کتاب! در دین خود به ناحق غلو نکنید.
حضرت عیسی –علیه السلام – ازدیگربندگان خداوند است که در حق او غلو شده است و او را به مثابه خدایی دانسته اند. قرآن کریم با صراحت این غلو کنندگان را کافر می داند:
«لَّقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قَالُواْ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ مِنَ اللَّهِ شَیئاً إِنْ أَرَادَ أَن یُهْلِکَ الْمَسِیحَ ابْنَ مَرْیَمَ وَ أُمَّهُ وَ مَن فىِ الْأَرْضِ جَمِیعًا وَ لِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَیْنَهُمَا یخَْلُقُ مَا یَشَاءُ وَ اللَّهُ عَلىَ‏ کلُ‏ِّ شىَ‏ْءٍ قَدِیر»=همانا آنان که گفتند: «خدا همان مسیح بن مریم است» کافر شدند. بگو (اى پیغمبر): کدام قدرت مى‏تواند در برابر خدا کمترین مانعى ایجاد کند اگر خدا بخواهد عیسى بن مریم و مادرش و هر که در روى زمین است همه را هلاک گرداند؟ و مُلک آسمانها و زمین و هر چه بین آنهاست همه از آنِ خداست، هر چه را بخواهد خلق مى‏کند و او بر (ایجاد و هلاک) همه چیز تواناست. (مائده/۱۷)

طبق نص صریح قرآن کریم، این نوع از غلو، کفر محسوب می شود و مرتکب آن موحد به حساب نمی آید. از موارد دیگری که انسان ها به جای خداوند، فرد دیگری را پرستش کرده اند، ماجرایی است که قرآن کریم متذکر می شود:
«قالُوا سُبحانَکَ انتَ وَلِیُّنا مِن دُونِهِم بَل کانُوا یَعبُدُونَ الجِنَّ أکثَرُهُم بِهِم مُؤمِنُونَ.»= فرشتگان گویند: بار الها، تو از هر شرک و نقصى پاک و منزّهى، تو خدا و یاور مایى نه ایشان، بلکه اینان جنّ و شیاطین را مى‏پرستیدند و به طورى که اکثرشان گرویده به آنها بودند. (سبا/۴۱)
خداوند سبحان با صراحت تمام، همه را از غلو نهی فرموده و همه را به اندازه نگه داشتن در دین و اعتدال فرا می خواند، تا مبادا گرفتار این خصلت ناپسند و مذموم شوند.
۲-۱۶- عوامل واسباب غلو:
آسیب شناسی در مسائل فرهنگی ودینی و ارائه راهکار برای رهایی ازآسیب ها و نابسامانی های آن، صیانت و نگهداری از هنجارهای اجتماعی، قداست و سلامت دینی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. به برخی از عوامل، دلایل واسباب غلو می پردازیم:
۲-۱۶-۱- موضوع عکس العمل:
از عوامل اصلی بروز غلو و گسترش آن در بین قوم یا افرادی از جامعه، موضوع عکس العمل در مقابل فشار به اعتقادات است. معمولا افراد برای مقدسات و ارزش های خود اهمیت زیادی قائل هستند. اگر مقدسات یا ارزش های خاص مورد علاقه افراد، در معرض هجوم وتعرض قرار گیرد وقدرت دفاع و مقابله نداشته باشند، درد و رنج وعقده ای در دل آنان انباشته می شود. در صورتی که این گونه افراد از غنای معرفتی بالایی برخوردار نباشند؛ به گونه ای که بتوانند از تجزیه و تحلیل منطقی و استدلالی مسأله برآیند، عکس العمل نشان می دهند. اگر عکس العمل آنان همراه با افراط باشد به طور یقین گرفتار غلو می شوند.
