پایان نامه - مقاله و پروژه

تحقیق – تراکم کاشت لوبیا- قسمت ۵

R5

شروع تشکیل دانه

۱۴ روز پس از کاشت بذرها قابل تشخیص می باشد.

R6

نیمه تشکیل دانه

به طور متوسط۶۶روز پس از کاشت حداقل بذرها۶/۰سانتی متر می باشد.

R7

دانه بندی کامل

در مسن ترین غلاف بذر تشکیل شده است،بخش های دیگر دارای غلاف های کامل و دارای بذرهای به بزرگی اولین غلاف می باشند،به طور متوسط ۷۲روز پس از کاشت غلاف ها در کل گیاه نمو می یابند.

R8

آغاز رسیدگی

به طور متوسط ۹۰روز پس از کاشت برگها و غلاف های نیمی از گیاه در حال زرد شدن می باشند.

R9

رسیدگی کامل

به طور متوسط ۱۰۵روز پس از کاشت حداقل ۸۰درصد غلاف ها زرد شده و فقط ۴۰درصد برگها هنوز سبز هستند.

۲-۸ نیازهای اقلیمی لوبیا
اگر چه این گیاه در مناطق نیمه حاره آمریکای مرکزی منشأ گرفته ولی در ارتفاعات بالا در زیستگاه این گیاه یخبندان حادث می شود(۲۵۰۰تا۶۰۰۰فوت بالاتر از سطح دریا)و بنابراین به دامنه اقلیمی زیادی سازگار است. لوبیا به طول روز گیاه بی تفاوت می باشد بدین ترتیب تشکیل دانه و نیام آن تحت تأثیر طول روز واقع نمی شود. در مناطق مرطوب تر در مقایسه با مناطق خشک تر که دارای عرض جغرافیایی و ارتفاع مشابهی هستند گلدهی و رسیدگی دیرتر حادث می شود. نور خورشید برای نمو گیاه ضروری است و سایه اندازی باعث کوتولگی و کاهش عملکرد می شود(کوچکی،۱۳۸۳). تاریخ کاشت لوبیا بسته به نقاط و اقلیمهای مختلف تفاوت خواهد داشت. به طور کلی دمای خاک نباید کمتر از ۱۰درجه سانتی گراد باشد، زیرا حداقل دما برای جوانه زدن و رویش بذر لوبیا۱۲تا۱۴ درجه سانتی گراد است. در مناطق جنوبی(گرم)کشور از اواخر فروردین ماه و در مناطق معتدل و سرد سیر اواخر اردیبهشت تا خرداد ماه را به کشت لوبیا می توان اقدام نمود. کاشت دیرتر لوبیا ممکن است سبب ریزش گلهای آن شود. البته چون لوبیا در دوره رشد و نمو خود به مقدار معینی حرارت(۱۵۰۰تا۳۰۰۰کالری)احتیاج دارد در مناطقی که تابستان کوتاهی دارند بلافاصله پس از حصول دمای متوسط ۱۰درجه سانتی گراد باید اقدام به کاشت نمود، اما چنانچه تابستان منطقه کاشت گرم و طولانی باشد بهتر است کشت را زمانی آغاز کرد که حداقل دمای محیط روزانه ۱۲تا۱۴ درجه سانتی گراد باشد. دمای مناسب برای رشد و نمو لوبیا حدود۲۵تا۳۰درجه سانتی گراد باشد. دمای بالاتر از ۴۵درجه سانتی گراد گیاه به بذر نمی نشیند. در دمای ۲درجه سانتی گراد گیاه لوبیا برگ های سبز خود را از دست می دهد و زرد می شود. این گیاه را می توان از ارتفاع صفر تا ۲۰۰۰متری از سطح دریا کشت نمود. کشت لوبیا در مناطق گرمسیر و پر باران مناسب نبوده ولی در مناطق معتدل و گرمسیر مقدار بارندگی متوسط۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی متر می توان به کشت آن اقدام نمود. (مجنون حسینی،۱۳۸۷).
