دانلود پایان نامه

حسن نیت بفروشد و پس از آن عدم مالکیت وی و بی اعتباری تصرف ثابت شود آن بیع فضولی و غیر نافذ است. با وجود این در حقوق موضوعه ایران مصادیقی برای مالکیت ظاهری وجود دارد.
گفتار سوم: شرایط تحقق مالکیت ظاهری
هدف نظریه مالکیت ظاهری تأمین امنیت معاملات، تسهیل گردش ثروت و تأمین اعتبار و جلوگیری از رواج بی اعتباری در جامعه با حمایت از اعتماد مشروع اشخاص است. برای رسیدن به نظریه مالکیت ظاهری تحقق رکن ظاهری و روانی لازم می باشد.
بند اول- رکن ظاهری:
در نظریه مالکیت ظاهری ، اعمال مالک ظاهری که ممکن است شخصی غیر از مالک واقعی ملک باشد، معتبر است و به استناد آن مالک واقعی به اجرای تعهدات قراردادی که مالک ظاهری واقع ساخته، ملزم می سازد.
البته اجرای نظریه مالکیت ظاهری متضمن آن است که وضع ظاهری وجود داشته باشد، همین اوضاع و احوال بر مالکیت شخص دلالت کند. در ایجاد مالکیت ظاهری رفتار مالک واقعی و مالک ظاهری نقش اساسی دارد.
الف -وضع مالک واقعی :

مالک واقعی شخصی است که حق مالکیت متعلق به وی است، لیکن مالک ظاهری شخصی است که نسبت به مال او معامله می کند پس از احراز واقع مالک ظاهری از رابطه حقوقی حذف می شود و مالک واقعی متعهد به اجرای مفاد قرار داد می باشد.
مالک واقعی نقش مهمی در تحقق شرایط نظریه ظاهر ایفاء نمی کند، لیکن رفتار وی در تحقق وضع ظاهری مؤثر است.
اجرای نظریه ظاهر منوط به تحقق وضع ظاهری است؛ یعنی اشخاص با مشاهده تصرفات مالکانه مالک ظاهری وی را مالک واقعی بپندارد و بر اساس آن اقدام به انجام معامله نماید. علی ایحال اگر تصرفات مالک واقعی مشهود، مستمر و علنی باشد ادعای اعتماد به وضع ظاهری پذیرفته نمی شود؛ زیرا مالک در مال تصرف آشکار دارد و زیان دیده به راحتی می توانست این موضوع را احراز کند.
از سوی دیگر حسن نیت در معاملات اقتضاء می کند که اشخاص در انجام معاملات خود در سمت طرف قرارداد دقت و بررسی کنند و به دلیل مشهود بودن تصرفات مالک وضع ظاهری ایجاد نمی شود.
ب-وضع مالک ظاهری
مالک ظاهری در نظریه ظاهر نقش اساسی دارد. وضع مالک ظاهری باور و اعتقاد به مالکیت را در اشخاص ثالث به وجود می آورد و نوع تصرفات وی باید بیانگر مالکیت وی باشد. در واقع برای اینکه مالک ظاهری را مالک واقعی بدانیم باید از وضع ظاهری مالکیت او را استنباط کنیم .
رفتار مالکانه مالک ظاهری دلیلی برای اثبات اشتباه مشروع شخص ثالث مبنی بر واقعی بودن حقوق مالک ظاهری است.
رفتار و عملکرد متصرف شکل های متفاوت دارد؛ در برخی موارد مربوط به زمان فروش و مشاهده مال غیر منقول می باشد یعنی زمانی که خریدار برای خرید به فروشنده مراجعه می نماید و رفتار فروشنده مالکانه باشد.
همچنین سکوت فروشنده در موضوع معامله و اعتقاد عموم به مالکیت وی مالکیت ظاهری را ایجاد می نماید و اشتباه در عنوان مالکیت چنین اشخاصی مشروع به شمار می رود.
هر چند همواره شخص ساکن در ملک محل اقامت دلیل بر مالکیت وی نمی باشد، لیکن تصرفات وی مبنی بر فروش محل سکونت در نظر اشخاص ثالث دلیل بر مالکیت وی می باشد.
تصرف علنی ، آشکار، آرام ، مستمر بدون مزاحم دلیل مالکیت متصرف است و خریدار با استناد به آن می تواند مشروع بودن اشتباه خود را ثابت کند.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

وضع ظاهری باید مستمر باشد استمرار و تکرار تصرفات مالکانه موجب به وجود آمدن وضع ظاهری معتبری باشد و شخص می تواند برای اثبات مشروع بودن تصرفات خود به آن استناد نماید.

