جمع‌آوری شد. محتوای جمع‌آوری شده هم به عنوان مبانی نظری و پیشینه تحقیق، مورد استفاده قرار گرفت و هم با جمع‌آوری این اطلاعات و تحلیل آن‌هامقوله‌های اصلی تحلیل‌محتوا ساخته ‌شد. این مقوله‌ها دارای دوبخش اصلی هستند. بخش اول که همان اقتضائات نظری پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری از دیدگاه اسلام می‌باشد، دارای مستندات قرآنی و روایی است و در نتیجه نیاز به اعتبار‌سنجی یا راستی ‌آزمایی ندارند. ولی بخش دوم که اقتضائات عملی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری با جهان‌بینی اسلامی یا به عبارتی راهبردهای عملیاتی حرکت به سوی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری می‌باشد، از طریق پرسشنامه با نخبگان و متخصصان در حوزه‌های مرتبط اعتبارسنجی شد.
۳-۵ ابزار پژوهش
۳-۵-۱ پرسشنامه
در این پژوهش به منظور اعتبارسنجی مقوله‌های تحلیل‌محتوا، از پرسشنامۀ محقق ساخته شامل ۲۷ سؤال بسته‌پاسخ استفاده شد که این سؤالات شامل ۴ مقولۀ اصلی و ۲۳ مقولۀ فرعی می‌باشد. جهت ارزش‌گذاری از طیف ۵ مرحله‌ای لیکرت استفاده شده است که به صورت زیر می‌باشد.
۵
۴
۳
۲
۱
کاملاً موافق
موافق
متوسط
مخالف

دانلود پایان نامه
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۷۷u.ir  مراجعه نمایید
رشته مدیریت همه موضوعات و گرایش ها : صنعتی ، دولتی ، MBA ، مالی ، بازاریابی (تبلیغات – برند – مصرف کننده -مشتری ،نظام کیفیت فراگیر ، بازرگانی بین الملل ، صادرات و واردات ، اجرایی ، کارآفرینی ، بیمه ، تحول ، فناوری اطلاعات ، مدیریت دانش ،استراتژیک ، سیستم های اطلاعاتی ، مدیریت منابع انسانی و افزایش بهره وری کارکنان سازمان

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

کاملاً مخالف
روایی و پایایی پرسش‌نامه
به جهت روایی پرسشنامه، مقولات یا به عبارتی سؤالات پرسشنامه در اختیار اساتید متخصص قرار گرفت، به علاوه خود مقولات با الهام از مصاحبه با نخبگان تدوین شده بود.
پایایی پرسشنامه نیز براساس ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد و عدد ۹۲% بدست آمد که نشان دهندۀ ضریب پایایی قابل قبولی است.
۳-۵-۲ چک‌لیست تحلیل‌محتوا
ابزار دیگر این پژوهش، چک‌لیست تحلیل‌محتوا می باشد. در این چک‌لیست، مقوله‌های تحلیل‌محتوا به صورت کد آورده شده و سپس بوسیلۀ آن به تحلیل‌محتوای لایحۀ الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت پرداخته شد.
اصل عینیت در تحلیل‌محتوا
از آن‌جا که اصل عینیت یکی از اصولی است که در تحقیقات علمی باید رعایت شود، در این پژوهش که با روش تحلیل‌محتوا صورت می‌گیرد، به منظور دستیابی به این اصل، چک‌لیست تحلیل‌محتوا پس از کدگذاری به شخص دیگری برای کدگذاری مجدد داده شد و با بهره گرفتن از فرمولی که ویلیام اسکات ارائه داده است، ضریب قابلیت اطمینان بدست آمد.
۳-۶ روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
برای تحلیل داده‌های مربوط به تحلیل‌محتوا تلاش‌هایی صورت گرفته است و برنامه‌های کامپیوتری ایجاد شده‌است ولی به طور کلی می‌توان موانعی را در مورد بعضی از روش‌ها دید. می‌توان گفت آن‌دسته از از اصول آماری که در سایر رشته‌‌‌های علوم‌انسانی کاربرد دارند، در تحلیل‌محتوا نیز به کار می‌روند. با این‌حال در استفاده از روش‌های آماری اختلاف نظرهایی وجود دارد (رسولی و امیرآتشانی، (۱۳۹۰) ص ۱۵۷).
آزمون‌های آماری به ندرت در تحلیل‌محتوا به کار برده می‌شوند. دلیل عدم استفاده از این آزمون‌ها در تحلیل‌محتوا عبارت است از:
الف- در تحلیل‌محتوا در اغلب موارد نمونه مبنای مطالعه قرار نمی‌گیرد بلکه محقق مجبور است خود جامعه را مورد بررسی قرار دهد.