۲- ۹ نیازهای زراعی لوبیا
لوبیا برای جوانه زنی و رشد مطلوب به خاک حاصل خیز با زهکشی خوب و ۵۰تا۱۰۰سانتی متر بارندگی درطی فصل رشد نیاز دارد. ( مجنون حسینی،۱۳۸۷). لوبیایک گونه حساس به شوری می باشند.pH مناسب بین ۵/۵ تا ۷می باشد. (کوچکی،۱۳۸۳). مراحل بحرانی آبیاری محصول لوبیا زمان گلدهی، تشکیل غلاف و پر شدن دانه هاست. کمبود آب در این مراحل سبب ریزش گل ها، کوچک ماندن غلاف ها و کاهش محصول دانه خواهد شد. درشرایط آب و هوایی معتدل زراعت لوبیا بطور مرتب ۷تا۸روز یکبار و در طول دوره رشد و نمو ۸تا۱۲روز یکبار آبیاری لازم دارد یعنی حدود۶۰۰ میلی متر آب ضروری است. در نواحی خنک تر مصرف ۲۵۰تا۳۰۰میلی متر آب کفایت می کند. زمانی که یک چهارم نیام های لوبیا در مرحله رسیدگی فیزیولوژیک هستند برای یکنواختی رسیدن غلاف ها می توان آبیاری مزرعه را قطع نمود.
۲-۱۰ تراکم کاشت
تعداد بوته در واحد سطح زمین را تراکم بوته گویند. تراکم اثرات خیلی زیادی بر عملکرد محصول دارد و همچون سایر نهاده های کشاورزی با اهمیت می باشد. فاصله بین بوته های گیاهانی را که ساقه و برگ زیادی تولید می کنند بایستی بیشتر در نظر تا رقابت برون بوته ای (بین بوته های مجاور)و درون بوته ای (رقابت قسمت های مختلف یک بوته)به حداقل برسد و ساقه و برگها به هم صدمه نزنند و از نورآفتاب و هوا بطور یکنواخت استفاده نمایند. تراکم محصول به عوامل مختلفی همچون خصوصیات گیاه و طول دوره رویش آنها، زمان و روش کاشت، وضعیت حاصلخیزی خاک، هدف کاشت، عملیات مدیریتی در مزرعه و روشهای برداشت بستگی دارد. مثلاً وقتی که محصول در زمان مطلوب در زمینی که خوب تهیه شده و حاصلخیزی و رطوبت آن نیز مناسب باشد، کشت گردد نیازی به تراکم بذر زیاد در واحد سطح نیست زیرا که بخش اعظم بذوری که زیر خاک شده اند سبز می شوند و بوته های قوی بوجود خواهد آمد. مقدار بذر لازم برای حصول تراکم مطلوب در مزرعه را معمولاً بیشتر از حد مطلوب در نظر می گیرند و پس از سبز شدن بوته ها نسبت به تنک کردن مزرعه تا تراکم مورد نظر اقدام می نمایند. تراکم مطلوب بوته را می توان با تغییر فاصله بین بوته ها در روی ردیف تنظیم نمود. (ترابی جفرودی،۱۳۸۴).
۲-۱۰-۱ اثر تراکم کاشت بر ارتفاع بوته
مانسون و لاینر(Manson and Leihner,1986)با ارزیابی اثر فاصله بوته روی ردیف(با فاصله۹۱سانتیمتر) بر روی گیاه لوبیا چشم بلبلی دریافتند که فاصله بوته بر ارتفاع گیاه به طور معنی داری افزایش یافته است. درتراکم پایین تولید شاخه فرعی از زاویه بین برگ ها و

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

ساقه اصلی لوبیا تحریک می شود و اگرچه با افزایش تراکم تعداد ساقه های فرعی در گیاه کاهش پیدا می کند ولی کل ساقه های فرعی تولیدی در واحد سطح افزایش می یابد. هم چنین در تراکم های بالا با وجود عدم افزایش تعداد گره، ارتفاع گیاه در اثر طویل تر شدن میان گره ها افزایش می یابد. (Lucas and Milborn,1976). سینک و پراساد(Singh and Prasad,1981)علت ارتفاع بیشتر و طول میان گره بیشتر در تراکم های بالا در گیاه لپه هندی را رقابت برای یافت نور ذکر نموده اند. اقامیری و کریمی(۱۳۷۲)گزارش کرده اندکه با افزایش فاصله ردیف ارتفاع گیاه لوبیا چیتی کاهش یافت، همچنین با افزایش بین بوته از ۵تا۱۵سانتیمتر ارتفاع گیاه از ۴/۵۷ به۷ /۵۰ سانتیمتر رسید. علت اصلی افزایش ارتفاع در تراکم های زیاد رقابت برای جذب نوراست. همچنین با افزایش تراکم گیاهی طول ساقه اصلی افزایش پیدا کرد. بلندترین طول ساقه ۳۰×۵۰ و کوتاه ترینآن در تیمار ۱۵×۷۵ سانتی متر مشاهده شده که به ترتیب برابر۷/۱۲ و ۳/۵ سانتیمتر بوده است. با افزایش تراکم بوته بر ارتفاع گیاه نیز افزوده می گردد، اما نحوه عکس العمل، تحت تاثیر ژنوتیپ و از جمله تیژ رشدی حبوبات قرار دارد. معمولاً ارقام رشد محدود از لحاظ تغییر ارتفاع واکنش کمتری نسبت به تراکم بوته از خود نشان می دهند(Wilson,1972). ماسون و همکاران با ارزیابی اثر فاصله بوته روی ردیف(فاصله از بین ردیف ۹۱سانتی متر) بر روی گیاه چشم بلبلی دریافتند که فاصله بوته بر ارتفاع گیاه در مرحله پرشدن دانه بیشترین اثر را داشته و با کاهش فاصله بوته ارتفاع گیاه بطور معنی داری افزایش یافته است. (مبصر، ح، ج، کامپوزیا، مظاهری وا، مهربان.۱۳۸۱ )
۲-۱۰-۲ اثر تراکم کاشت بر تعداد گره
نتایج ارزیابی تاثیر چهار تراکم کاشت بر خصوصیات چهار رقم لوبیای معمولی نشان داد که در ارقام لوبیای رشد نامحدود تعداد گره در ساقه اصلی با افزایش تراکم گیاهی به طور کلی کاهش می یابد ولی طول گیاه ثابت باقی می ماند. درحالی که در ارقام رشد محدود تعداد گره در تراکم های مختلف ثابت ولی طول ساقه با افزایش تراکم گیاهی به طور خطی افزایش می یابد و هم چنین مشخص گردید که همبستگی بین عملکرد دانه با تعداد گره در مترمربع تعداد ساقه در گیاه مثبت گزارش شده است(Nienhuis and).
۲-۱۰-۳ اثر تراکم کاشت بر تعداد غلاف
آقامیری و کریمی(۱۳۷۲)دریافتند با کاهش تراکم طول میانگره کاهش پیدا کرده است. تعداد غلاف در گیاه از جمله حساس ترین جزء اجزاء عملکرد است که تحت تأثیر شرایط محیطی از قبیل رطوبت، گرما و تراکم می گیرد. وقتی تنش های محیطی موثر در عملکرد نهایی در طول توسعه گیاه لوبیا اتفاق می افتد جزئی از عملکرد که در اوایل مراحل زایشی تشکیل می شود، تعداد غلاف در گیاه است. که عمدتاًً بیشترین اثر تراکم گیاهی به علت ایجاد سایه در زمان حداکثر سطح برگ که منطبق با اوایل مرحله زایشی لوبیا است ظاهر می شود(آقامیری و کریمی۱۳۷۲ و Bennet and Adams,1997). آقامیری و کریمی(۱۳۷۲)گزارش کرده اند که میانگین تعداد غلاف در گیاه لوبیادر فواصل ۵۰،۳۰،۷۵سانتیمتر به ترتیب۹/۹،۱/۱۴،۹/۱۹ و در فواصل۵،۱۰ و ۱۵سانتیمتر روی ردیف ۶/۸،۸/۱۴ و ۷/۲۰ می باشد. هم چنین در تراکم های بالاتر رسیدن نور به قسمت های پایین گیاه باعث کاهش تعداد غلاف در این بخش گیاه می شود. علاوه بر این ریزش گل ها و غلاف های پایینی گیاه در تراکم بالا زیادتر از تراکم های پایین بوده است. اسحاق(Ishag,1973)اعلام کرد که ارتباط بین غلاف در گیاه لوبیا و تعداد دانه در غلاف منفی(۵۷/۰-)می باشد.هم چنین همبستگی بین عملکرد دانه و تعداد غلاف در گیاه منفی اعلام شده است(Mach and Varseveld1,1922).چنگ و گلدن اعلام(۱۹۷۱,GoldenChng and )داشتند که تعداد غلاف در گیاه مهم ترین خصوصیت در تعیین عملکرد لوبیا بوده و با افزایش تراکم گیاهی کاهش معنی داری پیدا می کند. باتری(Battery,1969)یکی از دلایل کاهش تعداد غلاف در گیاه در تراکم های بال را افزایش تعداد شاخه های فرعی بدون غلاف ذکر کرده است. گرافت و رولند تعداد(Graft and Rowland,1987)غلاف در گیاه لوبیا را حساس ترین متغیر به تراکم گیاهی ذکرکرده اند. هربرت و باگرمن(Herbert and Baggerman,1983)با اعمال سه تیمار فاصله، ردیف، تراکم و آبیاری گزارش کردند تعداد دانه در غلاف نسبت به این تیمارها واکنش نشان داده و با افزایش تراکم گیاهی از ۹تا ۱۴گیاه در متر مربع تعداد دانه در غلاف از ۴/۶ به ۷/۴ تقلیل پیدا کرده است. اماافزایش بیشتر تراکم گیاهی تا حد ۳۴بوته در متر مربع بسیار جزئی در تعداد دانه در غلاف به وجود آورده است. با افزایش فاصله ردیف از ۲۵به۷۵ سانتیمتر تعداد دانهدر غلاف افزایش یافت این در حالی است که گرافت و رولند(Graft and Rowland,1987)گزارش نموده اند که از سه جزء مهم عملکرد لوبیا، تعداد دانه در غلاف کمترین ارتباط را با تراکم گیاهی دارد. در آزمایشی با اعمال سه سطح تراکم گیاهی دارد. پرویزی و همکاران(۲۰۰۹)گزارش کرده اند که در تراکمهای مختلف،عملکرد دانه تابع تعداد غلاف در بوته می باشد.
۲-۱۰-۴ اثر تراکم کاشت بر وزن دانه
مکوتی(Macvetty,1985)اظهار داشت که وزن دانه لوبیا به طور معنی داری تحت تاثیر تراکم گیاهی قرار گرفته و حداکثر آن در تیمار ۲۳گیاه در متر مربع و حداقل آن در تیمار ۵۸گیاه در متر مربع مشاهده شده است. نینهوس و سینک(Nienbuisand singh,1985)دریافتند که منحنی های واکنش عملکرد تیپ های رشد محدودبدون شکل و در تیپ های نامحدود به صورت سهمی است.وزن صد دانه، یکی دیگر از اجزای عملکرد
دانه در لوبیا است که تحت تأثیر تاریخ کشت و تراکم بوته قرار می گیرد. (خادم حمزه و همکاران ،۱۳۸۳؛گلچین و همکاران،۱۳۸۷). لون و همکاران(۲۰۰۹)و حیات و همکاران(۲۰۰۳)گزارش کردند که وزن صد دانه در سویا و ماش تحت تأثیر تراکم کاشت قرار می گیرد ولی شرتیلف و جانسون(۲۰۰۲)و همچنین، روزالیند و همکاران(۲۰۰۰)به ترتیب در لوبیا و سویا گزارش کردند که وزن صد دانه با تغییر تراکم کاشت تغییر نمیکند. شاهین و همکاران(۱۹۹۵)به این نتیجه رسیدند که تراکم بالا در لوبیا باعث کاهش وزن بذرها می شود. کاستر و کوئلهو و آگوییرو پینتو(۱۹۹۸۹) ملاحظه کردندکه در تراکم کشت کمتر مقدار تجمع ماده خشک در غلاف،ساقه و برگ-در تعداد روزهای مساوی پس از کاشت بیشتر از تراکم کشت بالاتر می باشد؛ علاوه بر این افزایش وزن خشک در غلاف بیش از ساقه و برگ بوده و با شروع پر شدن غلاف ها، سرعت تجمع مواد در این اندام بالا می رود که علت آن این است که غلاف یک مقصد قوی می باشد.