تامین کننده : کسب رضایت مشتری و زنجیر تامین

تامین کننده : کسب رضایت مشتری و زنجیر تامین

امروزه توسعه پایدار در رقابت جهانی نیازمند یکپارچگی تامین کنندگان با زنجیره تامین به عنوان رکن اساسی در زنجیره می باشد که این امر با مدیریت صحیح تامین کننده امکان پذیر است. ارزیابی عملکرد تامین کننده اولین گام در مدیریت و انتخاب تامین کننده است، که نیازمند شاخصهایی می باشد که از استراتژی زنجیره تامین نشات گرفته اند تا تصویر کلی و همه جانبه ای از عملکرد تامین کننده بدست آید زیرا عملکرد تامین کننده، عملکرد کل زنجیره تامین را تحت تاثیر قرار می دهد. انتخاب تامین کننده یک مسئله تصمیم گیری چند معیاره پیچیده است که هر یک از معیارهای ارزیابی با توجه به استراتژی زنجیره تامین درجه اهمیت متفاوتی دارند و همچنین اثرات متقابلی که معیارها بر یکدیگر دارند، بر درجه اهمیت آنها تاثیر گذار است.

از سوی دیگر، همزمان با افزایش روش­های مختلف خرید، تصمیم گیری و انتخاب تامین کنندگان مناسب برای خرید نیز مهمتر و در نتیجه مشکل تر شده است؛ هر چه وابستگی سازمانها به تامین کنندگان بیشتر شود، نتایج مستقیم و غیر مستقیم تصمیم گیری نادرست نیز زیانبارتر می شود. جهانی شدن تجارت و گسترش روز افزون اینترنت، روش ها و حالت های مختلف انتخاب یک تامین کننده را بیشتر کرده است.

کسب رضایت مشتری، تامین نیاز ها و اولویت های مشتری مستلزم انتخاب سریع و مناسب تامین کنندگان است. ساختار های جدید سازمانی موجب شده است که برای انتجاب تامین کنندگان، افراد بیشتری در تصمیم گیری دخیل باشند و لذا اهمیت و جایگاه تصمیم گیری افزایش یافته است. پیچیدگی و اهمیت تصمیم گیری در انتخاب تامین کنندگان ضرورت ارائه روشی قاعده مند و شفاف را کاملا روشن می کند.

 

جزییات بیشتر درباره این پایان نامه ها :

دانلود پایان نامه ارشد : ارائه مدل چند هدفه انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین چند محصوله

تصمیم گیری در مورد انتخاب تامین کننده / تامین کنندگان مناسب، یکی از اصلی ترین و مهمترین مولفه ها در مدیریت زنجیره تامین است و اهمیت آن به موفقیت رساندن شرکت ها قابل چشم پوشی نیست، چرا که انتخاب تامین کننده مناسب، به طور قابل توجهی هزینه های خرید مواد اولیه و نیز زمان انتظار تا رسیدن محموله سفارش داده شده را کاهش می دهد، همچنین موجب بالا رفتن سطح رقابت پذیری موسسه می شود. از این رو انتخاب نادرست تامین کننده می تواند موقعیت مالی و عملیاتی شرکت ها را متضرر می سازد(انوت[1]و همکاران، 2009). به عقیده بسیاری از متخصصان، انتخاب تامین کننده، مهمترین فعالیت خرید است (کیا و وو[2]، 2007).

همچنین تامین کنندگان می­توانند روی تعدادی از اهداف سازمان مانند تکنولوژی، کارایی و اثر بخشی و قابلیت تحویل نقش موثری داشته باشند(باقری و تارخ[3]، 2010).

هدف اصلی از فرآیند انتخاب تامین کننده خرید با بهترین کیفیت در مقدار بهینه و از منبع مناسب و با قیمت معقول است(زقاری و بن یوسف[4]، 2012).

مسئله انتخاب تامین کننده، یک مسئله تصمیم گیری با معیارهای چند گانه است که تحت تاثیر عوامل متعددی است که اغلب در تقابل با یکدیگرند(عمید[5] و همکاران، 2011).

در نظر گرفتن توابع هدفی مانند می نیمم کردن هزینه ها، ماکزیمم کردن کیفیت و می نیمم کردن زمان تحویل به صورت هم زمان، ماهیت مسئله انتخاب تامین کننده را به مسئله چند هدفه تبدیل کرده است (شالیگرام[6]، 2008).

به علاوه تصمیمات انتخاب تامین کننده به این علت که توابع هدف مختلفی باید به طور همزمان در نظر گرفته شوند پیچیده اند.از طرف دیگر در عالم واقع، در اکثر موارد این توابع هدف با یکدیگر در تعارض خواهند بود، بنابراین در فرآیند انتخاب تامین کننده، تبادلات میان معیارها باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. تکنیک های تصمیم گیری با معیارهای چندگانه، تصمیم گیرندگان را در ارزیابی یک مجموعه از گزینه ها یاری می کنند. با توجه به موقعیت ها و وضعیت های خرید، اهمیت معیارها متفاوت است و نیاز به وزن دهی معیارها وجود دارد(دالمین و مینو[7]، 2003).

همچنین اگر تامین کنندگان محدودیت ظرفیت یا محدودیت های دیگری داشته باشند در این صورت خریداران با دو مسئله مواجه خواهند شد. از کدام تامین کنندگان خریداری شود؟ و چه میزان سفارش به تامین کنندگان انتخاب شده اختصاص دهیم(دمیرتاس و یوستون[8]، 2008).

به طور کلی انتخاب یک تامین کننده مناسب فاکتور مهمی است که در نهایت بر رابطه خریدار و تامین کننده تاثیر می­گذارد. اگر این امر بطور صحیح انجام شود و کیفیت بالاتری داشته باشد، رابطه متقابل طولانی­تری خواهد داشت. انتخاب نوع رابطه به موقعیت بازاری شرکت و اهمیت استراتژیک همکاری های درون هر شرکت وابسته است و شرکت به منظور حاشیه رقابتی خود باید تجارت یا کار عمده خود را حفظ نماید. با این وجود شرکت باید به گونه ای در فعالیت های پیرامونی مرتبط به خریدار و تامین کننده وارد شود که سطح آموزه های سازمانی خود را ارتقاء داده و اطلاعات محرمانه اش را کمتر در معرض قرار دهد.

انتخاب شریک تجاری یک جزء لازم موفقیت در ایجاد روابط است و تحقیقاتی در این خصوص انجام شده تا فاکتورهای حیاتی در روند موفقیت و معیارهای موثر در انتخاب شریک را مشخص سازد(لی[9] و همکاران، 2004).

همچنین انتخاب تامین کننده در صنایع یک فرآیند تصمیم گیری جمعی است یعنی سطوح وگروه های مختلف سازمان در این فرآیند مشارکت دارند.یک گروه تصمیم گیری می تواند از پرسنل،کارشناسان  و یا مدیران از واحدهایی چون تحقیق و توسعه ،تضمین کیفیت و غیره تشکیل شود.در چنین شرایطی در فرآیند انتخاب و ارزیابی تامین کنندگان هر یک از گروه های تصمیم گیری می توانند به طور مستقل به اعلام نظر در مورد ویژگی های مختلف تامین کنندگان بپردازند (آرش شرفي ماسوله، 1386).

در واقع می توان گفت انتخاب تامین کننده فرآیندی است که طی آن از میان تامین کنندگان بالقوه موجود، بهترین ترکیب جهت رفع نیازهای شرکت انتخاب می گردد. طی این فرآیند، ابتدا باید منابع بالقوه تامین موجود شناسایی شده و پس از بررسی صلاحیت و توانایی آنها، تامین کنندگان برتر انتخاب شوند که در شکل(شکل2-1)

 شکل(2-1):مدل فرایندی انتخاب تامین کننده / تامین کنندگان(لندرز و فیرون ، 1997).

همچنین  مندوزا[1]و همکارانش (2008)  فرآیند ارزیابی و انتخاب تامین کننده  را به این صورت بیان کردند.

[1] – Mendoza

 

 

 

تشخیص نیار به تامین کننده
تشخیص نیار های کلیدی خرید/تامین
تعیین رهیافت استراتژی خرید
گزینش اولیه: محدود کردن مجموعه تامین کنندگان
تعیین روش ارزیابی و انتخاب تامین کننده
تصمیم گیری و انتخاب تامین کننده

 

در مسائل انتخاب تامین کننده یکسری از تصمیم گیری ها بر اساس چندین معیار[1] می باشد که هم معیارهای کمی و هم معیارهای کیفی را شامل می شود. و این معیارها اغلب در تعارض با یکدیگر  می­باشند. این دسته از تصمیم گیری ها معمولا برای انتخاب بهترین گزینه از میان گزینه های موجود استفاده می­شود.

در اینجا به بررسی معیارهایی که در مقالات در زمینه انتخاب تامین کننده استفاده شده می پردازیم:

دیکسون[2]در سال 1966 برای اولین بار با استفاده از پرسشنامه هایی که به 273 مرکز خرید داد اهمیت 23 معیار متفاوت که به طور معمول در زمینه انتخاب تامین کننده استفاده می شوند را بر اساس مطالعه روی مدیران خرید مورد شناسایی و تجزیه وتحلیل قرار داد و به این نتیجه رسید که سه عامل کیفیت استاندارد، تحویل به موقع وسابقه عملکرد، عوامل ضروری و بسیار مهمی در زمینه انتخاب تامین کننده هستند. همچنین، مور و فرون[3] و در سال 1973مهمترین معیارها را در زمینه انتخاب تامین کننده بیان کردند. آنها هم مانند دیکسون دو معیار کیفیت و تحویل به موقع را به عنوان مهمترین معیار می دانستند ولی به جای معیار سابقه عملکرددیکسون معیار قیمت را با درجه اهمیتی متفاوت از دیکسون به عنوان مهمترین معیار می­دانستند.به این ترتیب که اهمیت معیار قیمت در تحقیق آنها از دو معیار کیفیت و تحویل به موقع بیشتر بود.

وبر[4]و همکارانش هم در سال 1991به استناد بررسی74 مقاله که در رابطه با روش ها و معیار های انتخاب تامین کننده بین سال های 1966 تا 1990 تهیه کرده بودند،دریافتند که بیش از 63 درصد مقالات (47مقاله مرتبط) موضوع انتخاب تامین کننده را در محیط چند معیاره مد نظر قرار داده اند و به بررسی معیارها و روش های تحلیلی در فرآیند انتخاب تامین کننده پرداختند و در تحقیق آنها هم همان معیارهایی که فرون[5] (1973) بدست آورده بود، بدست آمد اما با درجه اهمیتی متفاوت از آنها به این ترتیب که قیمت در 82 درصد مقالات (61 مقاله مرتبط) بود و بعد از آن موعد تحویل با 59 درصد مقالات (44 مقاله مرتبط) در رده دوم بود و نهایتا کیفیت با 54 درصد مقالات (40 مقاله مرتبط) در رده سوم بود.

و همچنین زانگ[6] و همکارانش در سال 2004 در تحقیق شان 49 مقاله از سال 1992تا 2003 را جمع آوری کردند و بر اساس روشوبر[7]و همکارانش(1991) مورد بررسی قرار دادند و معیارهای انتخاب تامین کننده را هم در 23 معیار معرفی شده توسط دیکسون[8]  (1966) و هم معیار های جدید مورد بررسی قرار دادند و با مطالعه انجام شده توسط وبر مقایسه کردند. مطالعه آن ها همانند تحقیق وبرنشان داد که قیمت خالص، کیفیت و تحویل به موقع مهمترین معیارهای انتخاب تامین کننده است. آرکادر و لیندنر[9] هم در سال 2001 در تحقیقی که انجام دادند همان سه معیار Weberرا جزء رایج ترین معیارها مطرح کردند.