ب- استفاده از آزمون‌های آماری مستلزم رعایت مفروضاتی نظیر انتخاب تصادفی، طبیعی بودن بودن ویژگی مورد مطالعه و داشتن مقیاس اندازه‌گیری در سطح فاصله‌ای است که در اکثر موارد این مفروضات در تحلیل‌محتوا وجود ندارد (دلاور، ۱۳۸۲).
تحلیل‌محتوا انواع گوناگونی دارد که بعضی به صورت کمی و بعضی به صورت کیفی می‌‌باشند و بسته به نوع پژوهش و نیاز، پژوهشگر به انتخاب روش می‌پردازد. پژوهشگر با بهره گرفتن از روش‌های تحقیق کمی می‌تواند جنبه‌های مشاهده‌پذیر یک پدیده را که قابل اندازه‌گیری می‌باشد مورد بررسی قرار دهد. از طرف دیگر، چنانچه پژوهشگر بخواهد به جنبه‌های نهفته‌ی یک پدیده و درک آن در حوزه علوم‌انسانی، اجتماعی و رفتاری بپردازد، استفاده از روش‌های کمی چندان اورا به نتیجه نمی‌رساند. لذا در این حالت روش‌های پژوهش کیفی را به کار می‌برد (بازرگان، ۱۳۸۷).
همان‌گونه که بیان شد در روش تحلیل‌محتوا محقق می‌بایست به این سوال پاسخ دهد که آیا تحلیل‌محتوا کمی است یا کیفی؟ و همچنین محقق در تحلیل خود می‌بایست کدام یک از تکنیک‌ها را مورد استفاده قرار دهد؟ اختلاف بر سر کمی یا کیفی بودن یکی از مهم‌ترین بحث‌ها در تحلیل‌محتوا می‌باشد و اکثریت با کسانی است که بر کمی بودن تحلیل‌محتوا تأکید می‌کنند. برلسون خود از جمله کسانی است که ویژگی کمی بودن را در تعریف تحلیل‌محتوا نیز قید کرده‌است. مورتن هانت تحلیل‌محتوا را فن شمارش تعداد دفعاتی می‌داند که انواع مختلف کلمات، عبارات، اندیشه‌ها یا تصورات که در یک متن خاص ارتباطی ظاهر می‌شوند و دسته‌بندی آن‌ها در مقوله‌های مناسب است. هانت همچنین مدعی است که هدف تحلیل‌محتوا قرار دادن مقادیر کمی به جای داوری‌های شهودی در مورد اهمیت متون است. از طرفی برخی معتقدند که این‌گونه کمیت‌گرایی به قیمت ضایع شدن اصل عملکرد تحلیل‌محتوا می‌انجامد. البته اسلتیز و همکارانش معتقدند توجه به کمیت‌گرایی در تحلیل‌محتوا بیشتر بر روند تحلیل تاکید می‌کند تا بر ویژگی داده‌هایی که در دسترس می‌باشد. ایشان همچنین اظهار داشته‌اند که تحلیل‌محتوای کمی، با حذف همه موارد ارتباطی (پیام‌هایی) که شکل عددی ندارند یا مواردی که در صورت تخفیف به اشکال عددی، ممکن است معنای خود را از دست بدهند، به نوعی ایجاد محدودیت در حوزه عملکرد این‌روش خواهد شد (رفیع‌پور، ۱۳۸۵).
با توجه به ویژگی تحقیقات کمی و کیفی، ملاحظه می شود که کمی کردن تحلیل‌محتوا اغلب به محتوای آشکار پیام محدود می‌شود. آمار‌های توصیفی، مثل توزیع فراوانی، درصد‌ها و نسبت‌ها و غیره به بررسی کمی مطالب می‌پردازد ولی مبین اصل ماهیت داده‌ها و طبیعت آن‌ها نخواهد‌بود. بنابر این در کنار این روش می‌توان برای تکمیل اطلاعات خود روش‌های کیفی نیز استفاده کرد هنگامی که برای جمع‌آوری اطلاعات از کتاب درسی، به معلمان با‌سابقه رجوع کرده و با بهره گرفتن از مصاحبه یا مشاهده کلاس درس به تحلیل مسائل و مشکلات کتاب درسی پرداخت و یا مزایای آن را بررسی کرد، روش کیفی را مد نظر قرار داده‌ شده است (رسولی و امیرآتشانی، (۱۳۹۰) ص ۳۳).
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات در این پژوهش توصیفی-تحلیلی می باشد که در تحلیل‌محتوا از طریق شمارش فراوانی حضور رخداد مقوله‌های مورد نظر، پس از خواندن محتوا انجام می‌شود. برای هریک از مقوله‌ها به تفکیک بخش‌های اصلی لایحه و همچنین بند‌های آن، جدول فراوانی تهیه شده و پس از بررسی فراوانی‌ها و گرفتن درصد از آن‌هاَ، نتایج بدست آمده تفسیر شدهمچنین در انتها محقق با بهره گرفتن از اطلاعات بدست‌آمده و استدلال منطقی به تحلیل داده‌های بدست‌آمده می پردازد و پیشنهادات لازم را ارائه ‌داده شد.
۳- ۷ مراحل تحلیل‌محتوا
هریک از نویسندگان کتاب‌های روش پژوهش، با توجه به دیدگاه خود در تعیین مراحل تحلیل‌محتوا، به برخی قسمت‌ها توجه ویژه‌ای داشته‌اند. به عنوان مثال دنیس برای تحلیل‌محتوا ۶ مرحله‌ اصلی را نام می برد که عبارت‌اند از: انتخاب محتوا برای تجزیه و تحلیل، تعیین واحد‌های محتوا برای تجزیه و تحلیل، تهیه محتوای کدگذاری، کدگذاری محتوا، شمارش و وزن‌دهی، نتیجه گیری (دنیس، ۲۰۰۵). شریفی مراحل تحلیل‌محتوا را این‌گونه عنوان می‌کند: مشخص کردن مسأله پزوهش، انتخاب و نمونه‌گیری منابع تحلیل، تعریف و مشخص کردن واحدهای تحلیل، کمی کردن واحدهای تحلیل (پاشاشریفی، شریفی ۱۳۸۳).
باتوجه به اهداف و شیوۀ پژوهش حاضر، مراحل این تحقیق به صورت زیر می باشد.
۳-۷-۱ مطالعه مبانی علمی واسلامی درباره پیشرفت و اقتضائات آن در حوزه علم وفناوری
در این مرحله با مطالعه کتابخانه‌ای به یافتن ادبیات پژوهش پرداخته ‌‌شد و با توجه به عنوان تحقیق (تحلیل‌ لایحه‌ی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت با توجه به اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزه علم وفناوری)، نظریه‌ها و پژوهش‌ها و اسناد مرتبط با موضوع جمع‌آوری و بررسی ‌شد.
۳-۷-۲ مشخص کردن اهداف و سولات پژوهشی
۳-۷-۳ انتخاب سندی برای تحلیل
در این پژوهش، لایحۀ الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، به عنوان اولین سند الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، برای تحلیل انتخاب شد. دلیل انتخاب هم این بود که اولاً پژوهش حاضر ایرادات احتمالی سند مذکور شناسایی کند و ثانیاً راهنمایی برای اسناد احتمالی بعدی الگو قرار گیرد.
۳-۷-۴ تدوین روش مقوله بندی
مقوله‌ها در این پژوهش به دو بخش اصلی تقسیم می‌شوند.
اقتضائات نظری پیشرفت در حوز
ۀ علم و فناوری از نگاه اسلام یا همان مبانی بینشی و ارزشی اسلامی که می‌بایستی ناظر بر نظام علم و فناوری باشند. این مبانی که از کتاب مجموعۀ مطالعات پشتیبان سند تحول راهبردی علم و فناوری ایران استخراج شده است، مستنداتشان همگی آیات و روایات اسلامی می‌باشند. این مبانی همراه با مستنداتشان به صورت مفصل در مباحث نظری خواهد‌آمد.
اقتضائات عملی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری براساس مبانی بینشی و ارزشی اسلامی که به صورت راهبردهای عملیاتی در جهت حرکت به سمت الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت علم و فناوری ارائه شد. این مقوله‌ها که خود با الهام از مصاحبه با نخبگان در حوزه‌های مرتبط تدوین شده‌اند، برای اعتبار‌سنجی، به صورت پرسشنامه در اختیار تعدادی از نخبگان قرار گرفت. نتایج پرسشنامه در فصل ۴ خواهد آمد.
مقوله بندی: پژوهشگر تحلیل‌محتوا می‌بایستی مهارت لازم را در ساخت مقوله‌ها کسب کند. همان‌طور که محقق برای اجرای برخی پژوهش‌ها باید مهارت لازم را در طراحی پرسش‌نامه داشته باشد، پژوهشگر تحلیل‌محتوا نیز باید بتواند برای بررسی یک متن یا یک کتاب، آنچه مورد تحلیل قرار می‌گیرد را مقوله‌بندی کند؛ زیرا مساله اصلی در هر طرح پژوهش تحلیل‌محتوا، گزینش و تعریف مقوله‌هاست، یعنی فضایی که واحد‌های محتوا باید در آن طبقه‌بندی شوند. روش تحلیل‌محتوا با توجه به مقوله‌هایش؛ موفق می‌شود یا شکست می‌خورد (رسولی و امیرآتشانی (۱۳۹۰) ص ۱۰۰) مقوله بندی نوعی تقسیم‌بندی و تفکیک متن به قطعات و یا بخش‌های مجزاست. شیوه‌هایی که محتوای متن بر طبق آن تقسیم‌بندی می‌شوند بر حسب ماهیت داده‌ها و هدف‌های مختلف تعیین می‌شوند (سروستانی، ۱۳۷۵).

 
 
3-7-5 تعیین واحدهای محتوا:
واحد محتوا به بخش‌ها و اجزای محتوا گفته می‌شود که در تحلیل‌محتوا مورد توجه محقق است.
محتوا به دونوع واحد ثبت و واحد زمینه تقسیم می‌گردد. در ادامه هریک از اجزی واحد محتوا به صورت مختصر توضیح داده‌ می‌شود (رسولی و امیرآتشانی، ۱۳۹۰).
۳-۷-۵-۱ واحد تجزیه و تحلیل یا واحد ثبت:
واحد تجزیه و تحلیل، شخص یا چیزی است که مورد مطالعه قرار می‌گیرد و در تحلیل‌محتوا معمولا آن را واحد ثبت می‌گویند. هولستوی پنج واحد عمده‌ی تجزیه و تحلیل (ثبت) را به شرحی که در ادامه می‌آید، معرفی کرده‌است. این پنج واحد عبارت‌اند از: کلمه، مضمون، کارکتر (شخصیت)، پاراگراف، مورد یا عنوان (هولستوی، ۱۳۷۳) درادامه به اختصار در مورد هریک از از تقسیمات فوق به نقل از سروستانی توضیحاتی ارائه می‌شود (سروستانی، ۱۳۷۵).
کلمه
کلمه معمولا کوچک‌ترین واحد ثبت است. به کار‌بستن این واحد، فهرستی از فراوانی کلمات را به دست خواهد‌‌ داد. اشکال عمده و عیب آشکار چنین واحدی به عنوان واحد ثبت، این است که اگر نمونه انتخاب شده برای تحلیل، مشتمل بر اسناد و مدرک متعدد و پر حجمی باشد، ثبت همه‌ی این کلمات کار دشواری خواهد‌بود. امتیاز آن هم البته منفصل بودن و مشخص بودن حد مرز آن، سهولت نسبی شناخت و تشخیص آن در یک متن می‌باشد.
مضمون
در بسیاری از موارد، مضمون که در ساده‌ترین شکل خود یک جمله مطرح می‌شود مفید‌تراز کلمه است، مهم‌ترین مورد کاربرد معرف مضمون، در تحلیل تبلیغات و مطالعه نگرش‌ها، تصورات، سوگیری‌ها و ارزش‌هاست. مضامین معمولا لابلای جملات و عبارات و یا پاراگراف‌ها و حتی تصویر‌ها وجود دارند و به همین دلیل کشف و اندازه‌گیری آن‌ها کار بیشتری نیاز داشته و دشوار‌تر است. مضمون به خلاف کلمه دارای حد ‌ومرز مشخص و روشنی نیست و همین امر به دشواری کاربرد آن می افزاید و میزان اطمینان آن را نسبت به سایر واحد‌ها کاهش می‌دهد.
کارکتر (شخص)
معمولا در مورد رمان‌ها، نمایشنامه‌ها و فیلم‌ها، کارکتر را واحد ثبت محسوب می‌کنند. در این گونه موارد تحلیل‌گر به جای شمارش کلمات یا اندازه گیری مضامین، اشخاص را شمارش می‌کند و به تحلیل ویژگی‌های شخصیتی و پایگاه طبقاتی و نژادی آنان می‌پردازد. امتیاز این واحد ثبت نیز مشخص بودن و نقیصه اصلی آن محدود بودنش تنها به برخی از انواع خاص اسناد و مدارک می‌باشد.
پاراگراف
کمتر از کلمه و مضمون به عنوان واحد تجزیه و تحلیل به کار رفته‌است. مشکل عمده پاراگراف این است که بر خلاف کلمات، معمولا حاوی موضوعات و مضامین متعدد است و به همین دلیل امتیاز «طرد متقابل» را دارا نمی‌باشد.
