مرتکب، وسیله، موضوع جرم، نتیجه مجرمانه، رابطه علیت بین فعل محارب و نتیجه مجرمانه.
۲-۲-۱-۱- رفتار مرتکب
رفتار انسان اصولاً شامل فعل و معتقدات او است و فعل یا مثبت یا منفی. فعل مثبت به نوبه خود یا فعل مثبت مادی است یا فعل مثبت معنوی است همانطور که قبلاً بیان کردم رفتار محارب باید به صورت فعل مثبت مادی صورت بپذیرد و ترک فعل و فعل مثبت معنوی و نیز معتقدات در تحقق محاربه مؤثر نمی باشند به خاطر اینکه همه مصادیقی که در روایات آمده و همچنین تعریفاتی که فقها از محاربه کرده اند همگی حاکی از آن است که فعل مثبت مادی مورد توجه است چه در محاربه به کار بردن اسلحه را شرط بدانیم یا اینکه آن را شرط ندانیم به هر حال برای تحقق محاربه سلاح لازم است و یا آماده نمودن سلاح و یا حمل هم کافی است در هر حال همه آنها فعل مثبت مادی هستند.
۲-۲-۱-۲- وسیله
در تعریف محاربه گفته شد برای تحقق محاربه استفاده از وسیله شرط می باشد ولی آنچه در روایات آمده استفاده از سلاح را به شرط کرده اند، منحصر به اسلحه گرم یا شمشیر نیست، بلکه هر نوع وسیله ای که در جنگ و دفاع مورد استفاده قرار می گیرد را شامل می شود. جندی عبدالملک در این مورد می گوید: « یراد بالاسحله الادوات التی تسخدم فی التقوی او فی الدفاع». (جنیدی، ۱۳۵۳ : ۳۹۲ ) یعنی مراد از اسلحه هر چیزی است که در جنگ و دفاع مورد استفاده قرار می گیرد و همچنین با توسعه و پیشرفتی که عصر حاضر در مورد استفاده و وسایل در جنگها صورت می گیرد، همه مصادیق سلاح از عصر حجر تا عصر حاضر را شامل می شود.
۲-۲-۱-۳- موضوع جرم
موضوع جرم همان ایجاد خوف برای مردم یا سلب امنیت عمومی، درجه ارعاب و هراس و سلب امنیت و وسعت عملی سلب آزادی و امنیت تأثیری در ماهیت قضیه ندارد مقصود آن است که به هر نحوی موجب اغتشاش و سلب امنیت عمومی شود حتی اگر از طریق ترساندن یک نفر باشد.
۲-۲-۱-۴- نتیجه مجرمانه
محاربه همان طور که ابتدا بیان کردیم از جرایم مطلق محسوب می شود و برای تحقق آن حصول نتیجه مجرمانه یعنی ایجاد رعب و وحشت و خوف در مردم لازم نیست موضوع جرم محاربه عملی که قابلیت سلب آسایش و ایجاد رعب و وحشت برای مردم را داشته باشد همان طور که صاحب جواهر می گوید: « المحارب هو کل من جرد السلاح او حمله لاخافه الناس ولو واحد لو احد علی وجه یتحقق به صدق اراده الفساد فی الارض»‌‌ (‌‌‌نجفی،۱۴۰۴ : ۵۶۴ )
ملاک در محاربه قصد ایجاد ارعاب و قصد اخافه و برهم زدن امنیت عمومی است. محاربه از جرایم مطلق است که تحقق آن منوط به تحقق نتیجه مجرمانه نمی باشد.
۲-۲-۱-۵- رابطه علیت بین فعل محارب و نتیجه مجرمانه
در جرایم مطلق حصول نتیجه مجرمانه شرط تحقق آنها امنیت پس بحث رابطه علیت هم منفی است در جرایم محاربه چه به نتیجه برسد و چه به نتیجه نرسد جرم کامل است و فرصتی برای احراز رابطه علیت باقی نمی ماند. محارب از نظر مسئولیت مدنی لازم است عمل او منجر به خسارت شده باشد و الا مسئول مدنی نخواهد بود ولی مسئولیت کیفری او محقق و قابل مجازات است.
۲-۲-۲- رکن معنوی جرم
جرم محاربه نیاز به سوء نیت عام دارد همان قصد آگاهانه نقص قانون می باشد ولی عبارت برای ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت، که در ماده ۲۷۹ ق.م.ا. مصوب ۱۳۹۲ بیان شده ، ظهور در آن دارد که قصد ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت، سوء نیت خاص این جرم می باشد که بدون آن، جرم محاربه محقق نمی شود با توجه به ظاهر ماده می توان اینگونه استفاده کرد که جرم محاربه مقید به قصد ترساندن است. شهید ثانی، بر خلاف بسیاری از فقهای دیگر، قصد ترساندن را برای تحقق جرم محاربه لازم نمی داند. در تحقق محاربه اصل ریبه بودن شرط نیست. و فقها در این زمینه با هم متفق القول هستند امام خمینی می فرماید: « لا یشترط کونه من اهل الریبه مع تحقق ما ذکره» ( موسوی خمینی ، ۱۳۶۹ :۴۹۲ ) یعنی لازم نیست که محارب از اهل ریبه باشد.
سؤالی که در این جا پیش می آید این است که آیا قوی بودن و یا ضعیف بودن مرتکب در تحقق جرم محاربه مؤثر است یا نه؟
شهید ثانی آن را شرط نمی داند و همچنین امام خمینی می فرماید: «در ثبوت حکم محاربه برای کسانی که صرفاً به قصد مزبور سلاح می کشند در حالیکه به نحوی ضعیف باشد که از ترساندن او خوفی برای هیچ کس ایجاد نشود اشکال ، بلکه ممنوع است. بله اگر آنقدر ضعیف نباشد که از اخافه او ترس ایجاد نشود بلکه در بعضی از جانداران اشخاص موجب ترس گردد ظاهراً داخل در حکم محاربه است. (موسوی خمینی ،۴۹۲:۱۳۶۹ )
ولی به نظر می رسد که توانایی در ایجاد هراس خصوصیت فعل مرتکب است نه خصوصیت شخص مرتکب پس شرط دانستن توانایی اخافه در محارب خلاف ظاهر است. در این خصوص ماده ۲۷۹ قانو

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه با موضوعطبیعت گرایی، آموزش و پرورش، وجدان اخلاقی، حسن و قبح
دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید