پایان نامه ازدواج سفید

در جایگزینی به این مفهوم، قانونگذار با در نظر گرفتن سیاست جنایی یک کشور و نیز با استفاده از آموزه های کیفرشناسی به ویژه در مورد کیفر حبس که معایب و آثار زیان بار این کیفر امروزه به وضوح آشکار شده است و انتقادهایی دانست به این مجازات ارائه کرده اند، راه حل‌ها و شیوه‌هایی را به عنوان جایگزین کیفر حبس با در نظر گرفتن ملاک هایی از قبیل شدت و اهمیت جرم ارتکابی و ویژگی های فردی و شخصیتی مجرم قبل، حین یا بعد از ارتکاب جرم و غیره پیش بینی می کند که به این عمل قانونگذار، سیاست جایگزینی تقنینی کیفر حبس می گویند. برای مثال، تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی موضوع ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳، تعلیق اجرای مجازات موضوع ماده ۴۶ ق.م.ا و غیره جلوه هایی از سیاست جایگزینی تقنینی اند. که به منظور رفع اثرات زیان بار کیفر حبس پیش بینی شده اند. اگرچه انتخاب و وضع روش های جایگزینی قضایی نیز در حقیقت به اختیار قانونگذار است اما فرقشان در این است که در جایگزینی تقنینی قاضی مکلف به جایگزین کردن کیفری به جای کیفر حبس می باشد. مثال بند ۱ ماده ۳ قانون وصول برخی درآمدهای دولت و موارد مصرف آن در موارد معین مصوب ۷۳، ولی در جایگزینی قضایی، قانونگذار ضمن ابقاء کیفر حبس به قاضی اختیار می دهد تا در صورت احراز شرایط و رعایت اصل فردی کردن مجازات ها، اقدام به جایگزین کردن کیفری به جای حبس نماید(میرزاخانلو: ۱۳۸۹، ۴۷).

 جایگزینی قضایی

این مفهوم همان چیزی است که ژان پیناتل از آن تحت عنوان «تناوب های کیفرهای کوتاه مدت زندان» یاد می نماید. جایگزینی قضایی یعنی اینکه دادگاهها یا همان قضات در مرحله تعیین مجازات با در نظر گرفتن نوع و میزان شدت و خطرناکی جرم ارتکابی و اوضاع و احوال اجتماعی ارتکاب جرم و پیشینه و خطرناکی مجرم، اختیار پیش بینی جایگزین هایی را به جای صدور حکم حبس داشته باشند، نظیر این نوع جایگزینی را می توان تعلیق اجرای مجازات موضوع ماده ۴۶ ق.م.ا و یا بند ۲ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۷۳ اشاره کرد که قانونگذار به قاضی اختیار داده است که یا مجازات حبس را تعیین کند یا اینکه از جایگزین های آن استفاده نماید. جایگزین ها ممکن است در عمل بر اراده قاضی مبنی بر کنار گذارد زندان یا تحدید موارد و مدت حبس بنا شود. در نتیجه تبدیل ها، انتخاب میان دو امکان اند که همزمان ممکن است شامل توالی وضعیت های مختلف باشد مانند اجرای حکم حبس در بدو امر و سپس خروج محکوم از زندان در مرحله بعد»( نجفی ابرندآبادی: پیشین، ۳۷۸).

اکنون بعد از اینکه مفاهیم جایگزینی مجازات حبس را مورد بررسی قرار دادیم به جایگاه و جلوه‌هایی از برنامه های جایگزین سیاست های جنایی بین المللی، منطقه ای و داخلی می پردازیم.