درروزگاران بعد از پیامبر آنهایی که منافعی داشتند « غلو در بین شیعیان را دامن می زدند تا آن همه احادیث و روایات درحقانیت مکتب تشیع ومناقب بی مانند علی– علیهالسلام- ودلایل منطقی و مستدل خلافت بلافصل آن امام را در تاریخ اسلام از بین برده و با تهمت ناروای غلو به راویان و محدثان شیعی، آنان را ازصحیح و ثقه بودن بیندازند.»(انصاری بویراحمدی، ۱۳۸۹، ۳۹-۳۸)
«عکس العمل ساده لوحان از محبان و دوستان و عاشقان آرمان های الهی آن مولای والا، زمینه را برای نفوذ غلو آماده می سازد وبا کمتر تحریکی، ساده لوحان و عوام ازآن گروه گرفتار غلو می گردند و با ابزار این غلو می خواهند مقداری از آلام خود را بکاهند ومقداری ازکاستی ها و مظالم روا داشته شده راجبران نمایند. چه بسا ابتدا هم راضی به این غلو نباشند اما در گذر زمان و سوء استفاده معاندان وتکرار غلو، موضوع به صورت جدی و رسمی درمی آید و بانیان برای تحکیم آن تلاش می نمایند. این عکس العمل را ما اولین علت غلو می دانیم.» (انصاری بویراحمدی، ۱۳۸۹، ۳۹)

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

قرآن کریم نیز براین نکته تأکید می کند:
« وَ لَا تَسُبُّواْ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّواْ اللَّهَ عَدْوَا بِغَیرِ عِلْمٍ کَذَالِکَ زَیَّنَّا لِکلُ‏ِّ أُمَّهٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلىَ‏ رَبهِّم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کاَنُواْ یَعْمَلُون»= و (شما مؤمنان) به آنچه مشرکان غیر از خدا مى‏خوانند دشنام ندهید تا مبادا آنها از روى ظلم و جهالت خدا را دشنام دهند. این چنین ما عمل هر قومى را در نظرشان زینت داده‏ایم،سپس بازگشت آنها به سوى پروردگارشان است وخدا آنان را به کردارشان آگاه مى‏گرداند.(انعام/۱۰۸) پس محتوای کلام الهی موضوع عکس العمل درجنبه های منفی و مثبت هر دو را می رساند. اما پیشوایان الهی مکتب تشیع بسیار به موقع موضع گیری نموده وبه هدایت و متمایز نمودن شیعه واقعی پرداخته و در حقیقت نقشه دشمنان را خنثی نموده اند.
۲-۱۶-۲- ضعف خداشناسی:
در ادیان پیشین نیز هر گاه گرفتار غلو می شدند، برخی انسانها را تا حد خدایی بالا برده و تقدیس می نمودند. شاید اصلی ترین علل آن عدم شناخت کافی ازمراتب توحید وعظمت وجودی پروردگار یگانه بوده است، نه تنهادر ادیان بلکه امثال فرعون ها نیز غلوشان حاکی ازعدم خداشناسی وضعف خداشناسی آنان بود، که هنگام مشاهده عظمت شخصیتی و یا امکانات فراوان خود ویا دیگران را قابل ستایش و یا پرستش می دانستند.
وقتی که پادشاهان مصر از جلال و جبروت و شوکتی برخوردار شدند، در نظر مصریان جایگاه بس رفیعی پیدا کردند.
قرآن کریم در مورد غلو از زبان فرعون می فرماید:
«أنَا رَبُّکُمُ الأعلی»= من پروردگار بزرگتر شما هستم.(نازعات/۲۴)
آنان ازدرک وفهم این مهم که وجود مطلق، علم مطلق و قدرت مطلق مخصوص خداوند سبحان است، عاجز مانده اند.
قدرت نامتناهی مخصوص خداوند منان است، امامان معصوم ما فرموده اند:
«ما را از حد خدایی پایین بیاورید و بعد از آن هر چه در فضل و اوصاف ما می خواهید بگویید. یعنی اینکه تمام اوصاف و امکانی که مخصوص خداوند متعال ولازمه ربوبیت و خالقیت است باید به هیچ مخلوقی حتی پیامبر– صلی الله علیه وآله وسلم- وامام- علیه السلام- نسبت داده نشود، مثل اینکه گفته شود فلان شخصیت ویا فلان امام تا ابدیت زنده می ماند و عمرجاودان دارد. بنابراین افراط و تفریط در دوست داشتن و ابراز علاقه و ذکر اوصاف، ناثواب و غیرمنطقی خواهد بود.»(انصاری بویراحمدی، ۱۳۸۹،۴۳)
۲-۱۶-۳- توجیه عقیده:
ازدیگر عوامل و علل غلو، توجیه عقیده انتحابی است، غلو به خاطر مهم نشان دادن عقیده و جلب توجه دیگران به آن عقیده است. مریدان ساده دل و عاطفی سعی می کنند تا رهبر عقیدتی خویش را از حد معمول فراتر و مهم تر نشان دهند تا هم انتخاب خودراتوجیه و هم بر اعضا و طرفداران بیفزایند.
