آب و هوا

طبیعت گرجستان
سرزمین گرجستان از دید اقلیمی منحصر به فرده، یعنی هر چار فصل سال دیده می شه طوری که تو یه زمان در کنارهای دریای سیاه هوای تابستونی در بین نخلای حکم فرماست؛ در تپه ماهورهای پایکوهی، رویش علفای تازه و گلای بهاری، همینطور در کوهستان، مه غلیظ مثل ابری که با ریزش برف و باران همراهه هست.

اما کوهای قفقاز بزرگ مثل قازبگی و دیگه کوها، از برف کلفت پنهون شدن. در کل آب و هوای گرجستان تابعیه از موقعیت جغرافیایی این سرزمین، توده های هوای اشباع شده از بخارات آب دریای سیاه از طرف غرب وارد دالان قفقاز و در گرجستان غربی باعث بارندگی متناوب می شه و با از دست دادن نسبتی رطوبت از رشته کوهای سورامی، مسختی و ارسیانی وارد گرجستان شرقی می شه.

شاید به همین دلیله که گرجستان شرقی بارندگی کمتری رو دریافت می کنه و آب و هوای اون خشک تره.[۹]

آب و هوا  و طبیعت گرجستان

ناهمواریا
کشور گرجستان بیشترً کوهستانیه. بیشتر از ۸۰٪ قلمرو این سرزمین رو کوهستانا و تپه ماهورها پوشوندهه. فعالیتای عادی مربوط به زلزله در نواحی دارای ساختار آتشفشانی در گرجستان جنوبی آشکار شده.

برخلاف کلیات عمومی کوه شناسی، قسمت گرجستان قفقاز بزرگ، در برابری با زمین شناسی و ساختار اصلی ناهمواری، به سه قسمت غربی، مرکزی و شرقی تقسیم شده.[۱۰]

قفقاز بزرگ

تصویر ماهواره ای قفقاز
با گذر از غرب به شرق در امتداد رشته کوه قفقاز بزرگ، امکان نگاهٔ افزایش تدریجی آب پخشان اصلی بین رودخانهای دامنهای شمالی و جنوبی و همینطور کوهای نوک نیزی که به طرف سواحل دریای سیاه و اراضی پست کولخیس، کشیده شدن، وجود دارن. همهٔ نواحی کوهستانی که بین دره «پسو» و مرزهای شرقی جمهوری خودمختار آبخازیا کشیده شدن، «قفقاز غربی» نامیده می شه. رشته اصلی قفقاز غربی مثل برآمدگیای بزرگی، پنهون از قلل صخره ای برافراشتهه که در بین اون، یخچال ایی در عمق چاله های سیرکی قرار دارن. ستیغ بزرگ قفقاز بزرگ، نزدیک هزار متر بالاتر از خط برفای دائمیه. گذرگاهای کوهستانی، که در بیشتر موارد، جاده ای مالروست. در ارتفاع ۲۴۰۰ تا ۳۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارن.

قلل قفقاز بزرگ پنهون از برفای دائمیه. واریزهای موجود درپای قلها حاصل قرنا فرسایش هوازدگیه. اختلاف شدید بین دمای شبونه روز، باعث خراب کردن حتی سنگای سختی جون گرانیت، گنیس و شیستای دگرگون می شه که بیشترین قسمت رشته کوها رو ایجاد میدن.

آبشارهای یخی که از زبانهای یخچالی ایجاد می شه، روی حصارهای سنگی جریان می یابد و به درون دره های تنگ و عمیق سرازیر می شه. این آبشارها تعداد بی تعدادی جویبار و نهر رو تغذیه می کنه که رودهای کوهستانی در پایین ایجاد میدن.

در قسمت شرقی قفقاز غربی، رشته کوهای آهکی کوتاه ترند و برآمدگیای تقریباً کوتاهی رو ایجاد میدن. یکی از این رشته کوها به وسیله رود گالیدزگا به طور عمیق بریده شده. از بالای کانیون، دوبارهً میشه دامنهای شیبدار کوها رو دید. اینا، گرچه از آهک ایجاد نیافته ان، اما بیشترً ماسه سنگای سخت صخره های آتیش فشانی قدیمی هستن.

