پایان نامه های ارشد سری هشتم

تاثیر اقلیم برکشت سویا در منطقه رضوانشهر(استان گیلان )- قسمت ۲

یکی از مهمترین عوامل مؤثر در انتخاب مناطق مناسب برای کشت سویا، توجه به عناصر اقلیمی و به خصوص نیازهای حرارتی این گیاه می‌باشد. امروزه نقش اقلیم در بخش کشاورزی، از طریق توزیع جغرافیایی محصول بر اساس شرایط اقلیمی، جهت پیشگیری از آسیب های احتمالی بروز سرما و یخبندان، طوفان، خشکسالی و یا کاهش آب بر هیچ کس پوشیده نیست. خسارات ناشی از عناصر اقلیمی بر روی محصولات زراعی به دلیل عدم تناسب نوع محصول با شرایط محیطی، قابل توجه است. نمونه این گونه خسارت‎ها در نقاط مختلف جهان هر سال تکرار می‌شود. به طور مثال خسارت ناشی از سرمای دیررس بهاره و زودرس پاییزه در استان گیلان و شهرستان رضوانشهر در بعضی از سال‌ها قسمتی از محصول باغ‌های منطقه وبخش قابل توجهی از محصولات زراعی بویژه سویا را از بین می‌برد و میلیاردها ریال خسارت وارد می‌کند (اسدی، ۱۳۷۸). بنابراین تخصیص بهینه منابع انسانی، مادی و طبیعی با شناخت شرایط جوی و اقلیمی، جهت دستیابی به توسعه همه جانبه (پایدار) بیش از پیش آشکار می‌ گردد.
تفاوت‌های مکانی از نظر کشاورزی و تولید محصول، ضرورت انجام مطالعات اگروکلیماتولوژی (اقلیم کشاورزی) را آشکار می‌سازد. در حقیقت بدون فهم و درک اقلیم، هیچ منطقه و ناحیه کشاورزی، اقتصادی نخواهد بود. هر ناحیه دارای ویژگیهای مخصوص به خود می‌باشد که با مناطق پست تر یا مرتفع‌تر متفاوت است. عوامل مذکور باعث شده که، هر منطقه بر حسب ناهمگنی‌های فیزیکی (توپوگرافی، شیب، اقلیم) دارای مناطق زراعی مختلفی باشد. شهرستان رضوانشهر نیز به لحاظ تنوّع عوامل فیزیکی، که ناشی از صور مختلف ناهمواریها، خاک، اقلیم و … از لحاظ مناسب بودن برای کشاورزی از منطقه‌ای به منطقه دیگر، بسیار متفاوت است. در این مطالعه مناطق مستعد کشت لوبیا، ماش و سویا به عنوان سه محصول مهم غذایی از طریق نیازهای حرارتی مشخص شده است.
لذا این تحقیق در نظر دارد با بررسی اقلیمی کشت سویا در شهرستان رضوانشهر این مشکل را برای کشاورزان حل نموده و بتواند گامی هرچند کوچک در اقتصاد کشور بردارد و براین اساس این پایان نامه را به پنج فصل زیر تقسیم نموده است.
فصل اول: کلیات تحقیق
فصل دوم: مرور منابع و ادبیات تحقیق
فصل سوم: روش اجرای تحقیق، مواد و روش
فصل چهارم: یافته های تحقیق
فصل پنجم: نتیجه گیری و پاسخ به فرضیات و در نهایت منابع و مآخذ می باشد
فصل اول
کلیات
۱-۱ بیان مساله
امروزه توجه به اهمیت تولید کشاورزی در امنیت غذایی جامعه و نیز ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی امری اجتناب ناپذیر است. عدم آگاهی کشاورزان استان گیلان در این زمینه میتواند خطر بزرگی را متوجه اقتصاد کشاورزی و دیگر بخشهای تولید وارد کند. به منظور نیل به امنیت غذایی علاوه بر اتخاذ سیاست های مطلوب و برخورداری از منابع کافی، باید تولید کشاورزی به گونه ای باشد که تمامی نیازهای جامعه را برآورده سازد. از سوی دیگر تولید کشاورزی خود نیازمند دو گروه عوامل تولیدی می‎باشد.