بند دوم -رکن روانی:
برای تحقق مالکیت ظاهری علاوه بر وجود رکن مادی، باید رکن روانی یا معنوی نیز احراز شود و رکن معنوی مالکیت ظاهری از دو جنبه نوعی و شخصی تشکیل می شود.
اشتباه مشترک و حسن نیت، رکن روانی مالکیت ظاهری را تشکیل می دهد.
الف -اشتباه مشترک ( نوعی و همگانی )
اشتباه به معنای تصور نادرست از واقعیت استو اشتباه مشترک، اشتباه گروهی از اشخاصی است که در شرایط معین مرتکب می شوند.
اشتباه مشترک در مالکیت ظاهری وقتی محقق می شود که اشخاص ثالث با مشاهده اعمال مالکانه مالک ظاهری وی را مالک واقعی تلقی کند و بر اساس همین مشاهدات اقدام به انجام معامله نمایند.
رویه قضایی فرانسه برای اثبات معاملات و تأمین منافع عموم جامعه، علیرغم سکوت قانون، بر خلاف قواعد حقوقی نظریه مالکیت ظاهری را پذیرفته است. این اقدام بر مبنای اشتباه مشترک یا نوعی شکل گرفته است. اشتباه مشترک یک قاعده عرفی است.
شورای دولتی در دلایل توجیهی تفسیری خود در سال ۱۸۰۷ به اشتباه مشترک استناد کرده و به موجب آن “اشتباه مشترک حقوق می سازد” تصدیق شد.
اشتباه مشترک خریدار یکی از شرایط تحقق اجرای نظریه مالکیت ظاهری است. در واقع برای اجرای مالکیت ظاهری تصور اشتباه و فریب خوردن کافی نیست، بلکه اشتباه مشترک به معنای آن است که اگر هر کس دیگری غیر از خریدار در همان وضع قرار بگیرد و با اعتماد به ظاهر ناشی از اعمال مالکانه مالک ظاهری وی را مالک واقعی می پندارد و با او معامله می کند. در اشتباه مشترک شخص ایده آل و با احتیاط معیار اجرای نظریه مالکیت ظاهری قرار می گیرد تا لطمه به حق مالکیت و حفظ امنیت و ثبات معاملات توجیه گردد.
دلایل مختلفی ممکن است موجب اشتباه عموم شود، اشخاص با اعتماد به ظاهر ناشی از غلبه یا طبیعت موضوع، وضع ظاهری را واقعی می پندارد و دچار اشتباه می شوند.
در اکثر مواقع تصرف با مالکیت همراه است و اشخاص به ظهور ناشی از آن اعتماد می کنند. اشخاص وسیله ای برای آگاهی از وضع واقعی ندارند و حقوق نیز ابزار مناسبی برای آگاهی از مالکیت در اختیار آنان قرار نمی دهد. اگر برای حمایت از اشخاص ثالث اعمال مالک ظاهری را معتبر بدانیم لطمه بزرگی به حق مالکیت وارد می شود، حق مالکیت مطلق و در مقابل هر شخصی قابل استناد است و مالک با استناد به حق عینی می تواند مال خود را از هر متصرفی پس بگیرد. از سوی دیگر حمایت از اشخاص ثالث نیز لازم است زیرا هیچ چیز به وی خطر تعلق مال به غیر را بازگو نمی کند و بعد از کشف واقع وی تنها رها می شود نظریه مالکیت ظاهری اثر بسیار مهمی دارد و با تنقیذ اعمال حقوقی مالک ظاهری، ضربه بسیار سنگینی را به حق مالکیت مالک واقعی وارد می سازد، پس به منظور تحقق هدف آن و جلوگیری از سوء استفاده اشخاص و همچنین اجتناب از ورود خلل بیشتر به حق مالکیت اشخاص باید نظریه مالکیت ظاهری را با دقت بیشتر بررسی نمود.
معامله اموال منقول با سرعت و کثرت همواره است و وضع خاص آن اجازه بررسی و دقت بیشتر را نمی دهد و چاره ای جز اعتماد به ظاهر وجود ندارد و صرف احراز حسن نیت خریدار برای حمایت از او کافی است، لیکن معاملات اموال غیر منقول با دقت بیشتری انجام می شود و این تفاوت وضعیت شرایط دقیق تری را ایجاب می کند به همین دلیل غیر از حسن نیت خریدار، باید اشتباه مشترک وی نیز احراز شود.