مورد (آیتم)
مورد به کل یک کلیشه واحد کلام اطلاق می‌شود. مورد ممکن است کل یک مقاله، کتاب، سخنرانی یا امثال آن باشد. تحلیل کل متن وقتی مناسب است که میزان تغییرات داخل متن کم و ناچیز باشد. برای مثال می‌توان مقوله‌های خبری را به انواع جنایی، ورزشی، سیاسی و غیره دسته‌بندی نمود. مشکل اصلی استفاده از مورد به عنوان واحد تجزیه و تحلیل، بزرگی وسعت آن است که موجب ضایع شدن امتیاز طرد متقابل می‌شود، اما به هر‌حال وقتی تعداد اسناد و مدارکی که می‌بایست تحلیل شوند زیاد باشد، واحد‌هایی چون کلمه، مضمون و پاراگراف خیلی کوچک‌اند. در نتیجه مورد مناسب‌ترین واحد ثبت می‌باشد. البته مشکل دیگری نیز در این زمینه وجود دارد و آن دشوار بودن تفکیک «مورد» از «مضمون» است. تنها معیار این تفکیک این‌است که مورد کل یک متن بوده و مضمون بخشی از آن می‌باشد.
در این پژوهش از مضمون به عنوان واحد‌ ثبت استفاده ‌شد.
۳-۷-۵-۲ واحد‌های زمینه
هولستوی طبقه‌بندی واحد ثبت را بدون اشاره به زمینه‌ای که واحد در آن ظاهر می‌شود را غیر ممکن می‌داند. واحد زمینه بزرگ‌تری جزء تحلیل است که یک واحد ثبت در آن مشخص می‌شود.
واحد زمینه در این پژوهش، لایحه‌ی الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت می‌باشد.
۳-۷-۶ ساخت فرم یا چک‌لیست تحلیل‌محتوا
در این مرحله با توجه به مراحل بالا و مقوله‌ها و واحد‌های تحلیل فرم تحلیل‌محتوا ساخته می‌شود.
۳-۷-۶-۱ کد‌گذاری یا رمز‌گذاری اطلاعات
کد‌گذاری یکی از مراحل کار در تکنیک تحلیل‌محتوا می‌باشد. پس از این‌که مقوله‌های اصلی انتخاب شد، در صورت لزوم مقوله‌های فرعی را نیز مشخص می‌شود. برای این‌که شمارش و یاد‌داشت مقوله‌ها با سهولت بیشتری انجام شود و از میزان خطا کاسته شود، به مقوله‌های انتخابی کد داده می‌شود و در جدول محاسبه فراوانی‌ها می‌توان به جای نگارش مقوله‌ها، از کد‌ها استفاده کرد. برای مثال در صورتی‌که مقوله‌‌های ما برای بررسی یک کتاب درسی میزان درگیری فراگیران با مطالب کتاب درسی باشد، می‌توان از دو مقوله‌ی معلم‌محوری و فراگیر‌محوری استفاده کرد. بنابر‌این می‌توان از کد‌های ۰۱ برای معلم‌محوری و ۰۲ برای فراگیر‌محور بودن کتاب استفاده نمود. در این صورت در جدول فراوانی، اعداد انتخابی قرار می‌گیرد. در صورت داشتن مقوله‌های فرعی باید کد‌های خود را به صورتی انتخاب نمود که رابطه مقوله فرعی را با مقوله‌اصلی نشان دهد. برای مثال پژوهشگری که قصد تحلیل‌محتوای کتاب درسی مطالعات اجتماعی پایه‌ی اول دبیرستان را از نظر میزان توجه به اهداف کلی آموزش و پرورش دارد، از آن‌جایی که اهداف اخلاقی یکی از مقوله‌های اصلی این تحلیل‌محتوا می باشد و پرورش روحیه اعتماد به نفس و استقلال شخصیت به عنوان
زیر مجموعه ای از مقوله‌ی اصلی گفته شده محسوب می‌شود، می توان کد ۱-الف را به این مقوله فرعی داد که در این‌جا ۱ کد مقوله اصلی اهداف اخلاقی و الف کد مقوله فرعی (روحیه اعتماد به نفس و استقلال) محسوب می‌شود. بدیهی می‌باشد که به عنوان مثال اهداف علمی آموزشی به عنوان مقوله‌ی اصلی

مطلب مشابه : 
دسته بندی : پایان نامه مدیریت

دیدگاهتان را بنویسید