقم هزار و ۷۷۱ میلیارد دلار و در سال ۲۰۰۹ رقم هزار و ۱۱۴ میلیارد دلار بوده است. ایران در مجموع این سه سال کمی بیش از ۶ میلیارد دلار سهم از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی داشته است. سهم ایران در سال ۲۰۰۷ رقم ۶/۱ میلیارد

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

دلار، سال ۲۰۰۸ رقم ۶/۱ میلیارد دلار و در سال ۲۰۰۹ رقم ۰۱۶/۳ میلیارد دلار بوده است.
اروپا در سال ۲۰۰۷ رقم ۹۸۸ میلیارد دلار، سال ۲۰۰۸ رقم ۵۵۱ میلیارد دلار و سال ۲۰۰۹ رقم ۳۷۸ میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی جذب کرده است. کشور آمریکا هم در سال ۲۰۰۷ رقم ۲۶۶ میلیارد دلار،‌ سال ۲۰۰۸ رقم ۳۲۴ میلیارد دلار و سال ۲۰۰۹ رقم ۱۲۹ میلیارد دلار جذب کرده است. در منطقه خاورمیانه هم عربستان طی سه سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ نزدیک ۱۰۰ میلیارد دلار به ترتیب ۸/۲۲، ۱/۳۸، ۵/۳۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی جذب کرده است.

همچنین بر اساس گزارش آنکتاد، حجم کل سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی انجام شده در ایران از سال ۱۹۹۰ تا پایان سال ۲۰۰۹ نیز مجموعا به ۹۸/۲۳ میلیارد دلار رسیده و در میان ۱۴ کشور خاورمیانه ایران از نظر حجم جذب سرمایه‌های مستقیم خارجی در این مدت در جایگاه ششم قرار گرفته است. در این منطقه عربستان با ۱۴۷ میلیارد دلار بیشترین رقم و کویت با ۶۰۸ میلیون دلار کمترین رقم را به خود اختصاص داده‌اند. مقایسه این آمارها نشان می‌دهد که ایران از نظر حجم جذب سرمایه خارجی فاصله بسیار زیادی با کشورهای منطقه دارد.
آنکتاد بر اساس دو شاخص عملکرد و توانایی بالقوه کشورها را به چهار گروه عملکرد و توانایی بالقوه عالی، عملکرد عالی و توانایی بالقوه، توانایی بالقوه عالی و عملکرد ضعیف و در نهایت توانایی بالقوه و عملکرد ضعیف تقسیم کرده است:
گروه اول: کشور های با عملکرد و توانایی بالقوه عالی برای جذب سرمایه گذاری خارجی که ۴۲ کشور در این طبقه بندی قرار دارند. کشور های صنعتی مانند آلمان و فرانسه. اقتصاد های قوی آسیایی چون مالزی و سنگاپور و همچنین شیلی در این گروه قرار دارند.
گروه دوم: کشور های با عملکرد عالی و با توانایی بالقوه ضعیف در جذب سرمایه گذاری خارجی کشورهایی می باشند که اقتصاد های قوی دارند و زیر ساخت های مناسب برای جذب سرمایه گذاری وجود ندارد. برزیل و چین در این گروه از کشورها قرار دارند.
گروه سوم: کشور های با عملکرد ضعیف و با توانایی بالقوه در جذب سرمایه گذاری خارجی کشورهایی می باشند که به علت های سیاسی و اجتماعی و به رغم داشتن اقتصاد های قوی عملکرد ضعیفی در جذب سرمایه گذاری های خارجی داشته اند. ایالات متحده نیز در این طبقه بندی قرار دارد. زیرا میزان جذب سرمایه گذاری خارجی در این کشور به نسبت قدرت اقتصادی آن بسیار کم است.
گروه چهارم: کشور های با عملکرد و توانایی ضعیف در جذب سرمایه گذاری های خارجی که عمدتا کشور های فقیر می باشند که به دلایل اقتصادی نمی توانند سرمایه های خارجی را جذب کنند. اندونزی جزو کشورهایی است که پس از بحران اقتصادی در این گروه قرار گرفته است.
آنکتاد کشور ایران را در گروه سوم دسته بندی نموده است. بر اساس این گزارش در دوره مذکور ایران در حالی که از نظر توانایی جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی از موقعیت بسیار خوبی برخوردار است، ولی عملکرد جذب سرمایه گذاری آن ضعیف است
MEASURE – US Dollars in millions
منبع: http://unctadstat.unctad.org/TableViewer/tableView.aspx
MEASURE – US Dollars in millions
منبع: http://unctadstat.unctad.org/TableViewer/tableView.aspx
MEASURE – US Dollars in millions
منبع: http://unctadstat.unctad.org/TableViewer/tableView.aspx
MEASURE – US Dollars in millions
منبع: http://unctadstat.unctad.org/TableViewer/tableView.aspx
MEASURE – US Dollars in millions
منبع: http://unctadstat.unctad.org/TableViewer/tableView.aspx
۲-۵( بررسی عملکرد کشور ترکیه در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی:
ترکیه با نام رسمی جمهوری ترکیه، کشوری اوراسیایی است که بخش بزرگ کشور یعنی آناتولی یا آسیای کوچک در جنوب باختر آسیا و خاورمیانه واقع است و بخش کوچکی نیز به نام تراکیه در منطقهٔ بالکان (منطقه‌ای در جنوب خاور اروپا) قرار دارد.
ترکیه در خاور با کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان (نخجوان)، ارمنستان، و گرجستان؛ در جنوب خاوری با عراق و سوریه؛ و در شمال باختری (بخش اروپایی) با بلغارستان و یونان همسایه است. همچنین ترکیه از شمال با دریای سیاه، از باختر با دو دریای کوچک مرمره و اژه، و از جنوب باختر با دریای مدیترانه مرز آبی دارد. دو تنگه راهبردی بسفر و داردانل نیز در اختیار ترکیه است.
پهناوری ترکیه ۷۸۳،۶۵۴ کیلومتر مربع است. ترکیه کشوری کوهستانی و پرباران است. شکل این کشور مانند یک مستطیل است که از سوی خاور و باختر امتداد یافته است. ترکیه با قرار گرفتن در یکی از حسّاس‌ترین مناطق جهان، دارای موقعیّت جغرافیایی راهبردی و بسیار خوبی است و گذرگاه جنوب باختر آسیا و اروپا به حساب می‌آید و کشورهای بسیاری، به ویژه ایران از خاک ترکیه برای ترانزیت کالا و انرژی استفاده می‌کنند.
ترکیه ح
دود ۷۵ میلیون تن (براورد
۱۳۸۹) جمعیت دارد، که حدوداً ۷۵ درصد مردم سنی و ۱۵ تا ۲۵ درصد هم شیعه هستند. با این که حکومت ترکیه لائیک است ولی بسیاری از مردم هنوز به دین اسلام پایبند هستند و عید فطر و عید قربان در این کشور تعطیل رسمی است. همچنین در ترکیه حدود ۷۵ درصد مردم ترک و ۲۰ درصد نیز کرد هستند که بیش تر در جنوب خاور کشور زندگی می‌کنند امّا به تدریج با مهاجرت در نواحی دیگر مخصوصاً استانبول و آنکارا جمعیت چشمگیری را تشکیل داده اند.