البته این عقیده درباره رهبران غیردینی نیز صادق است، حتی گاهی دیده می شود که اهالی منطقه ای در مورد خان ظالم و ستمگر آن منطقه نیز غلو می نمایند، موارد غلو برای توجیه عقیده و موجه نشان دادن رهبری آن قابل توجه و دارای گستره وسیعی است.
بنابراین معلوم می شود بنا به مطالب بالا و تعقل، تفکر هر کس برای توجیه عقیده ای که انتخاب کرده است، سعی می کند آن را از حد خود فراتر وانمودکند تا درمیان مردم به کج سلیقگی و انتخاب سوء متهم نشود. پس این اقدام سبب بیشتر ایجاد و ترغیب مردم جاهل به غلو و مسائل تحریف برانگیز شده است.
۲-۱۶-۴- جهل و ناآگاهی:
یکی دیگر از عوامل پیدایش غلو وجود جهل و نادانی در تمامی ابعاد زندگی مشکل ساز است اما در مسائل دینی و اعتقادات مصیبت آفرین است. اگر جهل و ناآگاهی برخی از مردم نبود، تمامی موارد غلو پدید نمی آمد ویا اگر پدید می آمدند، به زودی ریشه آن خشک وبساط غالیان برچیده می شد.
امام رضا- علیه السلام-می فرماید: «بعضی ازمردم ساده دل، معجزات وکرامات فراوانی از ائمه – علیهم السلام- مشاهده می کردند وچون نمونه آنها را از مردم عادی ندیده بودند، تصور می کردندکه حتما صاحب این معجزات، دارای مقام برتر از مقام بشری است و به این ترتیب قائل به خدا بودن ائمه یاحلول روح خدایی درآنان می شدند.»(مجلسی، ۱۴۰۳، ۲۵/۲۷۱)
۲-۱۷- نهی قرآن کریم از غلو یهود:
« وَ قَالَتِ الْیَهُودُ عُزَیْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَ قَالَتِ النَّصَرَى الْمَسِیحُ ابْنُ اللَّهِ ذَالِکَ قَوْلُهُم بِأَفْوَاهِهِمْ یُضَاهُِونَ قَوْلَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن قَبْلُ قَتَلَهُمُ اللَّهُ أَنىَ‏ یُؤْفَکُون»=و یهود گفتند: عُزَیر پسر خداست و نصارى گفتند: مسیح پسر خداست! این سخنى است که تنها بر زبان مى‏رانند و با گفتار و کیش کافران مشرک پیشین نزدیکى و مشابهت دارند، خدا آنها را هلاک و نابود کند! آنان را (از حق) به کجا مى‏گردانند؟! (توبه/۳۰) واضح است که یهودیان باغلو درباره عُزیر او را تا سر حد فرزندی خداوند بالا برده اند. یهود با این کار خود درحق او غلو را روا داشته اند، درحالیکه: «لَم یَلِد وَ لَم یُولَد.»= نه کسی فرزند او و نه او فرزند کسی است.(توحید /۳)
«گاهی پدیده شوم و مخرب غلوآن چنان مبالغه آمیز بروز می کند که بدون هیچ استدلال ومنطق صحیح، مرزهای بندگی و الوهیت را برهم می زند؛ الوهیت رابه بنده و بندگی را به خدا نسبت می دهد وگاهی عبد و بنده را نیز خداوند و یا فرزند خداوند می خواند.»(انصاری بویراحمدی، ۱۳۸۹،۴۳)
۲-۱۸- نهی قرآن کریم از غلومسیحیان:
خداوند متعال علاوه بریهود، نصارا را هم از ارتکاب غلو در حق پیامبران الهی برحذر داشته است:
« یَأَهْلَ الْکِتَابِ لَا تَغْلُواْ فىِ دِینِکُمْ وَ لَا تَقُولُواْ عَلىَ اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِیحُ عِیسىَ ابْنُ مَرْیَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَ کَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلىَ‏ مَرْیَمَ وَ رُوحٌ مِّنْهُ فَامِنُواْ بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ لَا تَقُولُواْ ثَلَاثَهٌ انتَهُواْ خَیرْا لَّکُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَنَهُ أَن یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فىِ السَّمَاوَاتِ وَ مَا فىِ الْأَرْضِ وَ کَفَى‏ بِاللَّهِ وَکِیلا»=اى اهل کتاب، در دین خود اندازه نگه دارید، و درباره خدا جز به راستى سخن نگویید در حق مسیح عیسى بن مریم جز این نشاید گفت که او رسول خداست و کلمه الهى است که به مریم فرستاده و روحى از عالم الوهیت است پس به خدا و همه فرستادگانش ایمان آورید و به تثلیث قائل نشوید (اب و ابن و روح القدس را خدا نخوانید)، از این گفتار شرک باز ایستید که براى شما بهتر است، جز خداى یکتا خدایى نیست و منزّه و برتر از آن است که او را فرزندى باشد، هر چه در آسمان و زمین است همه ملک او است و خدا تنها به نگهبانى (همه موجودات) کافى است. (نساء/۱۷۱)
با اینکه پیامبران از منزلت و شأن بسیار والایی برخوردارند و بدون هیچ سوز و گداز و افراطی، قابل تعریف و تمجید هستند و مدح و تحسین آنان جایز است، ولی بازمی بینیم که انسان لجوج و متعصب، پا را ازحریم فراتر گذاشته، گرفتار غلو می شود.
به فرموده قرآن: «وَ قَالَتِ الْیَهُودُ عُزَیْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَ قَالَتِ النَّصَرَى الْمَسِیحُ ابْنُ اللَّهِ ذَالِکَ قَوْلُهُم بِأَفْوَاهِهِمْ یُضَاهُِؤنَ قَوْلَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن قَبْلُ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنىَ‏ یُؤْفَکُون»=و یهود گفتند: عُزَیر پسر خداست و نصارى گفتند: مسیح پسر خداست! این سخنى است که تنها بر زبان مى‏رانند و با گفتار و کیش کافران مشرک پیشین نزدیکى و مشابهت دارند، خدا آنها را هلاک و نابود کند! آنان را (از حق) به کجامى‏گردانند؟! (توبه/۳۰)
خداوند اهل کتاب و اهل ایمان را از این فریب شیطانی و آسیب بزرگ اجتماعی برحذر داشته و با بیان نمونه ها و مصادیق عینی، برشدت قبح آن تأکید کرده است.
۲-۱۹- رابطه اعتقادات شیعه و غلو عقیدتی بین مسلمین:
دربرخی کتب لغت، کلمه‌ غلو به معنی مطلق تجاوز از حد آمده است. که هر گونه تجاوز از حد راشامل می‌گردد و در برخی دیگر ازکتب لغت مانند لسان العرب و تاج العروس این کلمه به «تجاوز ازحد همراه با افراط معنی گردیده است.»(ابن منظور ، ۱۴۰۸، ۱۰/۱۱۳)
دراصطلاح علما و محققین اسلامی غلو عبارت است از «اعطائی مقام الوهیّت به پیشوایان دینی.» (شهرستانی،۱۴۱۰ ق،۲۰۳)
بعضی به خاطر غرض ‌ورزی وبا هدف ایجاد تفرقه بین صفوف مسلمین، شیعیان را متهم به غلو نموده‌اند درحالی که شیعیان دوازده امامی به پیروی از ائمه ـ علیهم السّلام ـ معتدل‌ترین فرقه اسلامی است که از افراط و تفریط همیشه دور بوده‌اند و همیشه راه اعتدال را پیموده‌اند. پیامبر اسلام درباره امام علی ـ علیه السّلام ـ فرموده است:
«دوگروه درباره تو به هلاکت می‌افکند گروهی که از فرط دوستی به وادی غلو می‌‌‌غلتند و گروهی هم که در دشمنی خود با تو سخت می‌باشند.»(ابن ابی الحدید، ۱۳۸۷ق ، ۵/۴)
از بررسی تاریخ اسلام بدست می‌آید که این سخن پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در مورد امام علی ـ علیه السّلام ـ محقق گردید. گروه‌هایی در دنیای اسلام پدید آمدند که نسبت به امام علی ـ علیه السّلام ـ راه غلو را پیموده‌اند و او ار از آنچه بود بالاتر دانستند تا جایی که در حد خدایی رسانده‌اند، بغدادی در کتاب الفرق بین الفرق باب جداگانه‌ای به غالیان اختصاص داده‌ وگفته است: «باب چهارم از ابواب این کتاب در بیان فرقه‌هایی است که به اسلام نسبت داده شده‌اند و لکن در واقع از امت اسلامی نیستند.»(بغدادی، ۱۴۱۷، ۲۱۱)
روشن است که این فرقه‌ها راه افراط رابرگزیده‌اند ودر نتیجه همان‌گونه که پیامبرـ صلی الله علیه و آله ـ خبر داده است هلاک شده‌اند و از جرگه امت اسلامی خارج گردیده‌اند.