در پرتگاهای نوک تیز، که اخیراً با جنگلای غیرقابل نفوذی پنهون شده، یکی از مرکزها صنعتی گرجستان، شهر تقوارچلی قرار داره که در دورهٔ شوروی ساخته شده. در این ناحیه، زغال سنگ در ماسه سنگای ژوراسیک پیدا شده.[۱۱]

ناحیه بین کوهی شرق کولخیس
در طول رشته کوه سورامی، شاخه شرقی اراضی پست بین کوهی گرجستان واقع شده. این منطقه طبیعت مختلفی داره. در جنوب دامنهای پلکانی رشته کوهای تریالتی سر برافراشته ان.

در طول پایکوهای اون دره رود متکواری قرار داره که در حاشیه بستر اون راه آهن کشیده شده.

قفقاز کوچیک
قسمتی از منطقه کوهستانی، قفقاز کوچکه که در امتداد مرزهای گرجستان کشیده شده. این منطقه دارای دو قسمت جداگونه از نظر ساختار و ناهمواریه. قسمت شمالی، رشته کوهای چین خورده حاشیه ای و بلندیای آتیش فشانی جاواختیه. قسمت بعدی که از دریای سیاه تا تفلیس کشیده شده، بیشترً از سنگای آتیش فشانی ترشیاری پایین ایجاد شدن. اراضی مرتفع آتیش فشانی از لایه های جوون ترشیاری بالا و گدازهای کواترنری ایجاد شدن که فلات بلندی رو با زنجیره ای از مخروطا و گنبدیای آتیش فشانای خاموش به وجود آوردهه.[۱۲]

آب و هوا  و طبیعت گرجستانرودها

برخورد دو رود متکواری و آراگوی
رشته کوهای سورامی، متسختی و ارسیانی، رودهای گرجستان رو به دو حوضهٔ دریای سیاه و دریای خزر تقسیم می کنن. به دلیل بارندگی زیاد، رودهای حوضهٔ دریای سیاه شبکه متراکم تری رو ایجاد داده و حجم آب بیشتری رو نسبت به گرجستان شرقی، جاری می سازه. گرجستان غربی با تعداد زیادی از رودهای کوچیک که از نزولات باران و قسمتی از مردابا تغذیه می شن، مشخص می شن. این رودها مستقیماً وارد دریای سیاه می شن. در حوضه رود متکواری اینجور نمونه ایی از رودهای مردابی وجود نداره، اما رودها دارای جریانای فصلی هستن و در تابستون این رودها خشک می شن. در گرجستان غربی، جایی که سنگای کربناته، زیاد شده، رودهای زیادی از محل بیرون اومدن آب زیر زمینیا یا جویبارهایی سرچشمه می گیرن که از چاله های کارستای زیرزمینی بیرون بین. در سرزمینای بلند جاواختی در گرجستان جنوبی رودهایی وجود دارن که به وسیله دریاچها و به مقدار زیاد از آبای زیرزمینی تغذیه می شن.

رودخانهای گرجستان مهم اقتصادی زیادن. طبق برآوردهای منابع برق آبی، گرجستان جای مهمی رو در بین کشورهای جداگونه مشترک المنافع (CIS) اشغال می کنه و خیلی از کشورهای خارجی از جمله فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، اتریش، یونان، پرتغال، صربستان، مجارستان، آلمان و بلژیک جلوتره.[۱۳]

دریاچها

دریاچهٔ لیسی تفلیس
تعداد دریاچهای گرجستان اندکه و بیشتر اونا کوچیک می باشن و در چشم انداز گرجستان نقشی اجرا نمی کنن. گرچه، دریاچهای این کشور از نظر منشأ متفاوت ان اما دارای شکل زیبایی هستن.