مطلب مشابه :  پایان نامه رشته حقوق درباره : پیامبر اسلام (ص)

ب -حسن نیت ثالث:
برای اجرای نظریه مالکیت ظاهری علاوه بر وجود اشتباه مشترک یا نوعی حسن نیت ثالث نیز باید احراز شود. در نظریه مالکیت ظاهری ذینفع، وضع ظاهری نقش اساسی دارد در واقع این نظریه با اعتبار بخشیدن به معامله فضولی از ثالث حمایت می کند. برای اجرای نظریه مالکیت ظاهری، ثالث باید علاوه به اشتباه مشترک، حسن نیت نیز داشته و در خور حمایت باشد. نظریه مالکیت ظاهری صرفاً از ثالث با حسن نیت حمایت نموده و ثالث با سوء نیت و سهل انگار را در خور حمایت نمی داند.
حسن نیت ثالث به معنای اعتقاد مشروع وی به درست بودن معامله و جهل نسبت به علت معامله (تعلق مبیع به غیر) است؛ یعنی وی وضع ظاهری را واقعی بپندارد و با اعتقاد به درستی مالکیت فروشنده اقدام به انجام معامله نماید و نتوان به وی تقصیری را نسبت داد و اشتباه شخص ثالث مشروع باشد.
در واقع اگر ثالث به وضع واقعی آگاهی کامل داشته باشد و علیرغم آن اقدام به انجام معامله با مالک ظاهری نماید نظریه مالکیت ظاهری قابل اجرا نمی باشد. به عنوان مثال: اگر معامله با مالک ظاهری باشد و تردید انجام پذیرد وی نمی تواند اجرای نظریه مالکیت ظاهری را درخواست کند یا اگر معامله در شرایط متعارف آن واقع نشود مثلاً ثمن معامله بسیار کم باشد و در معامله تردید پیش آید، به دلیل محرز نبودن تصور و اعتقاد مشروع نمی توان از ثالث حمایت کرد.
سن، جنس و حرفه ثالث در ارزیابی و احراز اشتباه وی نقش مهمی ایفاء می کند . به عنوان مثال ادعای اشتباه از یک شخص حرفه ای پذیرفته نمی شود .
حسن نیت ثالث به عنوان شرط اجرای نظریه ظاهر، به معنای جهل او از وضع واقعی و تلاشی متعارف برای آگاهی از واقعیت است؛ یعنی اشخاص باید در روابط حقوقی برای آگاهی از درستی سمت طرف قرارداد به بررسی آن بپردازند.