در مقابل این گروه‌ها فرقه‌هایی درجامعه اسلامی پدید آمدندکه نسبت به ائمه ـ علیهم السّلام ـ و خصوصا امام علی ـ علیه السّلام ـ راه تفریط را انتخاب نموده‌اند به این معنی که ائمه ـ علیهم السّلام ـ را ازآنچه بوده کمتر دانسته‌اند این ها دردو گروه ذیل تقسیم می‌گردند:
۱٫ «گروهی که با ائمه ـ علیهم السّلام ـ وخصوصا امام علی ـ علیه السّلام ـ دشمن بوده تا جایی که حکم کفر امام راصادر نموده‌اند مانندخوارج و ناصبی‌ها.
۲٫ گروهی که درباره ائمه اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ کوتاهی نموده‌اند وسفارشات پیامبراکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ مانند روایت غدیر، ثقلین، سفینه و منزلت و روایات دیگر در موردآنان را نادیده گرفته‌اند. درنتیجه دیگران را درمسأله مهم امامت و رهبری برآنها ترجیح داده‌اند، این فرقه‌ها نیز طبق حدیث پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ هلاک گردیده‌اند.
شیعیان دوازده امامی درباره پیشوایان دین اصل اعتدال راکه هم شرعی وهم عقلائی است رعایت نموده در مورد امام علی ـ علیه السّلام ـ واهل بیت ـ علیهم السّلام ـ بیش ازآنچه خدا وپیامبر در مورد آنها فرموده قائل نمی‌باشند زیرا همان‌گونه که غلو درحق آنها موجب کفر و الحاد است، دشمنی و مخالفت و نادیده گرفتن حقوق آنها هم که از طرف خدا به آنها داده شده واز سوی پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ بارها ابلاغ گردیده، نادرست وخروج ازدائره اسلام حقیقی است.» (انصاری بویراحمدی،۱۳۸۹،۴۵)

برای روشن شدن دیدگاه شیعه امامیه درباره غلو و غالیان واینکه شیعه هیچ‌گونه ارتباطی با آنان ندارد، لازم است که ابتدا به برخی از روایات ائمه ـ علیهم السّلام ـ دراین مورد اشاره نمائیم و سپس به ذکر گفتار علماء وبزرگان شیعه در این موضوع بپردازیم.
همه می دانیم با عصمتی که از امامان شیعه سراغ داریم آنها به شدیدترین وجه غلو را مردود دانسته و غالیان را نکوهش و تکفیرکرده‌اند. علامه مجلسی حدود صد روایت ازآنان دراین ‌باره درکتاب بحار‌الانوار نقل کرده است، در اینجا چند نمونه از آنها را یاد‌آور می‌شویم:
۱٫ امام علی ـ علیه السّلام ـ فرموده است: «خداوندا، من ازغلات بیزاری می‌جویم همان‌گونه که عیسی ابن مریم از نصاری بیزاری جست، خدایا آنان را خوار گردان واحدی ازآنان را یاری مکن.»(مجلسی، ۱۴۰۳ق، ۲۵/ ۲۶۶)
۲٫ امام علی ـ علیه