سرزمینای بلند جاواختی بیشترین تعداد دریاچه هارا داراس. در گرجستان شرقی دریاچه «بازالتی» قرار داره و در درون محدوده شهر تفلیس دریاچه کوچیک «لیسی» واقع شده. تعداد زیادی دریاچهای مصنوعی در گرجستان ایجاد شده. تعدادی از اونا حتی از دریاچهای طبیعیه.[۱۴]

یخچالا

یخچال سوانتی
در رشته کوه قفقاز مرکزی در قلمرو گرجستان، تعداد زیادی یخچال هست. این مورد طبیعیه، چون حد برفای همیشگی در قسمت غربی این رشته کوه در ارتفاع ۳۰۰۰ متری و در قسمت شرقی در ارتفاع ۳۴۰۰ متری از سطح دریا قرار داره. صدها کوه از رشته کوهای قفقاز بزرگ، بالاتر از این ارتفاع واقع شدن. خیلی از یخچالای گرجستان در دامنهای جنوبی قفقاز بزرگ، متمرکز شدن. خیلی از یخچالای گرجستان ً بزرگ و گسترده هستن. مخصوصا تعداد یخچالای بزرگ در حوضه رود «اینگوری» به حدود ۱۷۰ یخچال می رسد. بزرگترین اونا عبارت ان از: «تویبری» (به طول ۱۰ کیلومتر)، «لکزیری» (به طول ۱۳٫۵ کیلومتر) و «تسانری» (به طول ۱۲ کیلومتر).

یخچالا مهم اقتصادی زیادی هستن. این یخچالا رودهای بزرگ گرجستان رو تغذیه می کنن. در تابستون، یخای ذوب شده در یخچالا آب رودخانهای ریونی، اینگوری، تِرِک، و بقیه رودها رو با حجم زیاد تغذیه می کنن.[۱۵]

آبای معدنی
قفقاز جنوبی، مخصوصا در گرجستان، ناحیهٔ آتیش فشانای فعال دوره های گذشته زمین شناسیه، که ناحیه ای زلزله خیز متراکم با حرکتای تکتونیکی جدیده. فعلیت نیروهای تحت الارضی با محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای آب گرم و معدنی مشخص می شه که در خیلی از قلمرو گرجستان از زمین خارج می شن.

«آب زندگی» رو میشه به محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای آب گرم و رادیواکتیویته «تسقالتوبو» لقب داد. محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای معدنی قلیایی-کربنیک مرکز آسایش بعضی وقتا «برجومی» در همه دنیا شناخته شده. آبای معدنی «منجی» با آبای «ماتسستا» در نزدیکی «سوچی» قابل مقایسهه. محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای قلیایی-نمکی «سایرمه»، «لوگلا»، «زواره» در «جاوا» مثل محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای «سِن توکی» هستن. آخرسر اینکه محل بیرون اومدن آب زیر زمینیای گوگردی-قلیایی تفلیس خیلی معروف می باشن.[۱۶]

مطلب مشابه :  گرجستان -خاطرات

خاک شناسی
در قلمرو گرجستان طیف بزرگی از خاکا، از خاکستری-قهوه ای و شور نیمه بیابانی، یعنی خاکای استپی خشک و خاکای جنگلای معتدل مرطوب تا خاکای سرخ و پودزولی نواحی جنب مداری و خاکای چمنی آلپی گسترده شده.

با وجود فرقای طبیعی اساسی بین گرجستان شرقی و گرجستان غربی، خاکای این دو ناحیه هم مخصوصا در اراضی پست بین کوهی، با هم فرق دارن. خاکای چمنی-کوهستانی سرزمینای بلند آتیش فشانی گرجستان جنوبی، ویژگیای مخصوص خود رو دارا هستن. در این جا، در فلات «آخالکالاکی»، در همسایگی «تسالکا»، «دمانیسی» و «گومارتی» تا ارتفاع ۱۲۰۰–۲۰۰۰ متری، خاکای چرنوزیوم کوهستانی، خاکای غالبه. کمی بالاتر، در رشته کوهای «جاواختی»، «تریالتی» و «سامسارا» این خاکا با خاکای چمنی-کوهستانی جانشین می شن. خاکای چمنی-کوهستانی گرجستان پنهون از چمنزارهای آلپی و نیمه آلپیه که پایه دامپروری رو ایجاد می ده.[۱۷]

جغرافیای زیستی
پوشش گیاهی

متیانتی
طبق برآوردها، حدود ۴۰۰۰ گونه گیاهی در گرجستان پیدا می شه. جنگلا، مهمترین ذخایر گیاهی گرجستان رو دارا هستن که حدود یه سوم از قلمرو کشور رو در بر می گیرن.