گفتار چهارم – آثار نظریه مالکیت ظاهری :
در مالکیت ظاهری، اشخاص با اعتماد مشروع به ظاهر با مالک ظاهری معامله می کنند و بعد از آن، مالکیت ظاهری و تصور اشتباه شخص احراز می شود. مطابق قواعد حقوقی معامله نسبت به مال غیر، نافذ نیست و خریدار باید مال را به مالک رد کند و ثمن را از مالک ظاهری پس بگیرد، لیکن در نظریه مالکیت ظاهری، مال غیر بدون اراده مالک واقعی به خریدار انتقال می یابد و مالک واقعی باید تعهدات ناشی از قراردادی را که توسط مالک ظاهری واقع شده، اجرا کند. در مالکیت ظاهری رابطه مالک واقعی و مالک ظاهری، همچنین رابطه مالک ظاهری با زیان دیده و رابطه مالک واقعی و زیان دیده مطرح می شود.
بند اول- رابطه ثالث با مالک ظاهری
در مالکیت ظاهری، قرارداد فی مابین مالک ظاهری و خریدار منعقد می شود و مطابق قواعد حقوقی اعمال مالک ظاهری معامله به مال غیر است و اگر مالک واقعی معامله را تنفیذ نکند، فروشنده ( مالک ظاهری ) در مقابل خریدار مسئولیت غیر قراردادی دارد که حدود مسئولیت مالک ظاهری به نسبت سوء نیت و حسن نیت متعامل متفاوت است، لیکن در نظریه مالکیت ظاهری، قرارداد پس از احراز وضع ظاهری به مالک واقعی تحمیل می شود و مالک واقعی باید آثار قرارداد را بپذیرد و تعهدات قراردادی را اجرا نماید.
نظریه مالکیت ظاهری، رابطه قراردادی را بین مالک واقعی و خریدار ایجاد می کند و ثالث باید اجرای تعهدات قراردادی را از مالک واقعی بخواهد؛ زیرا مالک ظاهری از این رابطه حذف می گردد، چون مسئولیت غیر قراردادی بر رابطه آن دو حکومت می کند، زیرا روابط آن دو تابع قرارداد نمی باشد البته اگر مالک ظاهری در مقابل ثالث تعهدات شخصی را بر عهده گرفته باشد، موظف به اجرای آن می باشد.
بند دوم – رابطه مالک واقعی و ثالث
حقوق و تعهدات شخص ثالث و مالک واقعی بر حسب منشاء مالکیت ظاهری متفاوت است. با این توضیح که ممکن است مالکیت ظاهری از ظاهر سازی مالک واقعی و یا در اثر اشتباه مشترک؛ یعنی سببی غیر از ظاهر سازی به وجود آید.
اگر مالک واقعی با ظاهر سازی، وضعی را ایجاد نماید که خریدار با حسن نیت با توجه به آن ظاهر اقدام نماید نمی تواند در مقابل خریدار با حسن نیت به قصد واقعی خود و ظاهر سازی استناد نماید، بلکه از اعتماد مشروع شخص ثالث حمایت می شود؛ زیرا قصد تقلب اشخاص نمی تواند به حقوق اشخاص ثالث خلل وارد سازد.
اگر منشاء مالکیت ظاهری ظاهر سازی نباشد، مطابق نظریه مالکیت ظاهری با اثبات اشتباه مشترک و حسن نیت ثالث، قرارداد مالک ظاهری و شخص ثالث بر مالک واقعی تحمیل می شود؛ یعنی مالک ظاهری از رابطه قراردادی حذف و مالک واقعی باید تعهدات قراردادی را اجرا نماید. این مهم ترین اثر نظریه مالکیت ظاهری است و به موجب آن شخصی که ( مالک واقعی) مستقیم یا غیر مستقیم در وقوع قرارداد دخالت نداشته، به اجرای تعهدات قراردادی ملزم می شود. وی باید انتقال مالکیت مال خود به شخص با حسن نیت را محترم بشمارد. و
علی رغم اینکه مالک قصد انتقال مالکیت و ایجاد تعهد برای خود را ندارد به اجرای تعهدات قراردادی ملزم می شود.
بند سوم – رابطه مالک ظاهری و مالک واقعی
نظریه مالکیت ظاهری با هدف تأمین امنیت معاملات از ثالث ( خریدار با حسن نیت ) حمایت می کند. این نظریه با معتبر دانستن عمل حقوقی به دنبال تأیید اقدام مالک ظاهری و مسئول ندانستن وی نیست. حدود مسئولیت مالک ظاهری در مقابل مالک واقعی را حسن نیت و سوء نیت وی مشخص می سازد.
الف-مالک ظاهری با حسن نیت
در این فرض مالک ظاهری با اعتماد به مشروع بودن در مال تصرف می نماید؛ به عنوان مثال مطابق وصیت نامه متوفی ملکی به موصی له تعلق می گیرد. موصی له ملک را به شخص دیگری انتقال می دهد. اثبات بطلان وصیت، بطلان معامله موصی له را موجب می شود. با استناد به نظریه مالکیت ظاهری در حمایت از خریدار می توان انتقال مالکیت را درست دانست، لیکن مالک ظاهری در مقابل مالک واقعی مسئولیت دارد. مسئولیت وی بر عین و منافع مطلق نیست و حسن نیت مسئولیت وی را تعدیل می سازد.
لیکن در حقوق ایران حسن نیت اهمیت و تأثیر زیادی ندارد و مطابق ماده ۳۰۵ قانون مدنی وی می تواند هزینه های اداره مال را از مالک مطالبه نماید:” در مورد مواد فوق صاحب مال باید از عهده مخارج لازمه که برای نگهداری آن شده است بر آید، مگر در صورت علم متصرف به عدم استحقاق خود”
در حقوق فرانسه حسن نیت مالک ظاهری حدود مسئولیت وی را مشخص می سازد. مسئولیت مالک ظاهری با حسن نیت در مقابل مالک واقعی به شرح زیر است:
۱- ردثمن: مطابق نظریه مالکیت ظاهری، قرارداد مالک ظاهری با ثالث نافذ است و کلیه تعهدات قراردادی از جمله ثمن معامله با همان شرایطی که واقع شده، به مالک واقعی تحمیل می‌شود. و مالک ظاهری باید ثمن را به مالک رد نماید. تعهد مالک ظاهری حتی اگر ثمن از ارزش واقعی مبیع کمتر باشد، رد ثمن را به مالک رد نماید. تعهد مالک ظاهری حتی اگر ثمن از ارزش واقعی مبیع کمتر باشد، رد ثمن معامله است و بیش از آن مسئولیت ندارد. مالک واقعی نمی‌تواند برای جبران کامل خسارت خود،‌ارزش واقعی مال را از او بخواهد، زیرا حسن نیت فروشنده با این درخواست منافات دارد. ماده ۱۳۸۰ ق.م.ف در رد ثمن معامله فضولی بیان می‌دارد: «اگر کسی که مال را با حسن نیت دریافت کرده آن را بفروشد، او فقط باید ثمن بیع را مسترد نماید».
۲- ضمان عین: متصرف با حسن نیت باید مال را به مالک واقعی رد کند، لیکن اگر عین در تصرف شخص با حسن نیت ناقص یا تلف گردد وی در مقابل مالک ضامن عین یا بدل آن نیست. پس اگر مال ناقص شده باشد ولی به غیر از رد مال در همان وضع، تکلیف دیگری ندارد.
۳- ضمان منافع: مالک ظاهری با حسن نیت در مقابل مالک واقعی ضامن منافع استفاده و فوت شده نیست و او ملزم نیست بدل منافع را به مالک واقعی رد نماید.عدم ضمان وی نسبت به منافع در مواد ۵۵۰ و ۵۴۹ قانون مدنی فرانسه بیان شده است.
۴- مطالبه هزینه‌های اداره: مالک ظاهری با حسن نیت می‌تواند هزینه‌های اداره مال را در مدتی که در تصرف وی قرار داشته،‌ از مالک واقعی مطالبه نماید. ماده ۱۳۸۱ قانون مدنی فرانسه در این خصوص بیان می‌دارد: «کسی که مال را پس می‌گیرد، باید حتی به متصرف با سوء نیت، تمام هزینه‌های ضروری و مفید که برای حفظ مال متحمل شده را پرداخت نماید».
ب-مالک ظاهری با سوء نیت
حقوق از شخص با سوء نیت حمایت نمی کند و با چنین شخصی با شدت برخورد می نماید. مسئولیت مالک ظاهری با سوء نیت در مقابل مالک عبارتند از:
۱ – رد ارزش واقعی مال : هر چند نظریه مالکیت ظاهری، عمل حقوقی مالک ظاهری با ثالث را معتبر می داند و تعهدات قراردادی را بر مالک واقعی تحمیل می نماید به همین دلیل مالک ظاهری باید ثمن دریافتی را به مالک واقعی مسترد نماید.لیکن نافذ دانستن بیع به معنای التزام مالک واقعی به ثمن معامله نیست، بلکه دریافت ثمن مطابق نظریه مالک ظاهری، حق قراردادی مالک واقعی است واگر ثمن معامله از ارزش واقعی مال بیشتر باشد. تمام آن به مالک تعلق دارد، لیکن اگر ثمن معامله از ارزش واقعی مال کمتر باشد، مالک ظاهری بر مبنای الزاماتی که بدون قرارداد حاصل می شود، باید معادل ارزش واقعی مال به مالک واقعی

مطلب مشابه :  فایل پایان نامه محتوای دیجیتال

دیدگاهتان را بنویسید