گروه اول، عوامل فیزیکی تولید از قبیل: زمین، بذر، آب، نیروی کار و غیره که وجود آنها از نظر کمی و کیفی شرط لازم تولید است و گروه دوم عوامل غیر فیزیکی تولید که ریشه در مدیریت و اقتصاد کشاورزی دارند. با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت و اقتصاد کشاورزی، این عامل به عنوان شرط کافی تولید تلقی می‎گردد. بنابراین به منظور تولید کشاورزی مطلوب و بهینه، وجود عوامل فیزیکی و غیر فیزیکی تولید درکنار یکدیگر لازم و ملزوم هم می‎باشند.
زمینهای زراعی استان گیلان، استعداد قابل توجهی در تولید انواع محصولات اعم از برنج، علوفه و صیفی و سبزیجات از جمله سویا دارند، اما تا کنون آنچنان که باید مورد استفاده قرا ر نگرفته است. و کشاورزی در شرایط کنونی جوابگوی معیشت خانوارها نمی باشد که بسیاری از کشاورزان ناچار به شهرهای بزرگ مهاجرت نموده اند. امروزه دو فاکتور از عوامل فیزیکی یعنی آب و نیروی کار به شدت در معرض خطر قرار دارند. به همین جهت در برخی از مناطق با توجه به اقلیم کشاورزان اقدام به کشت محصولات جدید به جای محصولات فعلی می نمایند که بطور نمونه می توان کشت صنوبر و یا کیوی را به جای برنج نام برد.
شهرستان رضوانشهر در غرب گیلان به دلیل نزدیکی به دریای خزر همواره در مسیر بادهای غربی قرار داشته و وقوع بارشهای زمستانه و برودت هوا در فصول سرد سال مثل سایرمناطق استان در ۶ ماه سال تولیدات کشاورزی در آن رواج نداشته ودر فصول کشاورزی، کشاورزان اقدام به کشت برنج می نمایند. تک محصولی بودن اکثر کشاورزان این منطقه خود مزید برعلت است. با توجه به مشکلاتی که در مطالب فوق عنوان گردید نگارنده درصدد است. با بررسی تاثیر اقلیم برکشت سویا در منطقه رضوانشهر بتواند بهترین محصول که دارای صرفه اقتصادی برای کشاورزان باشد را بیابد.
۱-۲ پرسش اصلی تحقیق
با توجه به موضوع تحقیق، محقق در صدد پاسخگویی به سوالات زیر است.
۱-آیا شرایط اقلیمی در منطقه رضوانشهر استان گیلان جهت کشت سویا مناسب است ؟
۲- بهترین زمان برای کشت سویا در منطقه رضوانشهر چه ماهی می باشد؟
۳- آیا با توجه به شرایط اقلیمی شهرستان رضوانشهر میتوان کشت سویا را در آنجا رواج داد؟
۱-۳ ضرورت و اهمیت تحقیق
در نیم قرن گذشته سویا از نظر میزان تولید پس از گندم و ذرت در رده سوم و از نظر ارزش پس از ذرت در رده دوم جهانی قرار داشته است. سویا گیاهی است که علاوه برتولید دانه، شاخ و برگ آن به عنوان علوفه مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین کشت این گیاه به دلیل تثبیت بیولوژیکی نیتروژن موجب تقویت خاکهای زراعی می گردد. از دانه این گیاه بیش از ۱۰۰ نوع فرآورده تجاری مختلف بدست می آید که می‎توان به محصولات لبنی مانند شیر، پنیر، مارگارین، فرآورده های دارویی مانند ضد پوکی استخوان و ضد سرطان، محصولات غذایی مانند نوشیدنی شکلات و غیره اشاره کرد. پروتئینی که در دانه سویا وجود دارد. دارای کیفیت بالایی می باشد و می تواند پس از روغن کشی مورد استفاده قرار گیرد و جانشین پروتئین حیوانی در غذای انسان گردد. دانه سویا دو برابر گوشت قرمز وپنیرو ۱۰برابر شیر پروتئین دارد. پروتئین دانه حاوی بسیاری از اسیدهای آمینه ضروری می باشد. شهرستان رضوانشهر با توجه به شرایط توپوگرافی خاص و کوهستانی بودن برخی از مناطق آن جهت کشت برنج از وسعت کافی برخوردار نبوده، لذا در کنار برنج و سایر موارد لزوم کشت سویا با توجه به اقلیم آن ضروری به نظر رسیده و دارای اهمیت می باشد.
۱-۴ اهداف تحقیق
شناخت شرایط اقلیمی کشت سویا در منطقه رضوانشهر استان گیلان
بررسی و معرفی شرایط مناسب اقلیمی جهت کشت سویا
ارائه راهکار های لازم در جهت بهترین زمان برای کشت سویا در منطقه رضوانشهر می باشد
۱-۵ فرضیه‌ها
باتوجه به اهداف و پرسشهای تحقیق، برای این پژوهش سه فرضیه مطرح شده است. که به شرح زیر می‎باشد.
۱-بنظرمیرسدشرایط اقلیمی درمنطقه رضوانشهراستان گیلان جهت کشت سویا مناسب باشد
۲- بهترین زمان برای کشت سویادرمنطقه رضوانشهرچه ماهی میباشد.
۳- آیاباتوجه به شرایط اقلیمی شهرستان رضوانشهرمیتوان کشت سویا رادرآنجا رواج داد.
۱-۶ موانع و مشکلات تحقیق
عدم وجود آماری منسجم در ارتباط با تولیدکنندگان کشت سویا در محدوده مورد مطالعه
عدم وجوداقدامات مشابه در زمینه کشت سویا بخصوص در منطقه مورد مطالعه
عدم همکاری برخی سازمانها در ارائه اطلاعات کشاورزی می باشد.
۱-۷ واژه ها و مفاهیم
اقلیم
اقلیم (climate)، واژه ای است عربی که از کلمه یونانی کلیما (climat) گرفته شده و در فارسی به نام کلی آب و هوا استعمال می شود. در واقع اقلیم یک مفهوم احساسی است و می توان آن را متوسط وضعیت هوا در یک منطقه دانست. هواشناسی عوامل زیادی را در بر می گیرد مانند دما، رطوبت، ابر، بارندگی، قابلیت دید، باد و غیره اما اقلیم یک منطقه معمولا فقط با دو پارامتر دما و بارندگی سنجیده می شود. دلیل این امر آن است که سایر عناصر هواشناسیی به نحوی در این دو پارامتر متجلی می شود و نیازی به وارد کردن آنها در برسیهای اقلیمی نیست (علیزاده، موسوی؛کمالی، موسوی بابکی، ۱۳۷۶، ص۳۷۹).
کشت
قرار دادن بذر در بستر به منظور جوانه زدن و رشد و نمو را کاشت یا کشت می گویند. پس از انجام شخم و عملیات تکمیلی فیزیکی و شیمیایی خاک و تسطیح آن با ماله یا لولر، روش کاشت معین و مشخص می‎شود که به عواملی مانند مقدار آب، وسایل کاشت، جنس زمین، نوع گیاه و اقلیم منطقه بستگی دارد.
سویا:
سویا با نام علمى Glycinemax و از تیره نخود (Fabaceae (Legominosae مى‌باشد. این گیاه یک‌ساله، دولپه و علفى است که به‌ دو صورت دانه‌اى و علوفه‌اى مورد کاشت و بهره‌بردارى قرار مى‌گیرد. چنانچه به‌منظور تولید دانه کشت شود در گروه حبوبات و اگر تولید علوفه مورد نظر باشد در گروه بقولات Legomes قرار مى‌گیرد.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.