ناحیه بندی عمودی به روشنی با گرجستان کوهستانی مشخص می شه. پوشش گیاهی گرجستان شرقی متفاوت با گرجستان غربیه. پوشش گیاهی گرم و مرطوب گرجستان غربی زیاد و گوناگونه.

پوشش سبز زمینای پست کولخیس و تپهای پایکوهی گرجستان غربی خیلی غنیه. جنگلای درختان بارونده در خاکای باتلاقی کولخیس رشد کردن. گونه های زیادی از بلوط (ایمرتیاتی، ایبریایی، هارتویس) راش، شاه بلوط، ممرز و توسکا متناوباً با افرا، خرمالو، زبون گنجشک، زیرفون، گلابی، سیب و راش شرقی جانشین می شه.

چمنزارهای کوتاه آلپی و گونه های فرش مثل، بلندیا از ۲۳۰۰–۲۴۰۰ تا ۲۹۰۰–۳۰۰۰ متری از سطح دریا، پوشش گیاهی غالب رو ایجاد میدن. در این جا گیاهان کوتاه با گلای بزرگ و قشنگ (جنتیانای زرد، علف خُنازیر، شقایق قفقازی و…) می رویند. در بالای ناحیهٔ آلپی، کوهستانا خالی از پوشش گیاهی ممتده.[۱۸]

زندگی جانوری

سگ قفقازی
در گرجستان جانوران زیادی هست که به جهت مختلفی چشم اندازه ها منحصر به فرده، (از ناحیه جنب مداری تا کوهستانای پنهون از برف). در این جا گونه های جانوری بومی، از جمله جانوران مهاجر از بقیه نواحی جانوری، پیدا می شه. در گرجستان نواحی جانوری در مورد ارتفاع ً مشخص هستن (از نواحی استپی و جنب مداری مرطوب تا نواحی آلپی). در نواحی آلپی قفقاز بزرگ، گونه های متفاوتی از گوسفند و بز کوهی زندگی می کنن.

پرندگانی که در ناحیه آلپی لونه میسازن شامل خروس برفی، زاغی، خروس زیبای قفقازی، که در بیشها زندگی می کنن و پرندگان شکاری مثل عقاب طلایی و کرکس ریشداره.

ماهیای زیادی در آبای داخلی این کشور هست. رود متکواری و شاخابهای اون مسکن مارماهی خزری، ماهی آزاد، ماهی سفید، گربه ماهی، شاه ماهی، اردک ماهی و ماهی کپوره. رودهای کوهستانی پر ازماهی قزل آلاست.[۱۹]

آب و هوا  و طبیعت گرجستان

ویکی نویسای گرجستان
در سال ۲۰۰۶ میلادی کشور گرجستان دارای ۴٬۶۶۱٬۴۰۱ تن جمعیت بوده که از این تعداد ۲٬۲۳۷٬۴۷۲ تن (۴۸٪) مردها و ۲٬۴۲۳٬۹۲۸ تن (۵۲٪) رو زنان ایجاد دادن. اندازه رشد جمعیت در گرجستان از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۵ میلادی، ۰٫۳- درصد بوده. طبق آمار سال ۲۰۰۳ میلادی، نسبت زاد و ولد ۸ در ۱۰۰۰ و نسبت مرگ و میر ۱۰ در ۱۰۰۰ اعلام شده.[۲۰]