کانان و تان[10]و  Tanدر سال 2002 یک مطالعه تجربی در ارتباط با اهمیت انتخاب تامین کننده و معیارهای ارزیابی خرید در شرکت های تولیدی آمریکایی برای موادی که در کالاهای در حال ساخت به کار می رود انجام داد آنها هم مانند  وبر(1991) و  آرکادر(2001) با دو معیار کیفیت و تحویل به موقع جزء مهمترین معیارها اتفاق نظر داشتند اما به جای هزینه، زمان پاسخگویی و درجه سرویس دهی را به عنوان مهمترین معیار می دانستند.

اما داهل[11]در سال 2003 در تحقیقی که بر روی معیارهای ارزیابی تامین کنندگان انجام داد علاوه بر معیارهایی که وبر (1991) و آرکادر(2001) به عنوان مهمترین معیارهای ارزیابی می دانستند معیار ظرفیت تامین کنندگان را هم جزء معیارهایی می دانست که در عمل برای ارزیابی تامین کنندگان کاربرد بیشتری دارد.

بوران[12]  و همکارانش (2009) هر دو در صنعت خودرو سازی تحقیق موردی خود انجام دادند و معیارهای مشترک در ارزیابی آنها قیمت وتحویل به موقع بود ولی با درجه اهمیتی متفاوت به طوری که در تحقیق Kokangul تحویل از قیمت درجه اهمیت بیشتری دارد اما در تحقیق بوران بر عکس بود و معیارهای توسعه و همکاری را علاوه بر معیارهای مشترک ذکر شده اما با درجه اهمیت کمتر در نظر گرفت.

دراین راستا چوئی و هارتلی[13] هم در سال 1996 یک بررسی از مدیران خرید شرکت هایی درسطوح مختلف صنعت خودرو سازی آمریکا انجام داده بودند و اجزاء اصلی عملیات انتخاب تامین کننده را تحلیل کرده بودند و 8 معیار را شناسایی کردند. آنها معیارهای مالی، کیفیت، تحویل، روابط نزدیک، انعطاف پذیری، توانایی تکنولوژیکی، خدمات به مشتری، قابلیت اعتماد و قیمت به عنوان اصلی ترین معیارها بیان کردند.نتایج تجربی نشان می دهد که معیارهای کیفیت و تحویل بیشترین اهمیت و مالی کمترین اهمیت را دارد.

هوو[14]و همکارانش در سال 2010 یک مرور کلی بر روی 78 مقاله از مقالات منتشر شده در سطح بین المللی انجام دادند و در این مقاله صدها معیار پیشنهاد شد و آنها به این نتیجه رسیدند که محبوبترین معیارها به ترتیب عبارتند از کیفیت، تحویل، هزینه/ قیمت، قابلیت ساخت، خدمات، مدیریت، تکنولوژی، تحقیقات و توسعه، مالی، انعطاف پذیری، شهرت، روابط، ایمنی و محیط زیست است. %18/87 از مقالات (68 مقاله مرتبط) معیار کیفیت را در فرآیند انتخاب تامین کننده مد نظر قرار دادند و دومین معیار محبوب تحویل بود که%05/82 از مقالات (64 مقاله مرتبط) از این معیار استفاده کرده اند و نهایتا سومین معیار محبوب قیمت/هزینه است که %77/80  از مقالات (63 مقاله مرتبط) از آن استفاده کرده اند (جدول 2-2). همان طور که می بینیم هوو و همکارانش همانند وبر(1991) سه معیار قیمت، تحویل و کیفیت را جزء مهمترین معیارها دانستند اما درجه فراوانی این معیارها در دو تحقیق بر عکس هم بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                   شکل( 2-2): فرایند ارزیابی و انتخاب تامین کننده (2008  Mendoza et al.,)

Share