ترکیب سنی و جنسی
طبق آمار موجود در سال ۲۰۰۷ میلادی، ۱۹٪ از کل جمعیت کشور گرجستان زیر ۱۴ سال، ۶۶٪ بین ۱۵ تا ۶۴ سال و ۱۵ ٪ بالای ۶۵ سال رو ایجاد میدن. اندازه امید به زندگی در سال ۲۰۰۴ میلادی، در گرجستان ۷۰٫۶ سال بوده.[۲۱]

جمعیت شهری و روستایی
اندازه جمعیت روستایی کشور گرجستان در سال ۲۰۰۱ میلادی، ۴۴٪ از کل جمعیت این کشور بوده. این رقم در سال ۱۹۸۰ میلادی، ۴۸٪ بوده که براساس این اندازه جمعیت روستایی روند نزولی داشته. اندازه رشد هرساله جمعیت روستایی بین سالای ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۱ میلادی، ۰٫۱- بوده.

جمعیت شهری این کشور در سال ۲۰۰۱ میلادی، ۳٬۱۰۰٬۰۰۰ تن (۵۷٪) بوده. این رقم در سال ۱۹۸۰ میلادی، ۲٫۶۰۰٫۰۰۰ تن (۵۲٪) اعلام شده.[۲۲]

نظام آموزشی

دانشگاه تفلیس
قانون اساسی گرجستان تحصیلات در مدارس تا کلاس نهم رو به طور رایگان پیش بینی کرده. هم اینجور در دانشگاهای دولتی، دانشجویان از امکانات تحصیل رایگان بهره مند می باشن. در گرجستان مدارسی به زبونای روسی، ارمنی، آذربایجانی، آسی و آبخازی هست.

با توجه به تغییراتی که در دورهٔ پیش از دانشگاه به وجود اومده، مدت تحصیل در مدارس در کل به ۱۲ سال رسیده؛ از اول تا ششم: دوره آسون، از هفتم تا نهم: دوره پایه، از دهم تا دوازدهم: دوره تحصیلات متوسطه هستش. از اول تا کلاس نهم اجباری و رایگان بوده، از سال دهم تا دوازدهم، اخیراً فقط بخشی از هزینه ها رو دولت تقبل می کنه. نوع مدارس هم تغییر یافتهه.[۲۳]

در سال ۲۰۰۴ میلادی، اندازه سواد در بزرگسالان (۱۵ سال و بالاتر)، ۱۰۰٪ اعلام شده و شاخص آموزش این کشور ۰٫۸۹ بوده.[۲۴]

نسبت زنان به مردها در سال ۲۰۰۱ میلادی، در دوره های آسون، راهنمایی و متوسطه به ترتیب: ۹۵٪، ۷۳٪ و ۳۴٪ بوده.[۲۵]

بهداشت و درمان
طبق آمار سال ۲۰۰۰ میلادی، مخارج عمومی در مورد بهداشت و درمان، ۰٫۷ از تولید ناخالص ملی (GDP) کشور گرجستان رو به خود اختصاص داده که این رقم در سال ۱۹۹۰ میلادی، ۳٪ بوده. در گرجستان بیمارستانای خیلی پیشرفته و به روزی درزمان سالهای گذشته ساخته شده.

تاریخ
نوشتار اصلی: تاریخ گرجستان

جمجمه ۲ میلیون ساله انسان گرجی
انسانای ساده رو میشه در قفقاز جنوبی، مخصوصا در گرجستان، خیلی پیش از دوره پارینه سنگی ردیابی کرد. جمجمه انسان اروپایی نژاد که یه میلیون و هشتصد هزار (۱٫۸۰۰٫۰۰۰) سال پیش زندگی می کرده، در حفاریای گذشته در ناحیه دمانیسی به دست اومدهه.

آخرای عصر مفرغ و اول عصر آهن، همه گرجستان پیشرفت بزرگی رو در بخش اقتصادی شاهد بود که همراه با سطح بالایی از صنایع دستی، گسترش روابط تجاری و توأم با افزایش نابرابریای اجتماعی بود. در آخرای نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع)، شرایط لازم واسه ظهور یه جامعه طبقاتی ایجاد شده بود.

از هزاره دوم پیش از میلاد مسیح، هم زمان با قدرت گرفتن آشوریا، اقوام گله دار و دامپرور از سرزمین بین النهرین در گرجستان سکنی گزیدند؛ که بعدا امپراتوری اورارتو رو ایجاد دادن.

قابل ذکره که قبایل گرجی تنهایی خود رو هم زمان با پایان عصر مفرغ، شروع کردن. آخر هزاره دوم و شروع هزاره اول پیش از میلاد، در نواحی جنوب شرقی گرجستان قدیم، دو اتحادیه اصلی از قبایل ظهور کردن: دیائوخی و کولخیس که هر دو اونا تا قرن هشتم پیش از میلاد دووم داشتن.

در میون قرن هشتم پیش از میلاد، دیائوخی پس قدرت گرفتن اورارتو فروپاشید. غلبه کولا (کولخیس) و مخالفت اونا با تائوها (دیائوخی) هم در این سهیم بود. قسمتی از سرزمین دیائوخی به کولا واگذار شد. یه مدت بعد اختلاف بین کولا و اورارتو شروع شد و کولا شکست خوردند.

قلمرو اورارتو در زمان خود وسیع ترین امپراتوری به شمار می رفت. در قرن هفتم پیش از میلاد، هم زمان با شروع دوره ضعف اورارتو، آریاییا پادشاهی ماد رو تأسیس کردن. با قدرت گرفتن ماد و شکست خوردن اورارتو، ماده ها نزدیک ارمنستان امروزی ساکن شدن که نتیجه ترکیب این دو قوم (گرجی و آریایی) قوم ارمنی بود. در اوسط قرن ششم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) هخامنشیان جانشین ماده ها، در حکومت بر جنوب گرجستان قدیم شدن.

مطلب مشابه :  دیداری از گرجستان - خاطرات - قسمت دوم - سفرنامه تفلیس

قرنای ششم تا چهارم پیش از میلاد، دوره استواری قبایل کارتلی، بیشترً ساکنان گرجستان شرقی شد. اختلاف بین کنفدراسیونای مختلف گرجی در آخر بدست اومده به ایجاد پادشاهی «ایبریا» به پایتختی «متسختا» شد.

نقشه مناطق تحت حکومت مغول از سال ۱۲۵۹ میلادی (گرجستان جزو این مناطق نیس)
از زمان بنیان پادشاهی گرجستان قدیم یا همون ایبریا به وسیله پارناواز یکم در سدهٔ چهارم پیش از میلاد تا زمان حمله مغول به گرجستان در سدهٔ ۱۳ میلادی، دورهٔ صلح و آرامش در تاریخ گرجستانه و از حمله مغول به بعد، گرجستان تاریخی پر فراز و نشیب رو به ایستادگی در برابر حملات ایرانیان، عثمانیا و روسا گذراندهه.

با امضای عهدنامه گرجیوسک در سال ۱۷۸۳، گرجستان تحت الحمایهٔ روسیه شد و حدود بیست سال بعد یعنی در سال ۱۸۰۱ میلادی، روسیه، گرجستان رو به عنوان یکی از فرمانداریای خود اعلام نمود و رژیم تزاری در گرجستان برقرار شد. گرجستان بعد از انقلاب اکتبر روسیه در سال ۱۹۱۸ اعلام استقلال کرد، اما ارتش سرخ شوروی در سال ۱۹۲۱ میلادی (۱۳۰۰ شمسی) به گرجستان حمله کرده و به مدت ۷۰ سال، گرجستان یکی از جمهوریای شوروی بود تا اینکه در سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۷۰ شمسی)، به استقلال رسمی رسید.[۲][۳][۴][۵][۶]

فرهنگ
فرهنگ غالب گرجستان فرهنگ مردم گرجیه که عنصر اصلی فرهنگ قفقاز بوده و صورتا مشترکی هم با فرهنگای بقیه اقوام قفقاز داراس. فرهنگ گرجستان جزو غنی ترین فرهنگای دنیاست.

زبون

کتابی از ایلیا چاوچاوادزه به خط و زبون گرجی
زبون گرجی زبون مردم گرجی و زبون رسمی کشور گرجستانه.

زبون گرجی یکی از زبونای قفقازی و از خونوادهٔ زبونای کارتولی هستش. این زبون جزو ۱۴ زبانیه که دارای الفبا هستن.[۲۶]

ادبیات
ادبیات گرجی قدمتی ۲٬۵۰۰ ساله داره و چند قرن پیش از میلاد حضرت عیسی پا به میدونٔ وجود نهادهه. از قدیمی ترین مفید ادبی اصیل گرجستان که تا دورهٔ معاصر به یادگار مونده عبارته از یاکوب تسورتاولی با عنوان «شهادت شوشانیک» (قرن پنجم) که اثریه فو ق العاده هنری و مشحون از ایده وفاداری به میهن، قرون ۱۲–۱۳ میلادی، زمان ادبیات سنتی گرجی رو ایجاد می ده. در این هنگامه که داستان عاشقانه و عاشقونه به نام «ویسرامیانی» ترجمه سارگیس تموگولی و مجموعه داستانای مربوط به «آمیران دارجانیان» نوشتهٔ موسه خونلی، منظومهای مدح و تشویق آمیز دربارهٔ «عبدالسمیع» اثر ایوانه شاوتلی و «تاماریانی» اثر چاخروخادزه به وجود اومدن.[۲۷]

خط
خط گرجی یکی از ۱۶ سیستم نوشتاری موجود در دنیا، و مخصوص نوشتن زبون گرجی و دیگه زبونای کارتولیه.

این سیستم نوشتاری شامل سه الفبای هم ارزه که عبارت ان از: آسُمْتاوْرولی، نوسْخوری و مْخِدْرولی، که الان فقط مخدرولی مورد استفاده رسمی و وسیع قرار داره.

قدیمی ترین کتیبهٔ کشف شده از زبون گرجی، نوشته شده به اولین الفبای گرجی یعنی آسومتاورولی و مربوط به سدهٔ یکم پیش از میلاد مسیحه.[۲۶]

خوشنویسی

یه نوع خوشنویسی گرجی
خوشنویسی گرجی دارای قرنا سابقهه. کتابای دست نویس گرجی متعلق قرنای ساده میلادی، از گنجینهای ملی و فرهنگی گرجستان به شمار بین. مسیحیت در ادبیات گرجی نقشی مهم داشته و این راهبان کلیسای ارتدکس گرجی بودن که با نسخه ورداری کتب مذهبی و نوشتن تاریخ گرجستان، خوشنویسی و خط گرجی رو نگاه داشتن.[۲۸][۲۹][۳۰][۳۱]

هنر

انجیل
هنر گرجی مشمول هنرهای معماری، نقاشی و صورتگری از زمان قدیم در اوج شکوفایی بود. این مفید، الان ارزش تاریخی داره. در نظام فئودالی ترکیب هنرهای مجسمه سازی و پیکر تراشی و نقاشی پیرو معماری بود و جزء لاینفک مفید معماری رو ایجاد می داد. حکاکی و کنده کاری روی فلز و سفال از قدیمیترین هنرهای گرجستان به شمار میاد. قرون گذشته تاریخ دقیق پیدایش این هنرها رو در خود محو کردن، اما طبق مدارک و اسناد قدیم شناسی قدمت هنر کنده کاری و سفال سازی حتی به چهارهزار و پانصد سال (۴۵۰۰) پیش می رسد. مجسمه سازی، کنده کاری روی فلزات با هنرهای میناکاری روی طلا، پیوند محکم و جدا نشدنی داره. میناهای جداردار گرجی با نقوش مخصوص به خود، با رنگای نورانی و خیره کننده و با شفافیت لعاب و سنگای مصنوعی و شیشهای رنگین خود، مقام اول رو در دنیا داراس.

استادان گرجی هنرهای تجسمی، ذوق سرشاری واسه فعالیت هنری دارن، اونا آثاری راستین و الهام بخش دربارهٔ موضوعات عصر ما ایجاد می کنن. برگزاری نمایشگاهای بهاره و پائیزه از تابلوهای نقاشی همه گرجستان در گالری تابلوهای نقاشی به شکل یه آئین سنتی درآمدهه. شرکت نقاشان گرجی در نمایشگاهای تابلوهای نقاشی در درون و خارج کشور مثل بلژیک، ایتالیا، بریتانیای کبیر، آمریکا و… همیشه با موفقیتای بزرگی همراه بوده.[۳۲]

سینما
سینمای گرجستان پیشرفت و تکامل رشته فیلم ورداری و فیلم سازی واسه فرهنگ ملی گرجستان، کامیابی مهمی به شمار میاد. الان در گرجستان هرساله ده ها فیلم هنری، کارتون، علمی، عمومی، مستند و غیره ساخته می شه. تعدادی از فیلمای ساخت گرجستان در جشنوارهای بین المللی و سرتاسری جمهوریا به دریافت جوایز و دیپلمای افتخار نائل شدن. فیلم «پدر سرباز» در چهاردهمین جشنواره بین المللی مسکو موفقیت فو ق العاده ای داشته. فیلمایی به نام «اوشبا»، «دشت آلازانی»، و «در ارتفاعات پامیر» در جشنوارهای بین المللی فو ق العاده مهم شناخته شده و به دریافت دیپلم افتخار موفق شدن. مرکز زندگی فعالانه و خلاقانه کارکنان هنر سینمایی «اتحادیهٔ کارکنان رشته فیلم ورداری» هستش.[۳۳]

تئاتر
تئاتر گرجستان از همون بدو پیدایش خود در جهت رئالیسم پا گذاشت. طبق نمایشنامهای ملی که به وسیله نویسندگان با ذوقی مثل داوید کلدینشویلی، زورابی آنتونوف، شالوا دادیانی و گروهی دیگه تهیه گردیده بود، آخر قرن نوزدهم و شروع قرن بیستم، نهضت و جنبش قوی تئاترال به وجود اومد که گروه بزرگی از بازیگران هنرمند در راس اون قرار داشتن. در سال ۱۹۲۱ م تئاتر داستانی به نام شوتا روستاولی تأسیس گردید. در سال ۱۹۲۸م، تئاتر داستانی به نام ک. مارجانیشویلی ساخته شد و به فعالیت هنری پرداخت. تربیت و آموزش و آماده درست کردن هنرپیشگان و کارگردانان و مدیران تئاتر در انستیتوی تئاتر به عمل میاد. در گرجستان موزه هنر تئاتر دولتی ایجاد شده. تئاتر تفلیس به نام گریبادوف، سنن نیکویی رو در موردای فرهنگای تئاتری گرجی کمک و مساعدت می کنه، تئاتر گرجی در بین فرهنگ تئاترال جمهوریای شوروی سابق مقام شامخی رو داشت، تئاترهای گرجستان و فعالیت برجسته اونا در خارج از مرزهای گرجستان هم از معروفیت زیادی برخورداره.[۳۳]

موسیقی
موسیقی گرجی یکی از موسیقیای غنی و باستانی دنیاه. آوازهای گرجیان وابسته به سرودهای کلیسایی در قرون وسطیه. اگه از منابع بر میاد دو گونه موسیقی صوتی در بیزانس و گرجستان وجود داشته. یکی از اونا یونانی و تک صوتی و دیگری گرجی و با سه درجه صوت خونده می شد. از مهم ترین مصنفان آهنگا باید از گریگوری مقدس از خانزتا و میخیل مودرکیلی، و ایوانه میتبواری در سدهٔ دهم نام برد.[۳۴]

رقص
رقص گرجی یکی از رقصای سنتی منطقهٔ قفقاز حساب می شه از سری رقصای فولکلوریک مردم گرجیه که از نسلی به نسل بعدی منتقل و در این مراحل پیشرفت و بوجود اومدهه.

دسته بندی : اخبار